Theo các nhà giao dịch, đơn đặt hàng dầu thô Mỹ của các nhà máy lọc dầu châu Á để giao trong tháng 11 đã giảm khoảng 50% trong tháng 10 so với tháng trước, xuống còn 24–26 triệu thùng. Dữ liệu theo dõi tàu biển từ Kpler và Vortexa cho thấy, nếu tốc độ đặt hàng này tiếp diễn đến cuối tháng 10, khối lượng xuất khẩu sẽ rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 7 năm qua.
Theo số liệu từ Baltic Exchange, chi phí thuê tàu trên tuyến đường từ ven bờ Vịnh Mỹ đến Trung Quốc đã tăng hơn gấp ba lần kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, đạt gần 60 triệu USD tính đến ngày 22/10.
Cũng trong tháng 10, con số này từng chạm mốc 79,6 triệu USD - một mức tăng chưa từng có trên thị trường, nơi chi phí thuê tàu trung bình chỉ dưới 8 triệu USD trong suốt nửa thập kỷ trước khi xung đột xảy ra.
Hiện tại, chi phí thuê loại tàu chở dầu lớn nhất cho một hành trình kéo dài 30 ngày tương đương với một nửa chi phí đóng mới một con tàu. Mức giá cao đến kinh ngạc này thậm chí chưa bao gồm chi phí cho chính lượng dầu được vận chuyển, vốn đang giao dịch ở mức khoảng 100 USD/thùng.
Randy Hawkins, Trưởng phận kinh doanh dầu mỏ tại Valero Energy cho biết: “Vấn đề chính trên thị trường hiện nay là cước phí vận tải”. Cước thuê tàu chở dầu đang tăng cao đến mức các nhà máy lọc dầu thực tế phải chi 30–35 USD để vận chuyển mỗi thùng dầu thô từ ven bờ Vịnh Mỹ sang châu Á, cao gấp tới 7 lần so với mức phải trả trong năm ngoái.
Việc kết thúc chu kỳ giao dịch tháng 11 không phải là hạn chót cuối cùng để đặt mua dầu. Vì vậy, các nhà giao dịch vẫn có thể mua thêm hàng sau thời điểm này.
Tuy nhiên, Vortexa tỏ ra hoài nghi về khả năng xảy ra một sự đảo chiều như vậy trong tương lai gần.
“Hiện tại, chúng tôi chưa thấy dấu hiệu nào cho thấy sẽ có một đợt tăng đột biến trong thời gian tới để đẩy khối lượng vận chuyển lên mức cao hơn đáng kể”, Rohit Rathod, chuyên gia phân tích cấp cao tại Vortexa nhận định.
Mặt khác, sự sụt giảm nhu cầu tại châu Á dường như cũng đang tác động đến giá dầu thô của Mỹ.
Theo dữ liệu từ Link Data Services, tính đến ngày 21/10, dầu thô khai thác tại lưu vực Permian để xuất khẩu chỉ được giao dịch ở mức cao hơn 0,25 USD/thùng so với giá hợp đồng tương lai chuẩn tại trung tâm Magellan East Houston. Mức chênh lệch này đã giảm mạnh so với hơn 3 USD/thùng cách đây sáu tuần.
Trong khi đó, dầu thô Mars - loại dầu có độ chua trung bình, được khai thác từ các giếng nước sâu ở Vịnh Mexico và có đặc tính tương tự dầu thô Trung Đông - cũng chứng kiến mức giá cao hơn hợp đồng tương lai giảm mạnh. Mức chênh lệch này hiện còn 6 USD/thùng, so với 17,5 USD/thùng vào cuối tháng 3.
Ông Hawkins cho biết, yếu tố gây hạn chế nguồn cung tàu chở dầu trên toàn cầu là việc tăng cường sử dụng các tàu có kích thước nhỏ hơn để vận chuyển dầu thô từ Vịnh Ba Tư. Các tàu này ít có nguy cơ trở thành mục tiêu tấn công của Iran tại eo biển Hormuz. Sau khi vượt qua eo biển này, hàng hóa sẽ được chuyển sang các tàu lớn hơn đang chờ sẵn tại Vịnh Oman.
Ông Hawkins nhận định: “Quy trình chuyển tải dầu thô từ tàu sang tàu tại Vịnh Oman là một phương thức kém hiệu quả, chúng gây tắc nghẽn hoạt động vận tải biển toàn cầu và đòi hỏi phải huy động thêm nhiều tàu hơn để vận chuyển cùng một khối lượng dầu…, phí bảo hiểm tăng cao cùng với chi phí nhiên liệu đắt đỏ cũng đang đẩy chi phí vận chuyển lên cao”.
“Yếu tố chính vẫn là chi phí vận chuyển cao, điều này tiếp tục gây áp lực lên lợi nhuận từ các thương vụ chênh lệch giá trên những tuyến đường dài. Động lực để các bên mua tại châu Á tìm nguồn cung từ khu vực ven bờ Vịnh Mỹ đã suy giảm”, ông Rathod cho biết.