Vốn ngoại tăng tốc qua M&A

(ĐTCK) Nhà đầu tư quốc tế ngày càng quan tâm đến những doanh nghiệp sở hữu nền tảng vận hành tốt, thị trường sẵn có, năng lực công nghệ hoặc khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.
Hoạt động M&A đang trở thành một trong những kênh thu hút vốn quan trọng của TP.HCM. Ảnh: Lê Toàn.

Đâu là điểm đến?

Hoạt động M&A đang trở thành một trong những kênh thu hút vốn quan trọng của TP.HCM khi các nhà đầu tư quốc tế ngày càng ưu tiên phương thức tiếp cận nhanh hơn với thị trường thông qua góp vốn, mua cổ phần và mua phần vốn góp tại các doanh nghiệp đang hoạt động.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, TP.HCM thu hút hơn 3,8 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, tăng 20,3% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, hoạt động góp vốn, mua cổ phần và mua phần vốn góp tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn.

Theo đó, TP.HCM ghi nhận 747 trường hợp nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp tại doanh nghiệp trong nước, với tổng giá trị đăng ký đạt 2,32 tỷ USD.

Diễn biến trên cho thấy, nhà đầu tư quốc tế đang đẩy mạnh chiến lược thâm nhập thị trường thông qua việc đồng hành cùng các doanh nghiệp đã có sẵn hệ thống vận hành, thị trường khách hàng và khả năng mở rộng.

Một trong những thương vụ có quy mô lớn nhất được ghi nhận là nhà đầu tư Indonesia Haryanto Sudarno Kusuma đăng ký góp vốn vào Công ty cổ phần Đầu tư và Tài chính VLD với tổng vốn góp lên tới hơn 1,7 tỷ USD. Hay như Zeit Elevator Co., Ltd (Hàn Quốc) đầu tư vào Công ty TNHH Thang máy VGSI với giá trị vốn góp 41,4 triệu USD…

Dữ liệu từ Grant Thornton Việt Nam cho thấy, các thương vụ M&A gần đây tập trung vào những ngành có dư địa tăng trưởng lớn như sản xuất công nghiệp, công nghệ, chăm sóc sức khỏe, năng lượng, logistics và du lịch.

Riêng trong tháng 5/2026, xét về số lượng giao dịch, lĩnh vực sản xuất công nghiệp dẫn đầu với 4 thương vụ, chiếm 17% tổng số giao dịch; tiếp theo là lĩnh vực công nghệ với 3 thương vụ, tương đương 13%; các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, tài chính, năng lượng và tiện ích công cộng ghi nhận 2 thương vụ mỗi ngành. Về giá trị giao dịch, sản xuất công nghiệp gần như chiếm ưu thế tuyệt đối khi đạt 542,8 triệu USD, tương đương 77% tổng giá trị M&A trong tháng.

Có thể thấy, dòng vốn quốc tế đang quan tâm ngày càng nhiều đến các khoản đầu tư tăng trưởng, đầu tư tác động, đầu tư mạo hiểm và chủ yếu đến từ Singapore và Vương quốc Anh, thay vì các thương vụ đầu tư vào các quỹ đầu tư tư nhân (Private Equity) quy mô lớn từ Nhật Bản và Hàn Quốc như giai đoạn trước.

Một trong những thương vụ tiêu biểu trong lĩnh vực y tế là khoản đầu tư của LeapFrog Investments vào chuỗi nhà thuốc Pharmacity.

Thương vụ được thực hiện thông qua phát hành cổ phần ưu đãi chuyển đổi với giá trị được cho là khoảng 50-80 triệu USD. Khoản vốn mới được kỳ vọng giúp Pharmacity củng cố năng lực tài chính, mở rộng hệ thống và nâng cao khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Tương tự, Dawn Medical Technologies - nền tảng thương mại hóa công nghệ y tế thuộc hệ sinh thái CBC Group, đã hoàn tất thương vụ mua cổ phần chi phối tại Công ty cổ phần Thiết bị y tế Đỉnh Cao (Pinnacle Health). Đây là bước đi nhằm mở rộng hoạt động của CBC Group vào lĩnh vực công nghệ y tế tại Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng.

Trong lĩnh vực bất động sản nghỉ dưỡng, ông Suchad Chiaranussati - nhà sáng lập quỹ SC Capital Partners (Singapore), đã hoàn tất thương vụ thâu tóm Công ty TNHH Serenity Holding, đơn vị vận hành chuỗi nghỉ dưỡng cao cấp Fusion Hotel Group tại Việt Nam.

