Tỷ lệ nợ chậm trả thấp kỷ lục
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam đang có sự phục hồi vững chắc, không chỉ ở quy mô phát hành mà còn ở sự cải thiện rõ rệt trong hồ sơ tín nhiệm và tình hình thanh toán nợ gốc, lãi. Đặc biệt, tỷ lệ trái phiếu chậm trả đã ghi nhận mức giảm ấn tượng, cho thấy sự cải thiện sức khỏe tài chính đáng kể của các tổ chức phát hành.
Báo cáo của VIS Rating, đến hết năm 2025, tỷ lệ chậm trả trái phiếu giảm xuống còn 1,3%, cải thiện mạnh mẽ so với mức đỉnh 12,2% ghi nhận vào năm 2023. Các trái phiếu chậm trả lần đầu trong năm tập trung ở nhóm bất động sản đã từng phát sinh chậm trả trong các năm trước, do dòng tiền và lợi nhuận còn hạn chế trong giai đoạn tái cơ cấu nợ và khởi động lại các dự án.
Năm 2025 cũng ghi nhận các tổ chức phát hành tích cực xử lý các khoản nợ chậm trả. Theo đó, các tổ chức phát hành chậm trả đã hoàn 51.000 tỷ đồng cho các trái chủ (tăng 82% so với cùng kỳ). Tỷ lệ thu hồi nợ gốc chậm trả lũy kế đến cuối năm 2025 đã tăng lên 43,4%, so với mức 28,5% trong năm 2024.
Đặc biệt, khả năng trả các khoản nợ chậm trả cải thiện mạnh ở nhóm năng lượng và bất động sản nhà ở nhờ điều kiện thị trường thuận lợi và hiệu quả của hoạt động tái cấu trúc.
Mặc dù xu hướng chung là giảm, thị trường vẫn ghi nhận một số cái tên có giá trị chậm trả lớn nhất trong năm 2025, điển hình như: CTCP Tập đoàn R&H: 5.000 tỷ đồng; CTCP Đầu tư và Dịch vụ Helios: 4.000 tỷ đồng; CTCP Dịch vụ Giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn: 4.000 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV BOT tỉnh Ninh Thuận: 2.500 tỷ đồng; CTCP BCG Land: 2.500 tỷ đồng...
Áp lực đáo hạn trái phiếu bất động sản năm 2026 vẫn rất lớn
Tính tới cuối năm 2025, thị trường có 1,425 triệu tỷ đồng TPDN đang lưu hành, trong đó 47,4% trái phiếu đang lưu hành thuộc nhóm ngân hàng và 27,4% thuộc nhóm bất động sản.
Riêng năm 2025, theo thống kê của VIS Ratings, lượng phát hành TPDN mới là 624.000 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ, được thúc đẩy bởi nhóm ngân hàng (tăng 35%) và bất động sản dân cư (tăng 37%).
Ngân hàng là nhóm tổ chức phát hành năng động nhất trên thị trường, với nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung - dài hạn trong bối cảnh chênh lệch giữa tín dụng và tiền gửi ngày càng mở rộng. Trong khi đó, các nhà phát triển bất động sản tích cực huy động vốn để triển khai dự án mới và thay thế các trái phiếu đã đáo hạn.
VinGroup là nhà phát hành trái phiếu doanh nghiệp lớn nhất năm 2025 với lượng TPDN phát hành mới là 25.000 tỷ đồng, Vinhomes phát hành 15.000 tỷ đồng.
Sức khỏe của tổ chức phát hành cũng cải thiện đáng kể. Theo VIS Rating, khoảng 50% số lượng tổ chức phát hành mới trong năm 2025 có hồ sơ tín nhiệm ở mức 'Trung bình' trở lên, cao hơn so với tỷ lệ 38% trong năm 2024.
Số lượng doanh nghiệp tham gia xếp hạng tín nhiệm cũng tăng lên với 75 tổ chức phát hành được xếp hạng lần đầu trong năm 2025 (tăng 50% so với cùng kỳ)), tập trung trong quý 4. Động lực đến từ quy định xếp hạng tín nhiệm bắt buộc đối với TPDN phát hành ra công chúng của các tổ chức phát hành phi ngân hàng và dự kiến áp dụng đối với TPDN phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp từ năm 2026.
Tuy nhiên, áp lực đáo hạn trong năm 2026 vẫn còn hiện hữu. Dự kiến có khoảng 209.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong năm 2026. Trong đó, nhóm bất động sản dân cư vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất về giá trị đáo hạn, đòi hỏi các doanh nghiệp phải duy trì đà phục hồi và năng lực tài chính để đảm bảo quyền lợi cho trái chủ.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinRatings kỳ vọng, thị trường TPDN sẽ có sự bùng nổ năm nay, dự kiến bứt phá lên 1 triệu tỷ đồng TPDN phát hành, với khoảng 800.000 tỷ đồng vốn mới sau khi trừ đi phần đáo hạn khoảng 200.000 tỷ đồng, bù đắp tín dụng dài hạn của ngân hàng thương mại đang giảm và lãi suất ngân hàng tăng.