Các nền kinh tế châu Á nằm trong số những nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất trước cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu bắt nguồn từ cuộc xung đột leo thang ở Trung Đông do sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu khí từ khu vực này.
Trong khi Ấn Độ và Trung Quốc là những người mua dầu thô chính của Nga kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bắt đầu nổ ra vào bốn năm trước, các quốc gia châu Á khác đã nối lại hoặc tăng cường nhập khẩu dầu của Nga trong những ngày gần đây sau khi Mỹ miễn trừ lệnh trừng phạt đối với nguồn cung của Nga.
Philippines và Hàn Quốc đã nhận được các lô hàng dầu và sản phẩm hóa dầu của Nga, trong khi Sri Lanka đang đàm phán với các công ty năng lượng của Nga. Thái Lan và Indonesia đã xác nhận họ sẵn sàng mua dầu từ Nga.
Dầu từ Trung Đông chiếm phần lớn lượng dầu thô nhập khẩu của một số quốc gia châu Á, bao gồm Philippines, Malaysia, Thái Lan và Singapore.
Các chính phủ trong khu vực đã đưa ra các biện pháp tiết kiệm năng lượng như khuyến khích người dân làm việc tại nhà cũng như mở rộng trợ cấp nhiên liệu khi họ phải đối mặt với nguồn cung khan hiếm sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz.
Nhiều quốc gia châu Á cũng đã tăng cường sử dụng than đá để thay thế các lô khí đốt tự nhiên bị gián đoạn dùng vào sản xuất điện và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp sản xuất.
Mỹ đã phản ứng với sự tăng vọt của giá dầu thô toàn cầu vào tháng trước bằng cách ban hành lệnh miễn trừ 30 ngày đối với các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga.
Theo công ty dữ liệu vận tải biển Veson Nautical, Trung Quốc và Ấn Độ đã chiếm khoảng 85% lượng dầu thô xuất khẩu của Nga, tận dụng nguồn cung giảm giá để cung cấp cho các nhà máy lọc dầu của họ.
Theo nhà cung cấp dữ liệu Kpler, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã mua 1 triệu thùng dầu thô của Nga mỗi ngày trong tháng 2, và con số này đã tăng gấp đôi lên 1,9 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 3.
Một số lượng dầu thô của Nga dự định xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc thậm chí đã được chuyển hướng sang Ấn Độ, khi nước này bắt đầu trả mức giá cao hơn gần 5% so với giá thị trường hiện hành.
Tập đoàn lọc dầu tư nhân lớn nhất Ấn Độ, Reliance cũng bắt đầu nhập khẩu dầu thô trở lại của Nga sau khi Mỹ nới lỏng chính sách. Trước đó, tập đoàn này đã ngừng mua dầu thô của Nga vào tháng 11/2025 dưới áp lực từ Mỹ.
Theo Kpler, hai tàu chở dầu từ Russia đã cập cảng Philippines vào tuần trước, đây là lần đầu tiên kể từ tháng 11/2021. Petron Corp, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu duy nhất của nước này, cho biết đã mua khoảng 2,5 triệu thùng dầu thô Nga.
Petron hiện cung cấp khoảng 30% nhiên liệu tại Philippines, nước này vốn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu từ Trung Đông. Trước áp lực từ khủng hoảng năng lượng, Philippines đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng.
Petron cho biết việc mua dầu của Nga không nằm trong chiến lược tìm nguồn cung ứng thông thường của công ty.
“Việc mua dầu được thực hiện hoàn toàn do nhu cầu cấp thiết, như một biện pháp khẩn cấp đặc biệt để ứng phó với những gián đoạn địa chính trị và chuỗi cung ứng chưa từng có tiền lệ, và chỉ sau khi đã xem xét hết tất cả các lựa chọn khả thi về mặt thương mại và hoạt động”, Petron cho biết.
Tại Hàn Quốc, các công ty vẫn chưa mua dầu thô của Nga, nhưng họ đã mua 27.000 tấn naphtha của Nga - nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu thô được sử dụng để sản xuất hàng hóa nhựa.
Trong khi đó, theo các quan chức ở Thái Lan và Indonesia, họ sẵn sàng mua dầu của Nga. Tại Sri Lanka, Tập đoàn Dầu khí Ceylon cho biết đang thảo luận với các công ty dầu khí Nga.
Mặt khác, các nhà phân tích cho rằng Nga khó có thể tăng mạnh xuất khẩu. Trong tháng 3, lượng dầu xuất khẩu đạt khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, cao hơn mức 3,2 triệu thùng/ngày của tháng 2 nhưng vẫn thấp hơn mức đỉnh điểm giữa năm 2023 là 3,9 triệu thùng/ngày.
“Các quốc gia Đông Nam Á đang cạnh tranh nhau để giành lượng dầu thô Nga đang trở nên khan hiếm trên thị trường, với nhiều khả năng kỳ vọng rằng Mỹ sẽ gia hạn miễn trừ trừng phạt sau tháng 4”, Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler nhận định.
Các lựa chọn rất hạn chế đối với các quốc gia này, và những lựa chọn an toàn hơn như dầu thô từ Mỹ, Nam Mỹ hoặc Tây Phi lại quá xa đối với châu Á.