Sau thương vụ, Fusion được định hướng mở rộng khi kết hợp cùng 2 thương hiệu HMJ của Nhật Bản và Topotels của Indonesia, hình thành hệ thống quản lý khoảng 16.000 phòng tại nhiều thị trường châu Á.

Trong lĩnh vực logistics, CJ Logistics Hong Kong Holdings Limited đã ký thỏa thuận mua lại 49,1% cổ phần còn lại tại Gemadept Logistics Holding từ Gemadept Corporation. Sau giao dịch, doanh nghiệp Hàn Quốc sẽ sở hữu 100% công ty logistics này, qua đó tăng cường kiểm soát và tích hợp hoạt động tại Việt Nam vào hệ sinh thái khu vực.

Ở lĩnh vực sản xuất công nghiệp gắn với phát triển bền vững, quỹ đầu tư phát triển Na Uy Norfund đã rót 4 triệu USD vào Circular Plastics Vietnam thông qua công ty mẹ Circular Plastics International tại Singapore. Khoản đầu tư nhằm hỗ trợ nhà máy tái chế nhựa tại khu vực phía Nam, nâng công suất lên 31.000 tấn mảnh PET và 14.000 tấn hạt rPET đạt chuẩn thực phẩm mỗi năm.

Chu kỳ M&A mới

Theo các chuyên gia, với những chuyển động hiện nay, thị trường M&A đang có xu hướng chuyển dịch từ các thương vụ tìm kiếm lợi thế chi phí sang các giao dịch nhằm xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn.

Bên cạnh yếu tố vốn, các thương vụ M&A trong giai đoạn mới được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như một kênh chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản trị và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với mạng lưới toàn cầu.

Trong 5 tháng qua, TP.HCM thu hút hơn 3,8 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, tăng 20,3% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, hoạt động góp vốn, mua cổ phần và mua phần vốn góp tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn.

Những lĩnh vực như công nghệ, sản xuất công nghiệp, y tế, logistics và năng lượng dự báo tiếp tục được quan tâm khi phù hợp với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và nhu cầu phát triển bền vững trên thế giới hiện nay.

Ông Trần Trọng Tuyên - Phó giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TP.HCM nhận định, Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng đang bước vào giai đoạn phát triển mới, triển khai các định hướng chiến lược về phát triển kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Trong bối cảnh đó, việc huy động các nguồn lực xã hội cho đổi mới sáng tạo, nhất là thông qua đầu tư mạo hiểm, đầu tư tăng trưởng và các hoạt động M&A ngày càng trở thành yếu tố quan trọng để thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp công nghệ có khả năng tăng trưởng nhanh, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế.

Còn bà Lê Hàn Tuệ Lâm - Giám đốc điều hành VinVentures cho hay, thị trường M&A Việt Nam trong 3 thập kỷ qua cho thấy các chu kỳ giao dịch lớn không hình thành từ tâm lý ngắn hạn, mà được quyết định bởi những nền tảng cấu trúc như chính sách, khả năng tiếp cận vốn, khung pháp lý, hạ tầng giao dịch và năng lực thực thi của nhà đầu tư.

Bà Lâm đánh giá, các điều kiện hỗ trợ cho thị trường M&A đang có sự cải thiện rõ rệt. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp phục hồi, áp lực tín dụng giảm, nợ xấu dần ổn định và thị trường chứng khoán cải thiện khả năng định giá doanh nghiệp… đang tạo môi trường thuận lợi hơn cho các giao dịch.

Tuy nhiên, theo bà Lâm, yếu tố quyết định sự bùng nổ của hoạt động M&A vẫn là nguồn cung chất lượng. Hiện nay, nguồn cung dự án đến từ nhiều nhóm khác nhau như doanh nghiệp nhà nước trong quá trình tái cơ cấu, các quỹ đầu tư đến giai đoạn thoái vốn, hay các doanh nghiệp tư nhân tìm kiếm đối tác chiến lược cho giai đoạn phát triển mới.

Trong chu kỳ tiếp theo, công nghệ được dự báo sẽ trở thành động lực quan trọng của thị trường M&A. Ông Maxx Tsai - Giám đốc Đầu tư chiến lược doanh nghiệp và M&A tại Advantech cho rằng, Việt Nam đang có cơ hội lớn trong các lĩnh vực IoT, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn.

Theo ông Tsai, xu hướng dòng vốn tại Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc trước đây. Từ giai đoạn tập trung vào tiêu dùng, internet… chuyển sang đầu tư vào công nghệ lõi. Sự xuất hiện của các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) từ các tập đoàn công nghệ lớn cùng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao sẽ tạo nền tảng cho làn sóng M&A công nghệ trong 5-10 năm tới.

Trọng Tín

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục