Phiên họp thứ 2 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Sửa đổi toàn diện Luật Đất đai ngay tại Kỳ họp thứ hai
Trong Phiên họp thứ 2 vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về chuẩn bị bước đầu Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, dự kiến khai mạc vào ngày 20/10.
Theo Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, dự kiến tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 36 dự án luật, nghị quyết thuộc công tác lập pháp (chưa bao gồm các dự án Chính phủ đang đề nghị bổ sung tiếp vào Chương trình lập pháp năm 2026), 6 nhóm nội dung về kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách nhà nước, giám sát và vấn đề quan trọng khác.
Đáng chú ý, một trong các nội dung chưa có trong Chương trình lập pháp năm 2026 nhưng cần trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền là Dự án Luật Đất đai (sửa đổi). “Kỳ họp này phải sửa toàn diện Luật Đất đai theo chỉ đạo của Bộ Chính trị”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi thông tin, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang báo cáo xin ý kiến Chính phủ và Ủy ban cũng đang phối hợp với Bộ này để chuẩn bị với tinh thần sẽ trình bổ sung Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) vào chương trình xây dựng pháp luật và sẽ trình Quốc hội trong năm nay.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực tiễn gần 2 năm triển khai Luật Đất đai năm 2024, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành hơn 26 văn bản để sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn thi hành nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật.
Đáp ứng yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết về phát triển kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, việc sửa đổi Luật Đất đai cũng được xác định là giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.
Lần này, nội dung sửa đổi dự kiến tập trung vào hai nhóm nội dung lớn: nhóm các nội dung đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới cùng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số và nhóm các nội dung quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cải cách hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Ở nhóm thứ nhất, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai để bổ sung quy định về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai thông qua việc luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 và quy định chi tiết tại Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Nghị định số 50/2026/NĐ-CP, Nghị quyết số 66.3/2025/NQ-CP.
Đó là các quy định về giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đăng ký, cấp giấy chứng nhận; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, lựa chọn hình thức thuê đất, tách thửa đất, hợp thửa đất; chế độ sử dụng một số loại đất; hệ thống thông tin về đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai.
Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trồng lúa; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014; bồi thường trong trường hợp đặc thù; chế độ sử dụng đất của một số loại đất…
Xử lý dự án tồn đọng, quy hoạch treo
Theo chương trình lập pháp năm 2026, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội sẽ sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở… Việc này cũng góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý các vấn đề tồn đọng liên quan đến bất động sản hiện tại, trong đó có các kiến nghị được cử tri nêu ở nhiều cuộc tiếp xúc.
Báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác dân nguyện, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phản ánh, trong tháng 4/2026, tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương và địa điểm tiếp công dân của Quốc hội, các cơ quan đã tiếp 508 lượt với 1.091 công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về 508 vụ việc, trong đó có 35 lượt đoàn đông người khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai dù đã được các cấp, các ngành xem xét, giải quyết, rà soát nhiều lần, nhưng công dân vẫn không đồng ý và tiếp tục khiếu nại, gây phức tạp về an ninh trật tự. Trong đó, có 5 vụ việc phức tạp cần được các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương quan tâm có giải pháp hữu hiệu để giải quyết dứt điểm trong thời gian tới.
Nhân dân đánh giá rất cao việc Quốc hội thông qua Nghị quyết xử lý các vấn đề đất đai và dự án tồn đọng, cho rằng việc này rất quan trọng, cần phải tập trung thực hiện, coi đây là một giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, song Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, cũng lưu ý sự cần thiết phải tập trung xử lý các vụ việc khiếu kiện kéo dài.
Theo Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, cả nước còn khoảng vài trăm vụ khiếu kiện kéo dài, nhưng có những vụ đã kéo dài đến tận 20 năm. “Khánh Hòa có vụ Khu du lịch giải trí Sông Lô hơn 20 năm, tôi đi tiếp xúc cử tri có 29 lượt ý kiến phát biểu, thì 20 lượt ý kiến nói về vụ này và các cơ quan cũng đã làm nhiều lần nhưng chưa có kết luận cuối cùng”, ông Định nêu dẫn chứng cụ thể.
Ông Định thông tin thêm, Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương đang giao Thanh tra Chính phủ rà soát, thanh tra toàn diện để có kết luận cuối cùng. Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan phối hợp để trả lời cho dân sớm và lưu ý đây là vụ việc rất phức tạp, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ và có những việc cán bộ nhà nước vận dụng chính sách không đúng.
Cũng từ ý kiến của cử tri, ông Định đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội có ý kiến để các cơ quan chức năng ở các địa phương phải quan tâm việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch, xử lý các quy hoạch treo đã quá lâu. “Theo luật, quy hoạch 3-4 năm không làm thì không có hiệu lực. Nhưng có quy hoạch 20 năm rồi, dân không được xây nhà, không được mua bán, chuyển nhượng, không được tách thửa, rất nhiều nơi như vậy”, ông Định nhận xét.
Vẫn dẫn chứng tại Khánh Hòa, ông Định nêu ý kiến người dân rằng, bình thường thì không sao, nhưng vừa rồi ngập lụt, mới thấy nhà 2 tầng “không ăn thua”. Thế nhưng, muốn nâng lên thì không được vì vướng quy hoạch hoặc vướng đường điện của doanh nghiệp. Theo ông, phải rà soát quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch để bảo đảm quyền lợi cho dân.
“Những vấn đề cử tri phản ánh nhiều lần, có tác động rộng, liên quan đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân phải được theo dõi, giám sát đến cùng với tinh thần chung phải lắng nghe dân, hiểu dân và phục vụ dân phải thực chất, trả lời dân phải kịp thời và rõ ràng, giải quyết kiến nghị của nhân dân phải đến nơi, đến chốn”, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh.
Sẽ trình Quốc hội gỡ vướng trong ứng dụng khoa học, công nghệ
Theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, Chính phủ cần trình Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết đặc thù để thể chế hóa kịp thời các chủ trương, quan điểm của Đảng về xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai, trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vi phạm liên quan kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước.
Tại Kỳ họp thứ nhất, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Đối với các lĩnh vực còn lại, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh đề nghị Chính phủ khẩn trương nghiên cứu, rà soát, thông tin cụ thể đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết, Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Bộ Công an khẳng định là sẽ hoàn thành theo chỉ đạo của Trung ương, của Bộ Chính trị để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai.
