Vinasun (VNS) trước sức ép chuyển đổi

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Từng giữ vị thế hàng đầu tại thị trường taxi phía Nam, Vinasun đang chịu sức ép cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh suy giảm. Doanh nghiệp đang từng bước chuyển đổi đội xe sang Hybrid, song đổi mới mô hình kinh doanh vẫn là yêu cầu quan trọng để cải thiện năng lực cạnh tranh.
Vinasun đang từng bước chuyển đổi đội xe sang phương tiện Hybrid Vinasun đang từng bước chuyển đổi đội xe sang phương tiện Hybrid

Thích ứng với thị trường mới

Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam (Vinasun, mã VNS) tham gia thị trường taxi năm 2003 với đội xe ban đầu chỉ 27 chiếc. Sau gần một thập kỷ, doanh nghiệp vươn lên dẫn đầu thị trường taxi TP.HCM giai đoạn 2012-2013. Đến năm 2013, Vinasun sở hữu gần 4.600 xe, chiếm khoảng 46% thị phần taxi tại Thành phố.

Cục diện thị trường dần thay đổi với sự xuất hiện của các hãng xe công nghệ. Grab gia nhập Việt Nam năm 2014, sau đó triển khai GrabCar tại Hà Nội và TP.HCM đầu năm 2016, mở rộng sang phân khúc vận tải hành khách bằng ô tô.

Trong khi các đối thủ tận dụng công nghệ để mở rộng mạng lưới tài xế, Vinasun vẫn chủ yếu vận hành theo mô hình taxi truyền thống và đến năm 2015 mới ra mắt ứng dụng riêng.

Dù Uber và Gojek lần lượt rời Việt Nam, áp lực cạnh tranh vẫn gia tăng với sự tham gia của Xanh SM từ năm 2023. Theo dữ liệu của Saigon Ratings, đến quý IV/2025, Xanh SM chiếm khoảng 51,5% thị phần taxi công nghệ tại Việt Nam.

Trước thay đổi của thị trường, Vinasun tái cấu trúc đội xe, tập trung đầu tư phương tiện Hybrid để từng bước thay thế xe xăng. Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến đầu tư khoảng 310 xe, chủ yếu là xe Hybrid của Toyota, đồng thời thanh lý và bán trả chậm khoảng 150 xe cho tài xế. Tổng số phương tiện phục vụ kinh doanh dự kiến đạt 2.345 chiếc vào cuối năm.

Đến cuối năm 2025, Vinasun đã đầu tư 1.136 xe Hybrid. Tuy nhiên, chuyển đổi phương tiện mới chỉ là một phần của quá trình tái cấu trúc. Khi khách hàng ngày càng quan tâm đến tính tiện lợi, khả năng kết nối, thời gian chờ và trải nghiệm dịch vụ, năng lực cạnh tranh không còn phụ thuộc đơn thuần vào quy mô đội xe hay độ nhận diện thương hiệu.

Hiệu quả kinh doanh chịu sức ép

Kết quả kinh doanh cho thấy quá trình phục hồi của Vinasun còn nhiều khó khăn. Sau hai năm thua lỗ liên tiếp, với mức lỗ lần lượt 210,6 tỷ đồng năm 2020 và 277,2 tỷ đồng năm 2021, doanh nghiệp có lãi trở lại trong năm 2022, đạt 185,4 tỷ đồng.

Tuy nhiên, lợi nhuận liên tục suy giảm, từ 151,2 tỷ đồng năm 2023 xuống 84,1 tỷ đồng năm 2024 và 39,2 tỷ đồng năm 2025. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Vinasun ghi nhận khoản lỗ 68,8 tỷ đồng.

Nguyên nhân đáng chú ý là khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh cốt lõi còn hạn chế. Trong 9 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận gộp đạt 92,8 tỷ đồng, thấp hơn tổng chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp 137,5 tỷ đồng. Điều này cho thấy nguồn thu từ vận tải chưa đủ bù đắp chi phí hoạt động và đầu tư phương tiện.

Tại ngày 30/9/2026, Vinasun có 177,5 tỷ đồng tiền và các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, trong khi dư nợ vay đạt 404,5 tỷ đồng, tương đương 38,5% vốn chủ sở hữu. So với cuối năm 2021, khi dư nợ vay ở mức 188,6 tỷ đồng, tương đương 15,6% vốn chủ sở hữu, quy mô nợ vay đã tăng thêm 215,9 tỷ đồng.

Dòng tiền đầu tư liên tục âm: 396,2 tỷ đồng năm 2024, 124,9 tỷ đồng năm 2025 và 83,8 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026. Trong bối cảnh kết quả kinh doanh chưa phục hồi rõ nét, việc tiếp tục đầu tư phương tiện đòi hỏi doanh nghiệp chú trọng hơn đến cân đối dòng tiền và hiệu quả sử dụng vốn.

Chuyển sang xe Hybrid có thể giúp tiết kiệm nhiên liệu, nhưng doanh nghiệp vẫn phải cân đối vốn đầu tư ban đầu, công suất khai thác và doanh thu trên mỗi đầu xe.

Do đó, thách thức không chỉ nằm ở việc thay thế xe xăng bằng xe Hybrid, mà còn ở đổi mới mô hình kinh doanh. Nâng cấp ứng dụng gọi xe, tối ưu hóa đội xe, cải thiện trải nghiệm khách hàng và kiểm soát chi phí sẽ là những yếu tố quan trọng đối với hiệu quả chuyển đổi.

Hạc Hiên

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục