AI không còn là thử nghiệm
Tại một buổi chia sẻ về văn hoá nơi làm việc gần đây, ông Raymund Chua, một chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh và nhân sự đến từ Singapore đã nhận xét: “Với góc nhìn của một người ngoại quốc và đang quan sát Việt Nam từ bên ngoài, tôi tin rằng Việt Nam có vị thế đặc biệt thuận lợi để thích ứng với kỷ nguyên AI. Đất nước này có sự bền bỉ, những giá trị gia đình mạnh mẽ, khả năng thích nghi, tinh thần khởi nghiệp và tinh thần ham học hỏi sâu sắc. Đây là những lợi thế văn hóa rất mạnh mẽ”.
Theo ông Raymund Chua, ở cấp độ vĩ mô, Việt Nam cũng đang trải qua quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ, với những sáng kiến như VNeID và eTax. Những ứng dụng này đã tạo ra những tác động tích cực đối với người dân, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và xã hội nói chung.
Ở góc độ vi mô, tốc độ tiếp cận AI của doanh nghiệp Việt Nam đang diễn ra nhanh hơn nhiều người nghĩ và có thể cảm nhận rất rõ ràng. Nếu như vài năm trước, AI chủ yếu được nhắc đến như một xu hướng công nghệ của tương lai và mới chỉ được ứng dụng ở phạm vi hẹp, thì hiện nay AI đã hiện diện trong công việc hàng ngày của nhiều tổ chức, từ các tập đoàn lớn cho đến doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Chia sẻ với người viết, ông Roland Wee, Chủ tịch Great Place To Work ASEAN và ANZ - cơ quan toàn cầu về văn hóa nơi làm việc, bày tỏ sự ấn tượng trước tốc độ phát triển của AI trong hoạt động vận hành của doanh nghiệp Việt Nam.
“Những cột mốc chúng tôi từng dự đoán phải mất một thập kỷ thì nay đã nén lại trong vòng 18 tháng. AI đã dịch chuyển từ giải pháp tự động hóa vận hành nội bộ thành một công cụ hỗ trợ năng suất được tích hợp sâu vào cách các nhân sự chuyên môn tư duy, soạn thảo văn bản, phân tích và ra quyết định”, ông Roland Wee nói.
Tuy nhiên, chính sự phát triển mạnh mẽ đó cũng làm dấy lên nhiều lo ngại rằng công nghệ này sẽ thay thế con người trong tương lai.
Chuyên gia Roland Wee có quan điểm hoàn toàn khác. Cách tiếp cận vấn đề đã thay đổi, phản ánh sự hiểu biết sâu sắc hơn về những việc AI làm tốt và những giá trị không thể thay thế của con người. AI vượt trội ở khả năng nhận diện quy luật, tổng hợp thông tin và thực thi tác vụ ở quy mô lớn. Con người vượt trội ở khả năng tư duy phản biện và phán đoán, sự thấu cảm, tính sáng tạo và xử lý các mối quan hệ phức tạp, đa sắc thái trong từng bối cảnh.
Do đó, các tổ chức ứng dụng AI hiệu quả nhất hiện nay không đặt câu hỏi “Làm thế nào để cắt giảm nhân sự”, mà họ tìm câu trả lời cho câu hỏi “Làm thế nào để tối ưu hóa năng lực nhân sự để mỗi cá nhân tạo ra nhiều giá trị hơn”.
“Tư duy cần có sự thay đổi, từ ‘thay thế’ sang ‘tăng cường năng lực’, vừa chính xác hơn, vừa mang lại hiệu suất cao hơn”, ông Roland nhấn mạnh.
Sau quá trình nghiên cứu và khảo sát, Great Place To Work nhận thấy mức độ ứng dụng AI giữa các doanh nghiệp không đồng đều nhưng đang tăng tốc. Sự phân hóa ngày càng rõ giữa các doanh nghiệp đã tích hợp AI vào hoạt động cốt lõi như nghiên cứu, soạn thảo, phân tích dữ liệu hay chăm sóc khách hàng và những đơn vị vẫn xem AI là dự án thử nghiệm hoặc sáng kiến riêng của bộ phận công nghệ thông tin.
Tại các môi trường làm việc có độ tin cậy cao, việc áp dụng AI diễn ra suôn sẻ hơn vì người lao động tin tưởng rằng tổ chức sẽ đầu tư vào việc phát triển năng lực của họ song song với công nghệ, thay vì dùng công nghệ để đào thải họ. Điểm nghẽn lớn nhất đối với việc ứng dụng AI không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở mức độ sẵn sàng về văn hóa của tổ chức và sự tự tin của nhân sự khi tiếp cận công nghệ đó.
AI len lỏi vào mọi lĩnh vực
Nhiều doanh nghiệp đang tích hợp AI vào các hoạt động cốt lõi nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng ra quyết định.
Làn sóng AI đang lan rộng trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là tài chính - chứng khoán, nơi dữ liệu lớn và tốc độ xử lý thông tin đóng vai trò then chốt. Nhiều tổ chức tài chính đã bắt đầu đưa AI vào các sản phẩm và dịch vụ phục vụ trực tiếp khách hàng.
