Các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc đang thu hẹp hoạt động mua dầu và giảm công suất tinh chế do biên lợi nhuận suy giảm và thua lỗ kéo dài. Bên cạnh đó, các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào hoạt động buôn bán dầu Iran đã khiến nhiều doanh nghiệp nhập khẩu dè dặt hơn. Trước nhu cầu suy yếu, các nhà cung cấp buộc phải hạ giá bán để kích thích nhu cầu.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, lượng dầu thô của Iran xuất khẩu sang Trung Quốc đã giảm xuống còn khoảng 160.000 thùng/ngày trong tháng 5, giảm từ 1,8 triệu thùng/ngày trong tháng 2.
Ngay cả khi nhu cầu về dầu thô của Iran rất lớn, lệnh phong tỏa của Mỹ đã làm tắc nghẽn khả năng xuất khẩu của Iran. Trong khi các nhà sản xuất khác ở Vịnh Ba Tư đang vận chuyển một phần dầu thô qua eo biển Hormuz, công ty tư vấn Vortexa ước tính không có dầu nào từ Iran đi qua tuyến đường thủy này trong tháng 6.
“Hoạt động buôn bán dầu mỏ từ Iran sang Trung Quốc đang đối mặt với thử thách lớn nhất từ trước đến nay”, John Driscoll, chiến lược gia trưởng tại JTD Energy Services Pte. nhận định.
 |
Xuất khẩu dầu Iran sang Trung Quốc giảm mạnh |
Động thái phong tỏa của Mỹ đánh dấu lần đầu tiên một rào cản vật lý được thiết lập để cản trở hoạt động buôn bán dầu mỏ của Iran, sau nhiều thập kỷ trừng phạt kinh tế do Mỹ áp đặt mà Iran thường tìm cách né tránh thông qua nhiều kênh khác nhau. Khối lượng dầu thô của Iran bên ngoài Vịnh Ba Tư mà người mua có thể dễ dàng tiếp cận đã giảm mạnh kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu vào giữa tháng 4.
Theo dữ liệu từ Kpler, có khoảng 132 triệu thùng dầu được lưu trữ trên các tàu chở dầu bên trong và bên ngoài Vịnh Ba Tư. Trong tổng số đó, ít nhất 57 triệu thùng đang nằm trên các tàu neo đậu và đang vận chuyển ngoài khơi Trung Quốc và eo biển Singapore và Malacca, giảm gần 55% kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu.
Trước đó, chính quyền Trung Quốc đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tư nhân duy trì sản lượng nhiên liệu để đảm bảo nguồn cung trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông. Tuy nhiên, khi biên lợi nhuận tiếp tục suy giảm và thua lỗ gia tăng, cơ quan quản lý đã bắt đầu nới lỏng yêu cầu này.
Các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc vẫn là đầu ra chủ chốt của dầu thô Iran, khi nhóm doanh nghiệp này thường hấp thụ khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này.
Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột đã dẫn đến lượng tồn kho tăng cao, khiến các nhà máy lọc dầu không cần phải hoạt động ở công suất cao. Energy Aspects dự báo các nhà máy lọc dầu nhỏ sẽ giảm sản lượng tổng thể thêm 200.000 thùng/ngày trong tháng 6 so với tháng 5.
Trong khi đó, các lệnh trừng phạt gần đây của Mỹ nhằm vào Hengli Petrochemical Refinery Co., một trong những nhà máy lọc dầu tư nhân lớn nhất Trung Quốc đã khiến thị trường càng thận trọng hơn với dầu thô Iran. Các nhà giao dịch cho biết hiện không có nhiều động lực để chấp nhận rủi ro khi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng.
Những tác động tiêu cực này ngày càng thể hiện rõ tại Iran. Sản lượng dầu của nước này đã giảm 19% trong tháng trước, trong khi doanh thu từ xuất khẩu dầu đang chịu áp lực ngày càng lớn. Tuy nhiên, các khoản thu trước đó nhờ giá dầu tăng cao và hoạt động xuất khẩu được đẩy mạnh đã phần nào giúp giảm bớt tác động tiêu cực.
