Trục lợi bảo hiểm diễn biến ngày càng phức tạp, nhất là với bảo hiểm sức khỏe
Theo báo cáo mới đây của Vietnam Report, nếu giai đoạn đầu của chuyển đổi số trong ngành bảo hiểm tập trung vào triển khai hệ thống, số hóa quy trình và đầu tư hạ tầng, thì nay chuyển sang kết quả thực tế: Nâng cao trải nghiệm khách hàng, rút ngắn thời gian xử lý nghiệp vụ, tăng tính minh bạch và cải thiện hiệu quả vận hành.
Công nghệ vì thế không chỉ được xem là khoản đầu tư mang tính hỗ trợ. Nó đang trở thành thước đo năng lực đổi mới và khả năng thích ứng của công ty bảo hiểm trước những biến động của thị trường. Đây là dấu hiệu cho thấy quá trình chuyển đổi số của ngành đã bước sang giai đoạn trưởng thành.
Tuy nhiên, bức tranh chống gian lận bảo hiểm vẫn còn một khoảng trống đáng kể. Nhờ số hóa, các công ty bảo hiểm có thể thu thập và phân tích dữ liệu sâu hơn, trong đó có cả những hồ sơ từng hoặc có dấu hiệu gian lận. Tuy nhiên, lượng dữ liệu quý giá ấy lại nằm rải rác tại mỗi doanh nghiệp, không được kết nối với nhau.
Hệ lụy của sự rời rạc này khá rõ ràng: Một khách hàng bị từ chối hoặc bị nghi ngờ ở công ty bảo hiểm này vẫn có thể được chấp nhận ở công ty bảo hiểm khác. Mỗi công ty bảo hiểm tự xây “hàng rào” của riêng mình, trong khi người có ý đồ trục lợi chỉ cần chuyển sang một cửa khác.
Tại các cuộc họp chuyên môn, doanh nghiệp bảo hiểm đã nhiều lần đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu chung về hóa đơn viện phí nhằm kiểm soát và hạn chế tình trạng yêu cầu bồi thường trùng quyền lợi giữa các đơn vị, bên cạnh đó là các giải pháp tăng cường chia sẻ thông tin phòng chống gian lận, trục lợi bảo hiểm như: Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu về các trường hợp nghi ngờ trục lợi bảo hiểm; phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu cảnh báo gian lận chung của ngành, cập nhật các hành vi gian lận điển hình hoặc mới phát sinh, cùng xu hướng chi trả; tăng cường phối hợp xác minh và chia sẻ thông tin, đặc biệt với các trường hợp tham gia bảo hiểm tại nhiều doanh nghiệp, có số tiền bảo hiểm lớn hoặc có dấu hiệu trục lợi; thống nhất mẫu hoặc quy định về việc lấy xác nhận của khách hàng, đồng ý cho doanh nghiệp bảo hiểm được thu thập thông tin từ các tổ chức, trong đó có doanh nghiệp bảo hiểm khác…
Trao đổi với đơn vị truyền thông mới đây, ông Vũ Anh Tuấn - Tổng giám đốc Bảo hiểm Bảo Minh nhấn mạnh, cần một hệ thống tích hợp dữ liệu để các doanh nghiệp bảo hiểm cùng chia sẻ, đồng thời phục vụ công tác quản lý nhà nước tốt hơn. Theo ông Tuấn, thực hiện chủ trương tại Đề án 06 và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, kết nối, chia sẻ dữ liệu quốc gia, các bộ, ngành và tổ chức như bệnh viện, doanh nghiệp bảo hiểm, các bên đang triển khai hệ thống công nghệ tích hợp toàn bộ dữ liệu y tế của người dân để dùng chung, khi hoàn thành, các vấn đề trục lợi bảo hiểm như trước đây sẽ được hạn chế đáng kể.
Trong khi chờ hệ thống dữ liệu quốc gia hoàn thiện, ngành bảo hiểm không thể đứng ngoài cuộc. Khi mọi công ty bảo hiểm đều đầu tư vào dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, lợi thế thực sự sẽ không đến từ việc ai giữ dữ liệu kín hơn, mà nằm ở việc cả ngành cùng xây dựng một nền tảng dữ liệu đủ tin cậy để chặn gian lận từ gốc, giống như cách Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) giúp các tổ chức tín dụng nhìn thấy lịch sử tín dụng của người vay.
Tuy vậy, để dự án đi đến đích, cần sự đồng hành của cơ quan quản lý nhằm tạo hành lang pháp lý, cùng sự tham gia thực chất của từng doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng ở những cam kết trên giấy. Người hưởng lợi lớn nhất sẽ là khách hàng chân chính. Họ đang gián tiếp gánh chi phí của trục lợi/gian lận thông qua mức phí bảo hiểm và thời gian giải quyết bồi thường kéo dài. Một “CIC của ngành bảo hiểm” vì thế không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà còn là cam kết bảo vệ quyền lợi của số đông người tham gia bảo hiểm.
