Tác động của đợt hoán đổi lên chứng khoán chưa rõ ràng
Ngày 4/11/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố giao dịch hoán đổi USD/VND (swap) kỳ hạn 182 ngày với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tương đương khả năng cung ứng gần 49.000 tỷ đồng thanh khoản VND. Điểm khác biệt so với những lần trước là kỳ hạn được kéo dài lên 6 tháng, thay vì chỉ từ 7 - 21 ngày, bao trùm giai đoạn nhu cầu tín dụng và thanh toán thường gia tăng vào dịp cuối năm và Tết.
Động thái này có thể giúp các ngân hàng đủ điều kiện tham gia (có dư nợ vay nước ngoài trung, dài hạn hoặc trái phiếu quốc tế còn kỳ hạn từ 12 tháng trở lên) chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn và giảm áp lực thanh khoản ngắn hạn, đặc biệt trong bối cảnh nhiều ngân hàng đã huy động lượng vốn ngoại tệ đáng kể thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế trong năm nay. Tuy nhiên, đây vẫn là nghiệp vụ cung ứng vốn có thời hạn, không đồng nghĩa với việc NHNN nới lỏng tiền tệ trên diện rộng hay chi phí vốn trung dài hạn sẽ lập tức giảm xuống.
| |
Bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng Cấp cao, Phòng Phân tích Khách hàng Cá nhân, Chứng khoán Yuanta Việt Nam |
Dữ liệu thống kê của Yuanta Việt Nam cho thấy, trong 5 đợt hoán đổi ngoại tệ ngắn hạn từ tháng 12/2025 đến tháng 9/2026, VN-Index giảm bình quân 0,63% sau một phiên và 2,63% sau 5 phiên. Sau 20 phiên, mức giảm bình quân là 0,79%. Trong khi đó, 4 đợt bán USD kỳ hạn 180 ngày ghi nhận mức tăng bình quân 1,63% sau 5 phiên và 3,66% sau 20 phiên.
Tuy nhiên, số lượng quan sát còn hạn chế, các sự kiện có thời điểm chồng lấn và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố thị trường khác. Do đó, các nghiệp vụ hỗ trợ thanh khoản chưa tạo ra tác động tích cực nhất quán đối với thị trường chứng khoán và phản ứng của VN-Index vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào bối cảnh lãi suất, tỷ giá và dòng vốn tại thời điểm triển khai.
Điểm tích cực trong lần hoán đổi ngoại tệ này là kỳ hạn dài hơn đáng kể các lần trước, là cơ sở để kỳ vọng phản ứng thị trường lần này tích cực hơn 5 đợt gần đây, nhưng chưa đủ để kết luận về xu hướng.
| |
Áp lực lãi suất trung - dài hạn vẫn hiện hữu
Một điểm cần phân biệt là thanh khoản liên ngân hàng cải thiện không đồng nghĩa áp lực vốn của hệ thống đã được giải quyết.
Lãi suất qua đêm hiện đã hạ nhiệt so với những giai đoạn căng thẳng trước đó. Tuy nhiên, nhu cầu vốn trung dài hạn cho đầu tư hạ tầng, sản xuất và các dự án lớn vẫn tiếp tục gia tăng, trong khi cơ cấu huy động của hệ thống ngân hàng chủ yếu tập trung ở kỳ hạn ngắn.
Đây cũng là lý do mặt bằng lãi suất huy động chưa chắc đã tạo đỉnh trong chu kỳ hiện tại. Lãi suất có thể ổn định và giảm nhẹ trong ngắn hạn, áp lực huy động vẫn có khả năng quay trở lại đầu năm 2027 khi các ngân hàng bước vào chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới.
Bên cạnh đó, môi trường lãi suất quốc tế cũng chưa thực sự thuận lợi. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hiện duy trì lãi suất ở mức 3,75 - 4,00%/năm, trong khi ECB cũng đang đối mặt với áp lực lạm phát. Khả năng các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất vẫn là rủi ro cần theo dõi, qua đó, hạn chế dư địa giảm lãi suất trong nước do áp lực tỷ giá và chênh lệch lãi suất VND - USD.
Theo kịch bản cơ sở của Yuanta Việt Nam, lãi suất huy động có thể tiếp tục duy trì ở vùng hiện tại trong hai tháng tới. Không loại trừ khả năng lãi suất tăng nhẹ vào đầu năm 2027 và có thể dư địa giảm rõ ràng hơn trong nửa cuối năm, nếu áp lực vốn và các yếu tố bên ngoài thuận lợi hơn.
Vĩ mô tích cực, nhưng chưa đủ tạo động lực cho toàn thị trường
Nhìn từ các chỉ số kinh tế tháng 10, nền tảng vĩ mô vẫn có nhiều điểm tích cực. GDP 9 tháng tăng 9,01%; sản xuất công nghiệp 10 tháng tăng 12,4%; vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%; vốn đầu tư từ ngân sách tăng 19,8%. Đây là những động lực quan trọng hỗ trợ triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, một số thách thức cũng hiện hữu. CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, đưa mức tăng bình quân 10 tháng lên 4,57%, khiến dư địa điều hành tiền tệ vẫn cần thận trọng, đặc biệt khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng tiếp tục lớn.
Ở bên ngoài, rủi ro thương mại cũng cần được tính đến. Mỹ đang tiến hành các cuộc điều tra liên quan đến bảo hộ sở hữu trí tuệ (kế hoạch sẽ được công bố vào cuối tháng 11) và dư thừa công suất sản xuất, có thể làm gia tăng bất định đối với triển vọng xuất khẩu của Việt Nam. Đồng thời, làn sóng điều chỉnh của nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ gần đây làm dấy lên kỳ vọng dòng vốn quốc tế có thể dịch chuyển sang các thị trường có định giá hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, khả năng Việt Nam hưởng lợi từ sự dịch chuyển này vẫn chưa rõ ràng. Trong môi trường lãi suất USD cao và tâm lý phòng thủ rủi ro gia tăng, dòng vốn có thể ưu tiên những tài sản an toàn, thay vì nhanh chóng quay lại thị trường mới nổi. Thực tế, khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cơ hội đầu tư có thể phân hóa theo động lực tăng trưởng
Trong ngắn hạn, VN-Index có thể được hỗ trợ về tâm lý từ nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ, nhưng chưa đủ cơ sở để kỳ vọng một xu hướng tăng bền vững. Thanh khoản giao dịch vẫn ở mức thấp so với giai đoạn đầu năm, trong khi chi phí vốn và dòng tiền ngoại chưa có chuyển biến rõ ràng.
Điều này không đồng nghĩa thị trường thiếu cơ hội. Với nền tảng tăng trưởng kinh tế tích cực, một số nhóm ngành gắn trực tiếp với đầu tư công, xây dựng, vật liệu, điện, hạ tầng, sản xuất công nghiệp và một số cổ phiếu thuộc các hệ sinh thái được hưởng lợi về mặt chính sách vẫn có cơ sở cải thiện kết quả kinh doanh trong thời gian tới.
Tuy nhiên, cơ hội sẽ mang tính chọn lọc hơn là lan tỏa đồng đều. Trong bối cảnh lãi suất còn cao, nhà đầu tư nên ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, ít phụ thuộc vào đòn bẩy, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và định giá hợp lý.