Lễ khởi công diễn ra tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, mở đầu giai đoạn triển khai dự án trên cơ sở thành quả của 15 năm nghiên cứu liên ngành và hợp tác quốc tế.
| |
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu dự Lễ khởi công. |
Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng; Nguyễn Duy Ngọc, Bí thư Trung ương, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Tham dự buổi lễ còn có đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và TP. Hà Nội; các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.
Sự kiện thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước và TP. Hà Nội trong bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị Di sản Thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội; từng bước phục hồi trục Hoàng Đạo, tiếp nối biểu tượng quyền lực tối cao của Hoàng thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt thế kỷ XV đến XVIII.
| |
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo dự Lễ khởi công. |
Phục hồi không gian trung tâm trên nền tảng nghiên cứu khoa học
Phát biểu tại buổi lễ, ông Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, cho biết Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Thế giới năm 2010. Nơi đây hội tụ các giá trị nổi bật toàn cầu gắn với tính liên tục của một trung tâm quyền lực quốc gia suốt hơn 13 thế kỷ, được minh chứng bằng địa tầng văn hóa chồng xếp và những dấu tích kiến trúc còn lại trên mặt đất.
| |
Ông Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội phát biểu tại buổi lễ. |
Trong không gian đó, Điện Kính Thiên là Chính điện của Cấm thành Thăng Long thời Lê. Theo Đại Việt Sử ký toàn thư, điện được khởi dựng năm 1428 dưới triều Vua Lê Thái Tổ, hoàn thiện dưới triều Vua Lê Thánh Tông, trên nền các chính điện thời Lý, Trần.
Đây là trung tâm quyền lực và không gian nghi lễ cung đình, nơi thiết triều, cử hành đại lễ, đón sứ thần và tiến hành các hoạt động chính trị, ngoại giao mang tính chất nhà nước. Công trình là biểu trưng cao nhất của quyền lực quốc gia Đại Việt suốt các thế kỷ XV đến XVIII, minh chứng cho sự hùng cường của quốc gia trong quá khứ.
Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên hướng tới từng bước khôi phục không gian trung tâm của Hoàng thành Thăng Long, góp phần làm sáng rõ những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Phục dựng Chính điện Kính Thiên và không gian liên quan là nhiệm vụ quan trọng, mở đầu việc thực hiện tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035, trên nền tảng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội, dự án được chuẩn bị qua quá trình nghiên cứu lâu dài, công phu, với 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và so sánh với các nước trong khu vực. Quá trình này có sự tham gia của các nhà khoa học trong nước, quốc tế, đặc biệt là sự hỗ trợ tham vấn chuyên sâu, liên tục của UNESCO và Hội đồng Quốc tế về Di tích và Di chỉ (ICOMOS).
Các kết quả nghiên cứu cùng ý kiến tư vấn tạo dựng cơ sở khoa học quan trọng để triển khai dự án, bảo đảm tính khoa học, tính xác thực và sự hài hòa trong tổng thể khu di sản. Phương án phục dựng tuân theo nguyên tắc xác thực của các văn kiện quốc tế và bộ công cụ do ICOMOS đề xuất, trên cơ sở khoa học và tính khả thi cao, hướng tới gia tăng giá trị nổi bật toàn cầu của di sản Hoàng thành Thăng Long.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh, việc bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên phải tôn trọng tối đa các yếu tố gốc, cứ liệu khảo cổ, lịch sử và kết quả nghiên cứu liên ngành; đồng thời bảo vệ nguyên trạng những dấu tích khảo cổ đã được phát lộ.
TP. Hà Nội xác định bảo tồn di sản phải trở thành bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô. Trong tầm nhìn phát triển trăm năm, các giá trị văn hiến, bản sắc, sáng tạo cần được gìn giữ và trở thành nguồn lực phát triển.
“Hà Nội có thể và phải phát triển nhanh, hiện đại, nhưng sự phát triển ấy không được làm đứt mạch lịch sử và ký ức của Thăng Long - Hà Nội”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định dự án Điện Kính Thiên là hành động cụ thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai.
Không đánh đổi tính xác thực của di sản lấy tiến độ
Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, đây là dự án đặc biệt, được triển khai trực tiếp trong không gian Di sản Thế giới và trên khu vực có các tầng văn hóa khảo cổ quan trọng. Vì vậy, yêu cầu trước hết là thực hiện đúng, khoa học và thận trọng.
