Giám sát vấn đề gì để tạo chuyển biến lớn nhất? Giám sát bằng phương thức nào để bảo đảm thực chất nhất? Và làm thế nào để mọi kết luận, kiến nghị giám sát đều được thực hiện đến cùng?
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các vị đại biểu tập trung trả lời ba câu hỏi lớn trên, khi phát biểu khai mạc Diễn đàn của Quốc hội về giám sát, sáng 30/7.
Chủ đề của Diễn đàn lần này là “Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội: Từ định hướng chiến lược đến hành động thực tế trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI”.
Theo Chủ tịch Quốc hội, yêu cầu phát triển mới của đất nước đang đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với hoạt động giám sát của Quốc hội.
Đất nước đang triển khai đồng thời nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược; nhiều nhiệm vụ có tính đột phá, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh đang làm thay đổi sâu sắc phương thức phát triển và quản trị quốc gia. Không thể giám sát những vấn đề mới bằng tư duy cũ, phương thức cũ và công cụ cũ, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Quốc hội khóa XVI cần kiến tạo một phương thức giám sát mới: có tầm nhìn chiến lược, chủ động dự báo, dựa trên dữ liệu và bằng chứng, tập trung đúng trọng tâm, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.
Giá trị cuối cùng của hoạt động giám sát không nằm ở số lượng cuộc giám sát, hay số lượng kiến nghị, mà ở những chuyển biến thực chất trong hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành Pháp luật, nâng cao hiệu lực quản trị Quốc gia và cải thiện đời sống Nhân dân, theo Chủ tịch Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề đề nghị Diễn đàn tập trung làm rõ 4 định hướng.
Thứ nhất, lựa chọn đúng những vấn đề chiến lược, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, những lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn lực quốc gia và những vấn đề cử tri, Nhân dân đặc biệt quan tâm; không dàn trải, không né tránh, không chạy theo sự vụ.
Thứ hai, gắn chặt hoạt động giám sát với hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật; mọi kiến nghị giám sát phải được chuyển hóa thành sửa đổi chính sách, xác định rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến thực chất.
Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ phương thức giám sát trên nền tảng dữ liệu, bằng chứng và công nghệ; từng bước hình thành phương thức giám sát số, nâng cao năng lực phân tích, dự báo và cảnh báo sớm.
Thứ tư, siết chặt việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát; xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, kết quả và theo dõi đến cùng việc thực hiện.
“Tinh thần phải thật rõ: Giám sát có trọng tâm; kết luận có địa chỉ; kiến nghị có thời hạn; trách nhiệm được xác định; kết quả phải được đo bằng chuyển biến thực tế”, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.
Nêu rõ Diễn đàn không chỉ để nhìn lại thực tiễn, mà quan trọng hơn là cùng hình thành tư duy, định hướng và phương thức giám sát mới cho cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu phát huy cao nhất trí tuệ, trách nhiệm và kinh nghiệm thực tiễn; trao đổi thẳng thắn, đi vào trọng tâm, tập trung trả lời ba câu hỏi lớn: Giám sát vấn đề gì để tạo chuyển biến lớn nhất? Giám sát bằng phương thức nào để bảo đảm thực chất nhất? Và làm thế nào để mọi kết luận, kiến nghị giám sát đều được thực hiện đến cùng?
Kết quả của Diễn đàn phải được chắt lọc thành những định hướng, nhiệm vụ và giải pháp có tính khả thi, làm cơ sở xây dựng Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và tiếp tục hoàn thiện cơ chế tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, theo Chủ tịch Quốc hội.
“Tôi mong muốn Diễn đàn hôm nay, không chỉ tạo thêm những kiến nghị mới, mà quan trọng hơn là góp phần hình thành một tư duy giám sát mới cho Quốc hội khóa XVI: giám sát để kiến tạo phát triển; giám sát vì hiệu lực quản trị giám sát; và cao nhất là phục vụ Nhân dân, vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.”, Chủ tịch Quốc hội phát biểu.