Dấu ấn bền bỉ của nhà đầu tư Nhật Bản
Gần 4 tuần trước, AEON - thương hiệu bán lẻ đến từ Nhật Bản - đã chính thức đưa AEON MALL Thanh Hóa đi vào hoạt động, sau khi mở cửa AEON Hải Dương vào đầu tháng 10/2026. Chia sẻ nhân sự kiện này, ông Tezuka Daisuke, Thành viên Ban điều hành Tập đoàn, Trưởng đại diện Tập đoàn AEON tại Việt Nam, kiêm Tổng giám đốc AEON Việt Nam cho biết, AEON đang đẩy nhanh tiến độ mở rộng các mô hình bán lẻ tại Việt Nam.
“Chúng tôi muốn tăng gấp 3 doanh thu tại Việt Nam so với hiện tại”, ông Tezuka Daisuke nói và không ngại ngần cho biết, doanh thu của AEON tại Việt Nam đã đạt khoảng 624 triệu USD, tăng gấp 2,5 lần so với thời điểm trước Covid-19.
Năm 2014, nhà đầu tư đến từ Nhật Bản này đã bắt đầu mở trung tâm thương mại đầu tiên tại Việt Nam và kể từ đó tới nay, quy mô không ngừng được mở rộng. Nếu 10 năm đầu tiên, theo lời của ông Tezuka Daisuke, là giai đoạn AEON hình thành nền tảng vững chắc, thì 2 năm 2024-2025 chính là giai đoạn tăng tốc của AEON.
Riêng giai đoạn 2024-2025, đã có 7 trung tâm bách hóa tổng hợp và siêu thị AEON đi vào hoạt động. Năm 2026, con số là 5 trung tâm bách hóa tổng hợp và siêu thị. “Đây là tốc độ phát triển, mở mới cửa hàng nhanh nhất từ trước tới nay của AEON. Chúng tôi rất hào hứng với việc này”, ông Tezuka Daisuke nói.
AEON không phải là nhà đầu tư Nhật Bản duy nhất liên tiếp mở rộng đầu tư tại Việt Nam thời gian gần đây. Toyota, một trong những nhà đầu tư Nhật Bản đến Việt Nam từ làn sóng đầu tư thứ nhất, mới đây cũng đã quyết định đầu tư thêm 283 triệu USD để sản xuất xe điện tại Việt Nam.
Tầm nhìn mới sẽ là đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, tự chủ chiến lược, hợp tác hiệu quả, cùng có lợi, vì cuộc sống của người dân, người lao động.
- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Trong khi đó, Tập đoàn Meiko, vào trung tuần tháng 6/2026, đã khởi công Nhà máy Sản xuất chế tạo vi mạch điện tử ở Phú Thọ, với tổng vốn đầu tư 500 triệu USD. Đây là một trong những dự án mang tính chiến lược của Meiko tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ AI và công nghệ vũ trụ, đồng thời là nhà máy thứ 6 trong hệ sinh thái các nhà máy của Meiko tại Việt Nam.
Một dự án khác, tuy có quy mô nhỏ hơn, chỉ 60 triệu USD nhưng rất đáng chú ý. Đó là dự án của Tokuyama, chuyên đảm nhận công đoạn nghiền, làm sạch và phân tích polysilicon, vật liệu thiết yếu để chế tạo tấm wafer bán dẫn…
Chính những dự án này đã góp phần đưa tổng vốn đầu tư đăng ký của nhà đầu tư Nhật Bản trong 10 tháng qua lên 2,739 tỷ USD. Tuy trong 10 tháng năm 2026, Nhật Bản chỉ đứng hàng thứ 7 trong các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam, nhưng nếu tính lũy kế, Nhật Bản vững chân ở vị trí thứ ba, với tổng vốn đăng ký gần 81,4 tỷ USD.
Những con số trên cho thấy vai trò và vị thế của nhà đầu tư Nhật Bản đối với Việt Nam. Ngay từ giai đoạn đầu, Honda, Toyota đã đến, sau đó là Panasonic, Canon, Nidec, Idemitsu, Mitsui, Sumitomo, Mitsubishi, Sojitz và bây giờ là đến thời của AEON, Takashimaya… Từng ngày, các doanh nghiệp Nhật Bản bền bỉ đầu tư và đóng góp lớn cho kinh tế - xã hội Việt Nam.
Từ đối tác đầu tư đến đối tác cùng phát triển
Nhìn vào danh mục các dự án đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam, không quá khó để nhận ra, “khẩu vị” của nhà đầu tư Nhật Bản đối với Việt Nam đã có nhiều thay đổi. Nếu trước đây, chủ yếu là các nhà máy sản xuất, thì hiện nay đã mở rộng sang các lĩnh vực khác, bao gồm năng lượng, bán lẻ, bán dẫn, điện tử… - những lĩnh vực mà Việt Nam đang mong muốn thu hút đầu tư để thiết lập động lực tăng trưởng mới và đổi mới mô hình phát triển.
