Xây dựng “bộ lọc” FDI thế hệ mới
“Để hiện thực hóa định hướng thu hút FDI thế hệ mới theo tinh thần của Nghị quyết số 10-NQ/TW, Ban Quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM đã chủ động chuẩn bị đồng bộ cả về không gian phát triển, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế lựa chọn nhà đầu tư”, ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP) cho biết.
Những chuyển động tại SHTP cho thấy, TP.HCM đang thay đổi cách thu hút FDI, từ ưu tiên dự án quy mô vốn lớn sang lựa chọn các dự án công nghệ cao, có năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo và tạo giá trị gia tăng lớn. Để hiện thực hóa định hướng này, SHTP đang xây dựng bộ tiêu chí đánh giá nhà đầu tư theo hướng định lượng, gắn với hiệu quả sử dụng đất, đồng thời yêu cầu các dự án phải cam kết đầu tư R&D, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ lõi và nâng tỷ lệ nội địa hóa.
Ông Nguyễn Kỳ Phùng cho biết, SHTP dự kiến áp dụng ngưỡng suất đầu tư tối thiểu theo từng lĩnh vực. Trong đó, trung tâm dữ liệu phải đạt từ 100 triệu USD/ha, dự án R&D từ 11,5 triệu USD/ha, còn dự án sản xuất công nghệ cao từ 20,4 triệu USD/ha.
Việc đặt ra các ngưỡng đầu tư tối thiểu cho thấy, TP.HCM không còn theo đuổi mục tiêu thu hút thật nhiều dự án FDI, mà hướng đến sử dụng hiệu quả quỹ đất công nghiệp ngày càng hạn hẹp để lựa chọn những nhà đầu tư có năng lực công nghệ và khả năng đóng góp lâu dài cho nền kinh tế.
Về hạ tầng, để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, Khu công nghệ cao TP.HCM đang mở rộng thêm 195 ha để thu hút các ngành công nghệ cao. Đặc biệt, SHTP đang xây dựng Đề án Trung tâm Công nghệ chiến lược trên diện tích 52,92 ha. Trung tâm được định hướng trở thành hạt nhân nghiên cứu, phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn với các phân khu sản xuất - thử nghiệm công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), khu đào tạo và ươm tạo doanh nghiệp công nghệ.
Một cơ chế mới khác đang được TP.HCM nghiên cứu là cơ chế sandbox, tạo môi trường thử nghiệm có kiểm soát cho các công nghệ mới trước khi thương mại hóa. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường, đồng thời gia tăng sức hấp dẫn đối với các dự án trong lĩnh vực AI, bán dẫn, dữ liệu lớn và các ngành công nghệ chiến lược.
Không chỉ tại SHTP, định hướng thu hút FDI mới của Nghị quyết số 10-NQ/TW đang mở rộng ra toàn bộ hệ thống khu chế xuất và khu công nghiệp của Thành phố. Theo Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM (HEPZA), thời gian qua, Thành phố ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực điện tử, bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, blockchain… Định hướng này đang dần được hiện thực hóa khi nhiều nhà đầu tư đề xuất dự án quy mô lớn như liên danh Kinh Bắc, Accelerated Infrastructure Capital và VietinBank đề xuất trung tâm dữ liệu gần 2 tỷ USD tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung (xã Củ Chi).
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định, Thành phố nhận thức rõ trách nhiệm tiên phong trong hiện thực hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng việc tập trung xây dựng môi trường đầu tư đạt chuẩn quốc tế, đẩy mạnh cải cách thể chế, cải cách hành chính, phát triển hạ tầng số và nguồn nhân lực chất lượng cao để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới.
Đặc biệt, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo thêm một cực tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển của Thành phố, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính và đầu tư quốc tế.
Kiến tạo môi trường đầu tư để thu hút FDI thế hệ mới
Nếu việc xây dựng “bộ lọc” công nghệ cao giúp TP.HCM lựa chọn được những dự án phù hợp, thì việc cải thiện môi trường đầu tư là điều kiện tiên quyết để các nhà đầu tư nhanh chóng triển khai dự án. Mới đây, Thành phố đưa vào vận hành nền tảng HCMCInvest - hạ tầng xúc tiến đầu tư trên môi trường số. Nền tảng này cho phép nhà đầu tư tra cứu thông tin về quy hoạch, quỹ đất, chính sách ưu đãi, kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý, đồng thời ứng dụng AI để phân tích nhu cầu và hỗ trợ quá trình ra quyết định đầu tư.
Chủ tịch UBND TP.HCM nhận định, HCMCInvest không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời phát huy các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội dành cho TP.HCM. Quan trọng hơn, nền tảng này thể hiện cách tiếp cận mới trong xúc tiến đầu tư khi lấy dữ liệu làm nền tảng, AI làm công cụ và hiệu quả phục vụ doanh nghiệp làm thước đo.
Cùng với chuyển đổi số, TP.HCM đã áp dụng cơ chế “luồng xanh” đối với các dự án đầu tư công nghệ cao. Theo cơ chế này, trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư. Đây được coi là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ toàn cầu ngày càng coi tốc độ ra quyết định và triển khai dự án là một trong những tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn địa điểm đầu tư.
Song song đó, TP.HCM tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính. Hiện nay, thẩm quyền cấp giấy phép môi trường và giấy phép xây dựng đối với các dự án trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp đã được Chủ tịch UBND TP.HCM ủy quyền cho Trưởng ban Ban Quản lý Khu công nghệ cao và Trưởng ban Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp thực hiện. Việc phân cấp này giúp nhiều thủ tục được rút ngắn từ hàng tháng xuống chỉ còn vài ngày, giảm đáng kể thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.
Không chỉ cải thiện về thủ tục, TP.HCM đang mở rộng không gian phát triển để đón dòng vốn đầu tư công nghệ cao. Ngoài việc mở rộng Khu công nghệ cao hiện hữu, Thành phố đã thành lập thêm Khu đô thị khoa học và công nghệ phía Bắc (khu vực Bình Dương) với định hướng trở thành trung tâm khoa học, đổi mới sáng tạo cấp vùng. Khu đô thị này được phát triển theo mô hình tích hợp “5 trong 1”, gồm đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, sản xuất và phát triển đô thị đáng sống. Tại đây, sẽ ưu tiên thu hút các lĩnh vực bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu và các ngành công nghệ chiến lược.
Những thay đổi trong tư duy thu hút đầu tư, cùng với hàng loạt cải cách về thể chế và thủ tục hành chính, đang bước đầu tạo hiệu ứng tích cực đối với dòng vốn FDI vào TP.HCM. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thành phố thu hút 6,8 tỷ USD vốn FDI, tăng 114% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, chất lượng dòng vốn có sự chuyển dịch rõ nét khi ngày càng nhiều tập đoàn công nghệ lớn lựa chọn TP.HCM làm địa điểm đầu tư các trung tâm R&D và ứng dụng công nghệ cao.
Bên cạnh những nhà đầu tư đã hiện diện nhiều năm như Intel hay Samsung, thời gian gần đây, TP.HCM tiếp tục thu hút thêm nhiều tập đoàn lớn như G42, Evolution, Accelerated Infrastructure Capital (AIC), Hyosung và Qualcomm với các kế hoạch đầu tư vào AI, trung tâm dữ liệu và R&D.
Sự hiện diện của các tập đoàn này cho thấy, sức hút của TP.HCM đang chuyển từ lợi thế chi phí sang hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và môi trường đầu tư minh bạch hơn. Đây cũng là mục tiêu mà Nghị quyết số 10-NQ/TW hướng tới.
Từ định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW, TP.HCM đang từng bước tái cấu trúc chiến lược thu hút FDI, từ quy hoạch không gian công nghiệp, cải cách thể chế đến phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Khi các giải pháp này được triển khai đồng bộ, mỗi dự án FDI không chỉ mang theo dòng vốn, mà còn lan tỏa công nghệ, tri thức và năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước.
Hướng đi phù hợp trong bối cảnh cạnh tranh
Từ góc nhìn của nhà đầu tư nước ngoài, ông Takuya Sahashi, Phó chủ tịch Mitsubishi Corporation Việt Nam cho rằng, Nghị quyết số 10-NQ/TW đã phát đi thông điệp rõ ràng về chiến lược thu hút FDI của Việt Nam trong giai đoạn mới. Việc ưu tiên các ngành công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước là hướng đi phù hợp trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu ngày càng gay gắt.