Danh mục tự doanh mở rộng, hiệu quả suy giảm
Chứng khoán VIX vừa công bố báo cáo tài chính riêng đã kiểm toán cho 6 tháng đầu năm 2026.
Điểm đáng chú ý trong nửa đầu năm là quy mô danh mục tự doanh của VIX tăng mạnh, trong khi hiệu quả suy giảm. Tại ngày 30/6/2026, tổng giá trị hợp lý của danh mục FVTPL (các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ) đạt 20.818,7 tỷ đồng, tăng 43,2% so với 14.540,6 tỷ đồng đầu năm 2026. Cổ phiếu niêm yết chiếm 77,7% danh mục, với giá trị hợp lý 16.180,6 tỷ đồng. Các khoản đầu tư lớn gồm GEE với 2.907,5 tỷ đồng, GEX 2.050,7 tỷ đồng, EIB 1.890 tỷ đồng, VPX 1.222,1 tỷ đồng và VSC 1.140 tỷ đồng.
So với quý I/2026, quy mô danh mục FVTPL tăng từ 15.688,7 tỷ đồng lên 20.818,7 tỷ đồng vào cuối quý II, tương đương tăng hơn 5.100 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiệu quả tự doanh lại đảo chiều, từ có lãi trong quý I sang thua lỗ trong quý II, khiến mảng này ghi nhận lỗ 437,5 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm.
Sự tương phản với cùng kỳ năm trước càng rõ nét. Trong 6 tháng đầu năm 2025, mảng tự doanh mang về 1.677,5 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, nhưng cùng kỳ năm nay chuyển sang lỗ 437,5 tỷ đồng. Đây cũng là yếu tố chính khiến lợi nhuận sau thuế hợp nhất của VIX giảm 87,2%, xuống 214,3 tỷ đồng, từ mức 1.673,9 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Áp lực lớn nhất đến từ khoản lỗ đánh giá lại. Dù VIX vẫn ghi nhận 250,9 tỷ đồng lãi thực hiện từ việc bán các tài sản FVTPL, lỗ đánh giá lại trong 6 tháng đầu năm lên tới 2.294,5 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần mức 633 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Dù hiệu quả suy giảm, VIX vẫn đẩy mạnh tự doanh, với tổng giá gốc danh mục FVTPL tăng từ 10.300 tỷ đồng lên 17.200 tỷ đồng chỉ sau 6 tháng.
Trong danh mục, GEE của Công ty cổ phần Điện lực Gelex là khoản đầu tư có biến động tiêu cực đáng kể. Giá gốc khoản đầu tư được giữ nguyên ở 1.676,6 tỷ đồng, nhưng giá trị hợp lý giảm từ 4.419 tỷ đồng cuối năm 2025 xuống 2.907,5 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, tương đương giảm hơn 1.511 tỷ đồng.
Với VPX của Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank, VIX đồng thời thu hẹp quy mô đầu tư khi giá gốc giảm từ 1.920,8 tỷ đồng xuống 1.406,6 tỷ đồng, còn giá trị hợp lý giảm từ 1.688,5 tỷ đồng xuống 1.222,1 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, danh mục xuất hiện một số khoản đầu tư mới với quy mô lớn. VSC của Công ty cổ phần Container Việt Nam có giá gốc 1.440 tỷ đồng, TCB 1.029,6 tỷ đồng và GEL 736,6 tỷ đồng. Khoản đầu tư tại EIB cũng được nâng giá gốc từ 1.217,5 tỷ đồng lên 1.716,9 tỷ đồng, tăng gần 500 tỷ đồng. Đồng thời, giá gốc nhóm “Cổ phiếu niêm yết khác” tăng mạnh từ 1.662,4 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 4.302,1 tỷ đồng giữa năm 2026.
Trong khi đó, khoản đầu tư tại Công ty cổ phần Hạ tầng Gelex có giá gốc 916,3 tỷ đồng cuối năm 2025 không còn xuất hiện trong danh mục trọng yếu tại ngày 30/6/2026. Diễn biến này cho thấy VIX có thể đã thoái vốn hoặc giảm đáng kể tỷ trọng khoản đầu tư này.
