VFA 2026: Tạo chuẩn tham chiếu mới cho ngành quỹ

Ngành quỹ trước yêu cầu phát triển mới

Ngày 22/9/2026 tại Hà Nội, Hội thảo và Lễ trao Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) sẽ lần đầu được tổ chức với chủ đề “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”.

Chương trình do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, hướng tới tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan, minh bạch cho ngành quỹ, đồng thời kết nối các thành viên thị trường.

VFA 2026 diễn ra trong bối cảnh ngành quản lý quỹ Việt Nam đã hình thành nền tảng đáng kể về quy mô, song vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng vai trò trên thị trường vốn.

Theo số liệu FiinGroup tổng hợp từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ trong nước được cấp phép, với tổng tài sản quản lý (AUM) khoảng 846.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, phần lớn nguồn lực này vẫn tập trung ở hoạt động quản lý danh mục ủy thác. Tính đến tháng 6/2026, quy mô danh mục ủy thác đạt 753.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 89% tổng AUM của ngành. Trong khi đó, đến cuối tháng 6/2026, thị trường có 141 quỹ đầu tư chứng khoán được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép.

Bức tranh trên cho thấy dư địa phát triển các quỹ đầu tư chứng khoán và mở rộng sự tham gia của nhà đầu tư thông qua các kênh đầu tư chuyên nghiệp vẫn còn lớn.

Đây cũng là thời điểm chính sách dành nhiều sự chú ý hơn cho phát triển nhà đầu tư tổ chức và ngành quỹ. Chương trình được đặt trong bối cảnh triển khai Đề án “Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán đến năm 2030” theo Quyết định 3168/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính, cùng các giải pháp phát triển ngành quản lý quỹ theo Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Đến năm 2030, quy mô tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán hướng tới tương đương 5% GDP và hệ thống dự kiến đạt khoảng 500 quỹ. Cùng với mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và chuyên nghiệp hóa hoạt động quản lý tài sản được kỳ vọng giúp ngành quỹ đảm nhiệm vai trò lớn hơn trong tập hợp, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn.

Như vậy, bài toán của ngành quỹ trong giai đoạn tới không chỉ là có thêm quỹ mới. Khi thị trường có ít sản phẩm, yêu cầu trước hết là mở rộng lựa chọn. Nhưng khi số lượng quỹ và chiến lược đầu tư ngày càng đa dạng, một yêu cầu khác trở nên rõ nét hơn: nhà đầu tư cần có cơ sở để đánh giá và so sánh các sản phẩm.

VFA 2026 được triển khai trong bối cảnh đó, với mục tiêu không chỉ lựa chọn và vinh danh các quỹ có kết quả nổi bật, mà còn hướng tới hình thành một hệ thống đánh giá độc lập, minh bạch và có khả năng so sánh trong dài hạn.

Tạo chuẩn tham chiếu cho ngành quỹ

Khi số lượng quỹ và chiến lược đầu tư ngày càng đa dạng, một yêu cầu khác trở nên rõ nét hơn: nhà đầu tư cần có cơ sở để đánh giá và so sánh các sản phẩm.

VFA hướng tới bốn mục tiêu: tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan, minh bạch cho ngành quỹ; thúc đẩy dòng vốn đầu tư dài hạn; xây dựng diễn đàn kết nối các thành viên thị trường; đồng thời ghi nhận các quỹ hoạt động hiệu quả và có đóng góp tích cực.

Trong giai đoạn đầu, phạm vi đánh giá bao gồm quỹ mở cổ phiếu, ETF, quỹ trái phiếu và quỹ cân bằng. Hiệu quả đầu tư được xem xét trên dữ liệu 3 năm và 5 năm gần nhất; với kỳ đánh giá 10 năm, trước mắt chương trình chỉ áp dụng cho nhóm quỹ mở cổ phiếu. Theo lộ trình, phạm vi chương trình có thể tiếp tục mở rộng sang các quỹ offshore và công ty quản lý quỹ.

Cách tiếp cận theo nhiều khoảng thời gian có ý nghĩa trong đánh giá hoạt động quỹ, bởi kết quả đầu tư không chỉ được nhìn nhận tại một thời điểm. Phương pháp đánh giá được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu và tham chiếu các mô hình xếp hạng quỹ quốc tế như Morningstar Fund Awards, LSEG Lipper Fund Awards và EuroPerformance Alpha League.

Các mô hình được tham chiếu sử dụng những cách tiếp cận như đánh giá hiệu suất điều chỉnh theo rủi ro, xem xét tính ổn định của kết quả qua các chu kỳ 3 - 5 - 10 năm hay khả năng tạo alpha - phần giá trị vượt trội so với thị trường. Trên cơ sở nghiên cứu các chuẩn xếp hạng toàn cầu, chương trình hướng tới phát triển phương pháp phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là hiệu quả của một quỹ không chỉ được nhìn qua mức lợi nhuận tuyệt đối. Việc đặt kết quả đầu tư trong tương quan với rủi ro, thời gian và nhóm sản phẩm giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá khả năng duy trì hiệu quả của quỹ qua các giai đoạn thị trường khác nhau. Nếu chỉ nhìn vào kết quả trong một giai đoạn thuận lợi hoặc bất lợi, nhà đầu tư có thể chưa có đủ thông tin để đánh giá đầy đủ hiệu quả quản lý tài sản. Hệ thống tham chiếu theo nhiều kỳ đánh giá vì vậy có thể bổ sung góc nhìn về hiệu quả và lịch sử hoạt động của các quỹ.

Theo định hướng của VFA, đối với nhà đầu tư, hệ thống đánh giá nhằm cung cấp thông tin minh bạch về hiệu quả và lịch sử hoạt động, hỗ trợ lựa chọn sản phẩm phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu lợi nhuận. Đối với các quỹ, chương trình hướng tới tăng tính minh bạch, uy tín và khả năng tiếp cận nhà đầu tư trong và ngoài nước. Với cơ quan quản lý, hệ thống đánh giá được kỳ vọng hỗ trợ công tác giám sát và mục tiêu gia tăng tỷ trọng đầu tư tổ chức trên thị trường.

Trong khuôn khổ VFA 2026 ngày 22/9, bên cạnh hoạt động đánh giá và vinh danh, các phiên chuyên môn sẽ thảo luận về toàn cảnh ngành quỹ, xu hướng phân bổ tài sản và bài toán thúc đẩy dòng vốn dài hạn. Sự kiện dự kiến quy tụ lãnh đạo các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư đang hoạt động tại Việt Nam, với tổng tài sản quản lý trên 30 tỷ USD, cùng các định chế tài chính và chuyên gia trong và ngoài nước.

VFA được định hướng trở thành diễn đàn thường niên của ngành quỹ, góp phần hình thành chuẩn tham chiếu minh bạch cho thị trường, hỗ trợ nhà đầu tư lựa chọn sản phẩm và thúc đẩy ngành quỹ phát triển chuyên nghiệp hơn, qua đó nâng cao vai trò của dòng vốn dài hạn trên thị trường vốn.

Trịnh Hằng

Chia sẻ

Chia sẻ