Sử dụng dữ liệu từ Kpler, Nikkei Asia đã phân tích xuất khẩu của Mỹ sang 20 nền kinh tế mới nổi lớn, như Brazil, Ấn Độ, Malaysia và Việt Nam. Phân tích cho thấy, tổng khối lượng vận chuyển đường biển đã tăng từ 190 triệu tấn năm 2024 lên 223 triệu tấn năm 2025, với một số quốc gia châu Á ghi nhận sự tăng đột biến về các sản phẩm như ngô và đậu tương, phần nào bù đắp cho sự sụt giảm đáng kể trong xuất khẩu sang Trung Quốc.
"Chúng ta có thể thấy sự gia tăng đáng kể về nhập khẩu sau các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ ở một số quốc gia”, Ishan Bhanu, nhà phân tích hàng hóa nông nghiệp hàng đầu tại Kpler cho biết.
| |
Xuất khẩu của Mỹ sang 20 nền kinh tế thị trường mới nổi |
Tại Việt Nam, nhập khẩu ngô từ Mỹ đã tăng gấp 21 lần trong năm 2025 so với năm trước, đạt khoảng 1,7 triệu tấn. Vào tháng 6/2025, Việt Nam đã đồng ý mua 2 tỷ USD nông sản của Mỹ như một phần của các cuộc đàm phán thương mại, trong đó Mỹ giảm thuế suất từ 46% xuống 20%. Dữ liệu hàng tháng cho thấy nhập khẩu ngô của Việt Nam từ Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục 383.000 tấn trong tháng 11.
Tương tự, lượng đậu tương xuất khẩu từ Mỹ sang Pakistan đã tăng vọt lên 1,23 triệu tấn từ chỉ 60.000 tấn năm trước. Hai nước đã ký một thỏa thuận thương mại vào tháng 7, tiếp theo đó là chuyến thăm của phái đoàn Pakistan tới Washington vào tháng 8 để ký kết các thỏa thuận với các nhà xuất khẩu đậu tương hàng đầu của Mỹ.
Thỏa thuận thương mại này cũng mang lại một cú hích lớn cho ngành dệt may của Pakistan bằng cách thuế nhập khẩu của Mỹ được giảm từ khoảng 29% xuống 19%, tăng cường khả năng cạnh tranh so với các quốc gia cạnh tranh khác như Ấn Độ.
Những diễn biến tương tự cũng xuất hiện trong thương mại lúa mì giữa Mỹ và Bangladesh, quốc gia này đã được giảm thuế quan đối với sản phẩm dệt may để đổi lấy việc mua nhiều hàng hóa hơn từ Mỹ.
"Trước đây, Bangladesh là một khách hàng lớn mua lúa mì Nga - nhập khẩu từ Nga, Canada, Ukraine và Argentina… Nhưng nhờ thỏa thuận này, giờ đây họ đang mua rất nhiều từ Mỹ, thậm chí với giá cao hơn so với các nước khác", ông Ishan Bhanu cho biết.
Trên toàn cầu, Nigeria nổi lên như một nhà nhập khẩu ngũ cốc lớn của Mỹ, với lượng nhập khẩu lúa mì tăng từ 0,53 triệu tấn năm 2024 lên 1,48 triệu tấn năm 2025.
Kết hợp với các yếu tố khác, chẳng hạn như sự chậm trễ trong vụ thu hoạch lúa mì năm 2025 của Nga, tổng lượng xuất khẩu lúa mì của Mỹ sang 20 quốc gia này đã tăng 16% lên 21,57 triệu tấn.
"Các cuộc đàm phán thuế quan đã khiến các thị trường mới nổi thay đổi chiến lược tìm nguồn cung ứng của họ”, Hideki Hattori của Nippn, một công ty xay bột mì lớn của Nhật Bản cho biết.
Dữ liệu của Kpler cho thấy một yếu tố khác thúc đẩy sự mở rộng xuất khẩu của Mỹ là tài nguyên thiên nhiên. Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sang 20 nền kinh tế mới nổi vào năm 2025 đạt 36 triệu tấn (tương đương 760.000 thùng mỗi ngày), tăng 58%.
Ấn Độ đã tăng cường nhập khẩu từ Mỹ để xoa dịu căng thẳng khi nước này phải đối mặt với mức thuế 50% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ.
Nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ từ Nga đã giảm 29% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 12 xuống còn 1,27 triệu thùng mỗi ngày. Cùng tháng đó, nhập khẩu dầu thô từ Mỹ tăng gấp 4,9 lần, lên 0,33 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi Mỹ bán nhiều ngũ cốc và dầu hơn cho các thị trường mới nổi khác, xuất khẩu sang Trung Quốc lại giảm 65% từ 93 triệu tấn năm 2024 xuống còn 32 triệu tấn năm 2025, có nghĩa là sự tăng trưởng được ghi nhận ở 20 quốc gia (33 triệu tấn) không bù đắp hoàn toàn được sự sụt giảm ở Trung Quốc. Sự sụt giảm ở Trung Quốc chủ yếu là do các giao dịch đậu tương, chiếm 30% xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc, gần như dừng hẳn sau tháng 5/2025.
Mặt khác, bản thân Mỹ cũng có khả năng chịu tác động tiêu cực từ chính sách thương mại của mình. Nghiên cứu của Đại học Công nghệ Auckland cho thấy các mức thuế mà Tổng thống Trump đặt ra được dự báo sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế của Mỹ khoảng 0,36 điểm phần trăm trong năm 2025, trong khi tăng trưởng của Thái Lan và Brazil cũng được dự báo giảm lần lượt 0,44 điểm và 0,19 điểm.
Ngoài ra, sự kết hợp giữa chính sách thuế quan và lập trường cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump đối với Venezuela và Trung Đông đang tạo ra “ấn tượng ngày càng tăng ở Đông Nam Á và các nền kinh tế mới nổi khác rằng Mỹ không còn tuân thủ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, cả trong thương mại lẫn chính sách đối ngoại”, Tricia Yeoh, phó giáo sư tại Đại học Nottingham Malaysia nhận định.