Áp lực dành cho 68,5% vốn thuộc về cổ đông nhỏ
Công ty cổ phần Sản xuất và Đầu tư Hoàng Gia (Royal Invest JSC, mã RYG) đang chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1, tương ứng phát hành thêm 22,5 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, qua đó huy động 225 tỷ đồng. Thời gian đăng ký mua và nộp tiền từ ngày 14/8 đến ngày 9/10.
Toàn bộ số tiền dự kiến huy động được sử dụng để trả nợ vay, gồm 52 tỷ đồng trả Ngân hàng Sacombank - Chi nhánh Đồng Nai; 50 tỷ đồng trả Ngân hàng VietinBank - Chi nhánh KCN Biên Hòa; 58 tỷ đồng trả Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Gia Định và 65 tỷ đồng trả Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam - Chi nhánh Sài Gòn.
Cổ phiếu RYG niêm yết trên HOSE ngày 12/12/2024 và đạt đỉnh ngay trong ngày đầu giao dịch, quanh 16.800 đồng/cổ phiếu. Sau đó, cổ phiếu liên tục đi xuống. Đến ngày 18/8/2026, RYG còn 9.070 đồng/cổ phiếu. Trong khi đó, giá chào bán cho cổ đông hiện hữu là 10.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn khoảng 10,3% so với thị giá. Chênh lệch này khiến bài toán tăng vốn khó khăn hơn, đặc biệt với cổ đông nhỏ, khi phải bỏ thêm tiền để duy trì tỷ lệ sở hữu.
Việc tăng vốn không đơn thuần là câu chuyện mở rộng quy mô mà còn là bài toán củng cố bảng cân đối.
Tại ngày 30/6/2026, Royal Invest JSC có hai cổ đông lớn là ông Đinh Việt Anh, sở hữu 20,8% vốn điều lệ và bà Nguyễn Thị Lê, sở hữu 10,7%. Như vậy, khoảng 68,5% vốn còn lại thuộc về các cổ đông nhỏ.
Cấu trúc sở hữu này khiến khả năng thành công của đợt chào bán phụ thuộc đáng kể vào quyết định của nhóm cổ đông nhỏ. Nếu tỷ lệ thực hiện quyền thấp, doanh nghiệp có thể phải xử lý lượng cổ phiếu còn dư theo phương án đã được thông qua.
Trong khi đó, áp lực tài chính của Royal Invest vẫn đáng lưu ý. Tại ngày 30/6/2026, tổng dư nợ của Công ty tăng 5,9% so với đầu năm, tương ứng tăng thêm 98,8 tỷ đồng, lên 1.770,3 tỷ đồng, bằng 218,7% vốn chủ sở hữu, cao hơn đáng kể mức trung bình ngành khoảng 68%.
Lợi nhuận phục hồi nhưng dòng tiền vẫn âm
Sau khi đạt đỉnh lợi nhuận 102,3 tỷ đồng năm 2023, lợi nhuận Công ty giảm còn 67,5 tỷ đồng năm 2024 và tiếp tục xuống 37,6 tỷ đồng năm 2025. Biên lợi nhuận ròng theo đó giảm từ 7,3% năm 2023 xuống 1,8% năm 2025.
Tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) cũng đi xuống, từ 7,09% năm 2023 còn 1,37% năm 2025.
Điểm tích cực là kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 đã cải thiện. Doanh thu đạt 1.275,8 tỷ đồng, tăng 26,5%, trong khi lợi nhuận ròng đạt 51,1 tỷ đồng, tăng 226,9% so với cùng kỳ, hoàn thành 44,2% kế hoạch lợi nhuận năm.
Tuy nhiên, lợi nhuận phục hồi chưa đồng nghĩa dòng tiền đã cải thiện. Dòng tiền kinh doanh của Royal Invest duy trì trạng thái âm từ năm 2021 đến nay. Riêng năm 2024, dòng tiền kinh doanh âm 72,4 tỷ đồng; năm 2025 âm 98,9 tỷ đồng và nửa đầu năm 2026 tiếp tục âm 52,3 tỷ đồng.
Dòng tiền kinh doanh chưa đủ đáp ứng nhu cầu vốn khiến doanh nghiệp phải dựa nhiều hơn vào vốn vay hoặc huy động mới. Đây cũng là lý do việc sử dụng 225 tỷ đồng từ đợt chào bán để trả nợ cần được nhìn cùng khả năng tạo tiền của hoạt động kinh doanh.
Royal Invest sở hữu 2 nhà máy với 5 dây chuyền sản xuất gạch, tổng công suất 16,5 triệu m2/năm, cùng hệ thống 14 kho hàng và hơn 3.000 đại lý trong nước; sản phẩm được xuất khẩu sang hơn 14 quốc gia.
Tuy nhiên, thị trường nội địa vẫn chiếm khoảng 85% doanh thu, trong khi xuất khẩu chỉ khoảng 15%. Cơ cấu này giúp doanh nghiệp duy trì nền tảng doanh thu trong nước nhưng cũng khiến kết quả kinh doanh phụ thuộc lớn vào sức khỏe thị trường xây dựng và bất động sản nội địa.
Ngành gạch ốp lát có mức độ cạnh tranh cao, với hơn 80 doanh nghiệp lớn và vừa cùng hàng trăm cơ sở nhỏ lẻ; ở phân khúc cao cấp, doanh nghiệp trong nước còn cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu.
Với mức độ cạnh tranh cao, biên lợi nhuận suy giảm trong những năm trước và dòng tiền kinh doanh liên tục âm, việc tăng vốn không đơn thuần là câu chuyện mở rộng quy mô mà còn là bài toán củng cố bảng cân đối.
Đối với Royal Invest, 225 tỷ đồng dự kiến huy động có thể giúp giảm một phần dư nợ và áp lực chi phí tài chính. Nhưng nếu dòng tiền kinh doanh chưa chuyển biến bền vững, nhu cầu vốn của doanh nghiệp có thể chưa dừng lại ở một đợt phát hành.
