Theo Wood Mackenzie, các nhà máy lọc dầu ở Singapore - trung tâm quan trọng về xăng và nhiên liệu máy bay châu Á - đang hoạt động ở mức dưới một nửa công suất trung bình, mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19 và giảm từ hơn 80% vào thời điểm trước xung đột.
Tổng sản lượng châu Á đã giảm xuống 70% công suất trong tháng 3 và tháng 4 từ mức 82-84% trong tháng 1 và tháng 2.
Tình trạng thiếu hụt trong hoạt động lọc dầu có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt các sản phẩm lọc dầu của khu vực, chiếm khoảng 38% tổng sản lượng toàn cầu, đúng vào thời điểm mùa du lịch hè đang đến gần.
Dầu diesel và nhiên liệu máy bay bị ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng. Một nhà giao dịch có trụ sở tại Singapore cho biết, sản lượng thấp từ nước này đang đẩy giá thị trường nhiên liệu máy bay lên cao, làm tăng chi phí đáng kể cho các hãng hàng không ở Úc và New Zealand.
Theo dữ liệu sơ bộ từ công ty phân tích Vortexa, xuất khẩu nhiên liệu máy bay của châu Á tuần này đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, chỉ còn 440.000 thùng/ngày - giảm 30% so với trước xung đột và 23% so với tháng trước. Khu vực này cũng xuất khẩu dầu diesel và dầu khí với tốc độ chỉ hơn 2 triệu thùng/ngày, giảm 14% so với tháng trước và là mức thấp nhất vào thời điểm này trong năm kể từ năm 2018.
Xung đột Trung Đông đã dẫn đến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa và hạn chế các nền kinh tế châu Á tiếp cận nguồn cung dầu thô từ Trung Đông, buộc các nhà máy lọc dầu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Theo công ty dữ liệu hàng hóa Sparta, người mua hiện đang phải trả giá cao hơn nhiều cho các loại dầu thay thế, làm giảm biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu.
Theo Neil Crosby, Trưởng bộ phận nghiên cứu dầu mỏ của Sparta, trong khi giá sản phẩm lọc dầu vẫn ở mức cao, giá cước vận chuyển cao và mức giá chênh lệch cực lớn đối với một số loại dầu thô đồng nghĩa với việc các nhà máy lọc dầu không thể thu lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh của mình, buộc phải giảm sản lượng hoặc đóng cửa.
Theo Sparta, chỉ một số loại dầu thô của Mỹ - chẳng hạn như từ Tây Texas và đông nam New Mexico - vẫn mang lại lợi nhuận cho các nhà máy lọc dầu Singapore, vì hàm lượng lưu huỳnh thấp và nguồn cung tương đối dồi dào khiến chúng rẻ hơn để đảm bảo nguồn cung và tinh chế.
Nhà máy lọc dầu Eneos của Nhật Bản cho biết, nếu giá dầu thô, cước vận chuyển và bảo hiểm tiếp tục tăng cao, họ “có thể không thể gánh chịu được những khoản tăng chi phí đáng kể này”, đồng thời sẽ tiếp tục điều chỉnh giá sản phẩm.
Các nhà máy lọc dầu cũng đối mặt với rủi ro liên quan đến chiến lược phòng ngừa rủi ro. Một cựu trader nhiên liệu hàng không cảnh báo rằng những nhà máy đã thực hiện phòng hộ có thể chịu khoản lỗ lớn từ các vị thế bán khống và các hợp đồng phái sinh.
Những khoản lỗ như vậy có thể được bù đắp bằng việc bán các sản phẩm vật chất với giá cao hơn, nhưng điều quan trọng là bán đủ sản phẩm vật chất với giá đủ cao, điều này phụ thuộc vào việc các cơ sở có đủ dầu thô để sản xuất chúng hay không.
Mặt khác, ông Crosby cho biết, các nhà máy lọc dầu đã trả tiền mua dầu thô cũng đối mặt với nguy cơ giá sản phẩm lọc dầu sẽ giảm mạnh nếu cuộc xung đột kết thúc. Điều đó có nghĩa là một số nhà máy đang tìm cách giảm công suất.
Trong khi đó, những khó khăn của các nhà máy lọc dầu đã mở ra cơ hội cho các quốc gia như Nga gia tăng ảnh hưởng thương mại trong khu vực.
Tập đoàn Petron của Philippines hồi tháng 3 cho biết, họ buộc phải nhập dầu thô từ Nga theo một “biện pháp khẩn cấp đặc biệt” để đối phó với tình trạng hỗn loạn chuỗi cung ứng do tình hình xung đột.
“Việc đóng cửa một nhà máy lọc dầu do không đảm bảo được nguồn dầu thô sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng trên toàn quốc, giá cả tăng vọt, mua sắm hoảng loạn, gián đoạn vận chuyển và hậu cần, và ảnh hưởng rộng hơn đến nền kinh tế”, tập đoàn này cho biết.