Nhà đầu tư Nhật Bản cũng đang thay đổi cách nhìn về Việt Nam: từ một cứ điểm sản xuất, gia công sang thị trường chiến lược, trung tâm sản xuất và mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực.
Theo thông tin trên tờ Nikkei Asia, khi phát biểu tại sự kiện khai trương nhà máy mới ở TP.HCM, ông Hiroshi Yokota, Chủ tịch HĐQT Tokuyama cho biết, đây là “bước tiến lớn” phục vụ chiến lược tăng trưởng của Tokuyama. “Nhà máy mới sẽ là điểm tựa ở nước ngoài khi Công ty tái cấu trúc mạng lưới sản xuất polysilicon, vốn tập trung tại nhà máy Tokuyama ở Nhật Bản”, ông Hiroshi Yokota nói.
Trong khi đó, ông Tezuka Daisuke một lần nữa nhấn mạnh việc AEON luôn coi Việt Nam là thị trường trọng điểm. Và đó là lý do để trong giai đoạn 2026-2030, AEON dự kiến dành 60% nguồn lực đầu tư ở khu vực Đông Nam Á cho Việt Nam.
Kết quả khảo sát mới nhất của JETRO cho thấy, Việt Nam tiếp tục là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất của doanh nghiệp Nhật Bản tại khu vực ASEAN. Có tới 56,9% doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam có kế hoạch mở rộng kinh doanh trong 1-2 năm tới, cao hơn mức trung bình ASEAN và châu Á - châu Đại Dương.
Nhưng câu chuyện không chỉ dừng ở “đầu tư”. Một thông điệp quan trọng đã được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chia sẻ tại cuộc gặp gỡ với các doanh nghiệp Nhật Bản hồi tháng 9 vừa qua. Theo đó, Thủ tướng đề nghị thúc đẩy quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản chuyển mạnh từ quan hệ giữa “nhà đầu tư và địa điểm đầu tư” sang quan hệ đối tác cùng phát triển và kiến tạo, cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo, cùng sản xuất và cùng tham gia hiệu quả, khẳng định vị trí, vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát biểu tại sự kiện đó, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) Tsuchibashi Akito đã khẳng định, các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ đồng hành với mục tiêu hiện đại hóa ngành công nghiệp của Việt Nam, mong muốn cùng phát triển thông qua sự “đồng sáng tạo” giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cũng nhấn mạnh quyết tâm mạnh mẽ của Nhật Bản trong việc luôn đóng vai trò là “đối tác tốt nhất của Việt Nam” trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Đây chính là một bước chuyển có ý nghĩa chiến lược không chỉ đối với hoạt động đầu tư, mà cả với quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - Nhật Bản nói chung.
Mở rộng không gian đồng kiến tạo
Trong bối cảnh quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - Nhật Bản ngày càng sâu sắc, chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8 đến 11/11 sẽ góp phần quan trọng mở rộng không gian “đồng kiến tạo” giữa Việt Nam - Nhật Bản.
Trao đổi với Hãng truyền hình NHK ngay trước chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng rằng, chuyến thăm Nhật Bản lần này sẽ tạo động lực mới cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.
“Tầm nhìn mới sẽ là đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, tự chủ chiến lược, hợp tác hiệu quả, cùng có lợi, vì cuộc sống của người dân, người lao động”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói và bày tỏ mong muốn doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng đầu tư, nghiên cứu và phát triển sản phẩm tại Việt Nam, cùng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Các lĩnh vực được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là hợp tác trong công nghiệp tiên tiến, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch, gắn liền với đào tạo nhân lực, nâng cao năng lực công nghệ và quản trị.
Nhấn mạnh con số kim ngạch thương mại 2 chiều trong 10 tháng năm 2026 đạt gần 50 tỷ USD và hướng đến việc sớm hiện thực hóa con số 80 tỷ USD, phấn đấu 100 tỷ USD vào năm 2030, cũng như con số hơn 80 tỷ USD vốn đầu tư Nhật Bản vào Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ mong muốn rằng, những thành quả ấy sẽ tiếp tục được bồi đắp bằng sự trưởng thành của doanh nghiệp Việt Nam, sự gắn bó lâu dài của doanh nghiệp Nhật Bản và những sản phẩm có giá trị cao hơn do hai bên cùng tạo ra.
Tháng 5/2026, khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm Việt Nam, các mục tiêu mới đã được hai vị Thủ tướng thống nhất: đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỷ USD năm 2030. Mục tiêu đó đang được đẩy mạnh và đang từng bước được hiện thực hóa.
“Sự phát triển của thương mại song phương sẽ góp phần thu hút các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có chất lượng cao, qua đó đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam”, Đại sứ Ito Naoki bày tỏ.