Tháng 10/2025, Chứng khoán Vietcap đã ký kết hợp tác với startup AI Hay nhằm phát triển trợ lý đầu tư “Warren - AI Investment Mentor”. Bên cạnh việc xây dựng chatbot hỗ trợ nhà đầu tư tìm hiểu kiến thức và phân tích dữ liệu, Vietcap còn tích hợp kho dữ liệu nghiên cứu và tri thức tài chính của mình vào nền tảng AI, qua đó giúp người dùng tiếp cận thông tin đầu tư một cách thuận tiện hơn.
Trước đó, Chứng khoán VPBank công bố hợp tác chiến lược với Fintech AI để phát triển StockGuru, giải pháp AI được tích hợp vào hệ sinh thái đầu tư số của Công ty. Theo định hướng được công bố, công cụ này được kỳ vọng hỗ trợ nhà đầu tư tiếp cận thông tin, phân tích dữ liệu và nâng cao trải nghiệm đầu tư trên nền tảng số.
Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở các công ty chứng khoán quy mô lớn. Đầu năm nay, Chứng khoán Tiên Phong ra mắt T’Fox, một trợ lý AI đầu tư được tích hợp trên ứng dụng giao dịch của Công ty. Sản phẩm được phát triển nhằm hỗ trợ nhà đầu tư xử lý lượng thông tin ngày càng lớn trên thị trường, đồng thời rút ngắn thời gian tìm kiếm và tổng hợp dữ liệu phục vụ ra quyết định đầu tư.
Bên cạnh lĩnh vực tài chính, rất nhiều doanh nghiệp sản xuất cũng không ngừng đầu tư vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm, áp dụng chuyển đổi số vào hoạt động kinh doanh.
Trong mùa đại hội cổ đông năm nay, Công ty cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông (Rạng Đông) - thương hiệu gần 70 năm tuổi gắn liền với nhiều thế hệ người Việt qua các sản phẩm bóng đèn và phích nước truyền thống, thông báo đang chuyển đổi theo định hướng doanh nghiệp khoa học - công nghệ.
Theo định hướng mới của doanh nghiệp, “Chuyển đổi kép Số/AI và Xanh” sẽ là trụ cột chiến lược giai đoạn 2025-2030. Ban lãnh đạo Rạng Đông cho rằng, lợi thế cạnh tranh trong ngành sản xuất hiện nay không còn nằm chủ yếu ở lao động giá rẻ hay quy mô sản xuất, mà dịch chuyển sang công nghệ, dữ liệu, hiệu quả năng lượng và năng lực cung cấp giải pháp tổng thể.
Ở cấp độ sản xuất, doanh nghiệp đang xây dựng mô hình “Nhà máy sản xuất điện tử Xanh - Thông minh - Linh hoạt - Quản lý chất lượng tin cậy”. Các công nghệ IIoT, AI, Machine Learning được ứng dụng để giám sát thiết bị theo thời gian thực, kiểm soát chất lượng và tối ưu vận hành. Chuyển đổi số đã giúp năng suất lao động tại một số dây chuyền tăng từ 30 - 37%.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam cho biết, trong bối cảnh công nghệ đang dần phủ sóng trong mọi khâu sản xuất, từ trang trại đến bàn ăn, nỗi lo về việc AI thay thế con người là có thực. Tuy nhiên, với một doanh nghiệp nông nghiệp - thực phẩm như GreenFeed, ban lãnh đạo đã lựa chọn một cách tiếp cận khác: biến AI thành công cụ để khai phóng tiềm năng thay vì là một mối đe dọa.
Quan điểm của doanh nghiệp là “High Tech - High Touch” (Công nghệ cao - Kết nối sâu). Tại đây, các ứng dụng như Chatbot G-nie đã được triển khai để hỗ trợ nhân viên tra cứu thông tin nhân sự và giải đáp thắc mắc 24/7.
Còn trong sản xuất, GreenFeed đã đầu tư xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp thông minh với mục tiêu chuyển đổi hoạt động chăn nuôi từ mô hình quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu. Hệ sinh thái này kết nối các nền tảng quản lý trang trại, vận hành sản xuất, quản trị doanh nghiệp và phân tích dữ liệu thành một hệ thống thống nhất.
Nhờ ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu trong vận hành, tỷ lệ tự động hóa trong nhiều khâu vận hành chăn nuôi của GreenFeed đạt trên 70%, trong khi lượng nước sử dụng giảm khoảng 13,3% và điện năng tiêu thụ giảm từ 4 - 6%.
Nhìn từ những ví dụ trên, có thể thấy AI tại Việt Nam đang dần vượt qua giai đoạn thử nghiệm để bước vào giai đoạn ứng dụng thực tế. Công nghệ không còn giới hạn trong các phòng ban chuyên môn hay chỉ dừng lại ở các dự án thử nghiệm, mà đã len lỏi vào những hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp.