Tổng thống Trump cho biết, Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) sẽ cung cấp bảo hiểm “với mức giá rất hợp lý” nhằm giúp đảm bảo dòng chảy năng lượng và các hoạt động thương mại khác ở vùng Vịnh. Ngoài ra, ông nói rằng: “Nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất có thể”.
“Bất kể điều gì xảy ra, Mỹ sẽ đảm bảo dòng chảy tự do của năng lượng cho thế giới”, Tổng thống Trump cho biết trên nền tảng Truth Social.
Mặc dù tuyên bố này đã làm giảm bớt một phần rủi ro trên thị trường năng lượng, các nhà giao dịch vẫn hoài nghi rằng kế hoạch này sẽ cho phép dòng chảy dầu nhanh chóng trở lại mức bình thường trong khu vực.
Giá dầu đã tăng hơn 10% kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran cuối tuần qua, gây ra sự gián đoạn trên diện rộng ở Trung Đông và làm ngừng hoạt động dòng chảy dầu mỏ tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 20% nguồn cung năng lượng của thế giới.
Tuy nhiên, bài đăng của Tổng thống Trump không nêu chi tiết về cơ chế bảo hiểm mà DFC sẽ cung cấp. Đây là một tổ chức thường hoạt động nhằm huy động nguồn vốn tư nhân cho các quốc gia đang phát triển và giảm thiểu rủi ro cho các khoản đầu tư tại những quốc gia thu nhập thấp.
Bảo hiểm rủi ro chính trị, như loại hình do DFC cung cấp, giúp bù đắp các tổn thất do chiến tranh, bạo lực và các bất ổn chính trị khác gây ra.
Trong một thông cáo báo chí sau đó, DFC cho biết sẽ hỗ trợ các công ty vận tải thương mại, chủ tàu và các nhà cung cấp bảo hiểm hàng hải quan trọng để giảm thiểu sự gián đoạn thị trường và giúp đảm bảo dòng chảy tự do của hàng hóa và dòng vốn. Đồng thời khuyến nghị các bên quan tâm liên hệ trực tiếp với DFC mà không cung cấp thêm chi tiết.
“Thông báo này có thể giúp trấn an các nhà giao dịch, nhưng việc hộ tống và bảo hiểm sẽ cần thời gian để thực hiện… Quân đội Mỹ trước tiên sẽ muốn ngăn chặn khả năng rải thủy lôi và tấn công tàu thuyền bằng tên lửa hành trình chống hạm và máy bay không người lái của Iran”, Bob McNally, Chủ tịch của công ty tư vấn Rapidan Energy Group và cựu quan chức Nhà Trắng cho biết.
“Giả sử Iran quyết định tiếp tục chiến đấu, chúng tôi dự đoán rằng việc khôi phục hoàn toàn luồng hàng hóa qua eo biển Hormuz sẽ cần nhiều tuần thay vì vài giờ hoặc vài ngày, ngay cả với các kế hoạch đã được công bố và hữu ích về việc cung cấp bảo hiểm hoặc tàu hộ tống”, ông cho biết.
Mức độ rủi ro
“Mức phí bảo hiểm được tính có thể cho thấy mức độ rủi ro mà DFC đánh giá… Đặc biệt là khi so sánh mức phí bảo hiểm đó với những gì thị trường tư nhân sẽ cung cấp”, Salar Ghahramani, giáo sư tại Đại học Penn State và người sáng lập Global Policy Advisors cho biết.
Đây cũng có thể là một nhiệm vụ khổng lồ với quy mô mà DFC chưa từng xử lý trước đây. Theo một người am hiểu vấn đề, trường hợp gần nhất mà DFC cung cấp bảo hiểm là bảo hiểm rủi ro chính trị cho Ukraine sau khi cuộc xung đột với Nga bắt đầu nổ ra. Tuy nhiên, việc đó nhằm bảo hiểm cho các dự án mới, chứ không phải cho các tài sản hiện có.
“Nếu họ thực sự có thể thiết lập được một chương trình bảo hiểm trước khi cuộc chiến kết thúc, điều đó đồng nghĩa với việc cuộc chiến này kéo dài hơn sáu tuần, thì họ sẽ bảo hiểm cho một loạt chuyến hàng dầu mỏ tới Trung Quốc và các nơi khác ở châu Á”, Peter Harrell, học giả không thường trú của Chương trình American Statecraft tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế cho biết.
Chắc chắn, việc có nhiều người đăng ký sản phẩm bảo hiểm của DFC có thể là một dấu hiệu tích cực cho thấy cuộc xung đột đang được kiểm soát.
“Nếu nhiều công ty mua loại bảo hiểm này, điều này cho thấy họ hoàn toàn tin tưởng rằng chính phủ Mỹ sẽ thực hiện các nghĩa vụ của mình nếu họ cần yêu cầu bồi thường… Điều đó cũng có thể có nghĩa là họ nhìn nhận đây như một tín hiệu cho thấy rủi ro có khả năng sẽ giảm dần theo thời gian”, ông Ghahramani cho biết.
Quyết định của Tổng thống Trump đưa DFC vào tâm điểm chú ý là bằng chứng rõ ràng hơn về tầm quan trọng của cơ quan này trong chính phủ liên bang. Việc phát hành bảo hiểm rủi ro trong bối cảnh chiến tranh càng khẳng định tầm ảnh hưởng của cơ quan này đối với chính sách đối ngoại và tiềm năng trở thành một quỹ đầu tư quốc gia, và động thái này diễn ra vài tuần sau khi DFC ban hành một bản ghi nhớ cho nhân viên rằng họ muốn hoạt động giống một quỹ đầu tư quốc gia hơn.
Thông báo của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi xuất hiện một số lo ngại rằng các công ty bảo hiểm đang gây áp lực đẩy giá dầu tăng lên, trong bối cảnh các hợp đồng bảo hiểm bị rút lại.
Một số tổ chức bảo hiểm hàng hải tương hỗ lớn nhất thế giới đã rút bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với các tàu đi vào Vịnh Ba Tư, khi ngành này đang chật vật xác định cách định giá chi phí bảo hiểm cho các tàu di chuyển qua tuyến đường thủy này.