“Tiến độ phải được bảo đảm, nhưng tuyệt đối không được đánh đổi tính xác thực, tính toàn vẹn và sự an toàn của di sản để lấy tiến độ”, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu.
Chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát phải tuân thủ nghiêm hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di sản. Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện yếu tố khảo cổ mới hoặc những vấn đề chưa rõ về khoa học, các đơn vị cần chủ động khoanh vùng, chờ tham vấn của nhà khoa học, chuyên gia; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà ảnh hưởng đến giá trị lâu dài của di tích.
Phát biểu chào mừng tại buổi lễ, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO, đánh giá cao sự tiếp nối đặc biệt của Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long với tư cách là một trung tâm quyền lực chính trị và văn hóa xuyên suốt gần 13 thế kỷ.
| |
Ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO phát biểu tại buổi lễ. |
Theo ông Lazare Eloundou Assomo, đây là địa điểm có ý nghĩa sâu sắc đối với lịch sử và bản sắc Việt Nam, đồng thời là minh chứng đặc biệt cho lịch sử chung của nhân loại. Giá trị của khu di sản hiện diện trong các di tích khảo cổ, công trình lịch sử, những lớp ký ức, truyền thống được lưu giữ và mối liên hệ bền chặt với người dân Hà Nội.
Điện Kính Thiên là một bộ phận quan trọng của Di sản Thế giới, gắn bó sâu sắc với lịch sử này. Việc khởi động phục dựng đánh dấu sự khởi đầu của giai đoạn hợp tác mạnh mẽ hơn giữa Việt Nam, UNESCO, ICOMOS và Ủy ban Di sản Thế giới.
Tập đoàn Sun Group được lựa chọn làm đơn vị thi công dự án, đáp ứng yêu cầu khắt khe về tính xác thực, kỹ thuật và chất lượng mỹ thuật. Tập đoàn từng tham gia trùng tu, tôn tạo một số công trình gắn với lịch sử Thủ đô, trong đó có Cổng Trại Bảo an binh bên Nhà hát Hồ Gươm và Bắc Bộ Phủ. Đây đều là những công trình đòi hỏi sự thận trọng khi can thiệp vào kiến trúc hiện hữu, gìn giữ các dấu tích tạo nên giá trị lịch sử của di tích.
Đại diện đơn vị thi công, ông Trần Minh Sơn, Thành viên Hội đồng sáng lập Tập đoàn Sun Group, cho biết tập đoàn xác định đây là trách nhiệm to lớn, công việc quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc, bởi mỗi viên gạch, mỗi phiến đá nơi đây đều chất chứa ký ức hơn 1.300 năm lịch sử.
| |
Ông Trần Minh Sơn, Thành viên Hội đồng sáng lập Tập đoàn Sun Group phát biểu tại buổi lễ. |
Sun Group cam kết huy động nguồn lực, phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và các chuyên gia để bảo đảm chất lượng, tiến độ thi công; tuân thủ phương án được phê duyệt và các quy định về bảo tồn, bảo vệ di tích gốc trong suốt quá trình triển khai. Tập đoàn khẳng định sẽ thực hiện công trình bằng trách nhiệm và tâm huyết, xứng đáng với niềm tin được giao phó và di sản tiền nhân để lại.
Sau khi hình thành, không gian Chính điện Kính Thiên hướng tới trở thành không gian văn hóa, lịch sử có sức lan tỏa, nơi diễn giải di sản thông qua các hoạt động thực hành văn hóa phi vật thể cung đình. Qua đó, công chúng có thêm trải nghiệm, các giá trị của Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được nhận diện, thực hành và phát huy trong đời sống đương đại, góp phần thu hút khách tham quan và phát triển du lịch văn hóa.
Lễ khởi công diễn ra trong thời gian Việt Nam tổ chức Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực, từ ngày 27/9 đến 1/10/2026. Những kinh nghiệm thực tế tại Hoàng thành Thăng Long, đặc biệt trong nghiên cứu, bảo tồn và phục hồi Điện Kính Thiên, góp phần giới thiệu nỗ lực, cách tiếp cận của Việt Nam trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản, quảng bá hình ảnh Thăng Long - Hà Nội và nâng cao vị thế của khu di sản thế giới.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham quan Trưng bày tính xác thực về phục dựng Điện Kính Thiên và không gian Điện Kính Thiên.
Việc triển khai dự án tạo cơ sở tiếp tục phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục di sản, tham quan và trải nghiệm văn hóa, đưa giá trị Hoàng thành Thăng Long đến gần hơn với nhân dân, du khách trong nước và quốc tế.