Cổ phiếu chưa niêm yết đạt 2.239,3 tỷ đồng, trong đó khoản đầu tư lớn nhất là VGR của Công ty cổ phần Cảng Xanh VIP, với giá gốc 489,5 tỷ đồng. Đây là khoản đầu tư có chênh lệch lớn giữa giá gốc và giá trị hợp lý. Theo thuyết minh, đây là khoản đầu tư ủy thác có giá gốc 489,5 tỷ đồng, trong khi giá trị hợp lý của khoản đầu tư tính đến cuối tháng 6 lên tới 1.825 tỷ đồng. Như vậy, chênh lệch giữa giá trị hợp lý và giá gốc là 1.335,5 tỷ đồng, tương đương 272,8% giá gốc. Trước đó, VGR chưa xuất hiện trong danh mục chi tiết hoạt động FVTPL của VIX.
Như vậy, danh mục tự doanh của VIX tiếp tục được mở rộng và luân chuyển mạnh trong nửa đầu năm 2026, nhưng hiệu quả chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá tài sản. Lỗ đánh giá lại tăng lên 2.294,5 tỷ đồng, từ mức 633 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, trong đó sự sụt giảm giá trị của GEE là nguyên nhân chính.
Dù hiệu quả suy giảm, VIX vẫn đẩy mạnh tự doanh, với tổng giá gốc danh mục FVTPL tăng từ 10.300 tỷ đồng lên 17.200 tỷ đồng chỉ sau 6 tháng.
Cho vay trở thành bệ đỡ lợi nhuận
Mảng tự doanh chuyển từ mức lãi lớn trong nửa đầu năm 2025 sang lỗ 437,5 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026. Ở chiều ngược lại, mảng môi giới và dịch vụ khách hàng ghi nhận kết quả tích cực, trong đó cho vay là hoạt động đóng góp đáng kể.
Cụ thể, doanh thu môi giới tăng từ 63,4 tỷ đồng lên 90,8 tỷ đồng. Đáng chú ý hơn, lãi từ các khoản cho vay và phải thu tăng từ 375,2 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025 lên 697,3 tỷ đồng cùng kỳ năm nay, tăng 322,1 tỷ đồng, tương đương 85,8%. Lợi nhuận của mảng môi giới và dịch vụ khách hàng theo đó tăng từ 388,5 tỷ đồng lên 668,8 tỷ đồng.
Quy mô dư nợ cho vay cuối quý II/2026 tuy giảm so với cuối năm 2025 nhưng vẫn ở mức cao. Tổng các khoản cho vay tại ngày 30/6/2026 đạt 13.958 tỷ đồng, trong đó dư nợ margin là 13.920 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 9,2% so với mức 15.380 tỷ đồng cuối năm 2025. Mức dư nợ bình quân cao hơn so với cùng kỳ là yếu tố hỗ trợ thu nhập lãi từ cho vay tăng mạnh.
Gần như toàn bộ 13.958 tỷ đồng các khoản cho vay được đánh giá trong hạn và không bị suy giảm giá trị. Dự phòng suy giảm giá trị các khoản cho vay được duy trì ở mức 2,7 tỷ đồng, không thay đổi so với đầu năm.
Kết quả nửa đầu năm 2026 cho thấy mức độ phụ thuộc của VIX vào tự doanh đã giảm xét về đóng góp lợi nhuận, nhưng rủi ro từ danh mục này vẫn đáng kể khi quy mô tài sản FVTPL lớn và biến động mạnh. Trong khi đó, cho vay ký quỹ đang trở thành bệ đỡ quan trọng khi thu nhập lãi tăng mạnh. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ bù đắp tác động từ sự đảo chiều của mảng tự doanh, khiến lợi nhuận sau thuế hợp nhất 6 tháng đầu năm chỉ đạt 214,3 tỷ đồng, giảm 87,2% so với cùng kỳ.