Phần bù rủi ro lên cao nhất 17 tháng
Thị trường trái phiếu lợi suất cao (trái phiếu “rác”), do các doanh nghiệp có xếp hạng tín dụng thấp phát hành, đang trải qua đợt bán tháo nhanh đến mức ngay cả những nhà đầu tư dày dạn cũng lo ngại.
Phần bù rủi ro bình quân của nhóm trái phiếu này đã lên mức cao nhất 17 tháng. Trên thị trường sơ cấp, làn sóng rút lui khỏi các thương vụ phát hành mới đã mạnh nhất từ đầu năm. Tại London, quỹ đầu cơ Arini Capital Management thông báo mất 6,9% trong nửa đầu tháng 10.
Thiệt hại tập trung ở nhóm trái phiếu CCC, có rủi ro tín dụng đặc biệt cao. Lợi suất nhóm này tăng lên mức cao nhất kể từ đại dịch, còn chênh lệch lợi suất so với trái phiếu chính phủ Mỹ rộng nhất trong 4 năm.
Biến động giá trong nhiều trường hợp là cực kỳ dữ dội. Thị trường sơ cấp thực tế đã đóng cửa đến cuối năm. Khi giá giảm, thanh khoản rất kém, càng làm gia tăng tâm lý hoảng loạn”, bà Ivelina Green, nhà sáng lập kiêm giám đốc đầu tư Pearlstone Alternative nhận xét.
Chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu CCC và nhóm BB, có chất lượng tín dụng cao hơn trong phân khúc lợi suất cao, cũng rộng nhất kể từ đại dịch, cho thấy rủi ro đang phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp.
Vì sao nhóm CCC chịu nhiều sức ép?
Lợi suất cao chưa chắc bù đắp được nguy cơ mất vốn.
Đợt bán tháo phản ánh nhiều áp lực đồng thời lên những doanh nghiệp vốn đã yếu. Lợi suất trái phiếu CCC tăng từ tháng 3 và tăng tốc từ tháng 9, khi đợt bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ đẩy chi phí vay lên cao, trong lúc nhà đầu tư lo ngại làn sóng phát hành nợ liên quan đến AI của các công ty vốn đã gánh nặng nợ lớn.
Dữ liệu từ JPMorgan Chase cho thấy, khối lượng các khoản vay đòn bẩy được giao dịch dưới mức 60% mệnh giá, dấu hiệu của tình trạng kiệt quệ tài chính, đã lên cao nhất kể từ tháng 3/2020. Khối lượng khoản vay giao dịch ở mức 80% mệnh giá trở xuống tăng gần 90% trong 12 tháng.
Nhiều doanh nghiệp CCC đối mặt sức ép kép: lãi suất cao làm tăng chi phí trả nợ, trong khi AI đe dọa mô hình kinh doanh. Các công ty phần mềm truyền thống như Quest Software và CDK Global đứng trước nguy cơ mô hình kinh doanh bị công nghệ mới làm suy yếu; trong khi các nhà cung cấp truyền hình cáp và vệ tinh mất khách hàng vào tay dịch vụ phát trực tuyến và Starlink.
Cornerstone Building Brands là một ví dụ. Trái phiếu đáo hạn năm 2029 của doanh nghiệp này chỉ được giao dịch quanh mức 37% mệnh giá, cho thấy thị trường đánh giá rủi ro tín dụng của doanh nghiệp ở mức rất cao.
Ông Robert Cohen, giám đốc tín dụng doanh nghiệp tại DoubleLine Capital, đơn vị quản lý hơn 93 tỷ USD tài sản, gọi đây là nhóm “hopeless CCC” (CCC gần như vô phương cứu chữa), đồng thời cho rằng tái cơ cấu nợ khó tránh khỏi với một số doanh nghiệp.
Cơ hội trong xu hướng thoái lui
Giữa làn sóng bán tháo, một số nhà quản lý vốn lớn bắt đầu tìm kiếm cơ hội, nhưng vẫn thận trọng.
Ông David Colla, giám đốc đầu tư tín dụng toàn cầu tại CPP Investments, quỹ quản lý hơn 600 tỷ USD tài sản tính đến tháng 6, cảnh báo nhà đầu tư có thể thu hồi được ít hơn thông thường khi doanh nghiệp vỡ nợ. Phần lớn nhà đầu tư, kể cả những người thường chỉ nắm giữ trái phiếu xếp hạng đầu tư an toàn (BBB trở lên), đang dịch chuyển sang nhóm BB để giảm rủi ro.
Ngược lại, ông Jared Parker, đồng trưởng bộ phận cơ hội toàn cầu tại Oaktree, đơn vị quản lý hơn 160 tỷ USD tài sản tín dụng, cho rằng những tài sản bị đánh giá thấp nhất đang mở ra cơ hội chọn lọc.
“Chúng tôi đang thận trọng tận dụng những tài sản bị định giá quá thấp”, ông Jared Parker nói.
Ông Steven Tananbaum, giám đốc đầu tư tại GoldenTree Asset Management nhận định, ngay cả trong lĩnh vực phần mềm, nơi AI gây lo ngại lớn, vẫn có doanh nghiệp đáng xem xét. Đó là những công ty có nợ sắp đáo hạn, tỷ lệ giữ chân khách hàng cao, doanh thu tăng trưởng 5-6%, nhưng trái phiếu đang được giao dịch thấp hơn tới 70% so với giá phát hành ban đầu.
“Một số trong đó trông rất hấp dẫn”, ông Steven Tananbaum nhận định tại Hội thảo Tín dụng Morgan Stanley.
Diễn biến hiện nay cho thấy lợi suất cao chưa chắc bù đắp được rủi ro mất vốn khi lãi suất duy trì ở mức cao và công nghệ làm thay đổi các mô hình kinh doanh truyền thống. Vì vậy, lựa chọn đúng từng trái phiếu quan trọng hơn việc chỉ chọn đúng phân khúc.