Về tỷ trọng thu nội địa trong tổng thu ngân sách nhà nước đến năm 2025 (mục tiêu khoảng 85 - 86%), kết quả đến năm 2025 đạt trên 86% tổng thu ngân sách nhà nước.
Hoàn thành cơ bản các chỉ tiêu tài chính - ngân sách nhà nước
Bộ Tài chính vừa hoàn thiện báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Chiến lược tài chính đến năm 2030 trong giai đoạn 2021-2025.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, Chiến lược tài chính đến năm 2030 được triển khai trong bối cảnh thế giới và khu vực có những biến động nhanh, phức tạp, khó lường, nhiều yếu tố bất định gia tăng và chưa từng có tiền lệ, tạo ra cả thuận lợi, thời cơ đan xen với khó khăn, thách thức; tuy nhiên, khó khăn, thách thức nổi trội hơn, tác động sâu rộng và đa chiều, đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác chỉ đạo, điều hành chính sách tài chính - ngân sách nhà nước.
 |
Một điểm nổi bật trong giai đoạn này là sự phát triển mang tính đột phá của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo, tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong mô hình tăng trưởng, phương thức quản lý, quản trị tài chính - ngân sách nhà nước và cung cấp dịch vụ công; đồng thời, đặt ra nhiều yêu cầu mới về thể chế, nguồn lực và năng lực điều hành của các quốc gia.
Trong bối cảnh đó, công tác quản lý tài chính - ngân sách nhà nước tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện. “Các chỉ tiêu tài chính - ngân sách nhà nước chủ yếu giai đoạn 2021-2025 cơ bản hoàn thành, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước được quản lý, huy động và sử dụng ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn”, báo cáo của Bộ Tài chính nêu rõ.
Đặc biệt, trong hai năm cuối giai đoạn 2021-2025, Đảng, Nhà nước đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, ban hành và tổ chức thực hiện nhiều quyết sách mang tính lịch sử, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, tạo ra bước chuyển biến quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước.
Nổi bật là việc đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và đơn vị hành chính các cấp; tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền, phân định rõ trách nhiệm, qua đó, mở rộng không gian phát triển, nâng cao tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các địa phương trong huy động, quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước.
Bộ Chính trị đã ban hành và chỉ đạo tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nghị quyết đột phá, thúc đẩy cải cách thể chế, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cải thiện môi trường đầu tư; đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, thực hiện đồng bộ các đột phá chiến lược, nhất là về thể chế, nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng.
Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đã chủ động, tích cực tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về thể chế kinh tế - tài chính; đồng thời, xây dựng và triển khai các phương án điều hành tài chính - ngân sách nhà nước và kịch bản tăng trưởng kinh tế cao, tạo nền tảng quan trọng hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn 2026-2030.
Thu ngân sách gấp 1,43 lần giai đoạn trước
Về thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể, đáng chú ý đó là việc đảm bảo nguồn lực tài chính ngân sách góp phần thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng
Giai đoạn này, Bộ Tài chính đặt mục tiêu: Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân không thấp hơn 16% GDP. Trong đó, tỷ lệ huy động từ thuế, phí khoảng 13 - 14% GDP.
Mục tiêu nêu trên đã vượt khi số thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 9,9 triệu tỷ đồng, gấp 1,43 lần so với kết quả thực hiện giai đoạn 2016-2020. Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước khoảng 18,8% GDP; trong đó, từ thuế, phí khoảng 14,7% GDP.
Về tỷ trọng thu nội địa trong tổng thu ngân sách nhà nước đến năm 2025 (mục tiêu khoảng 85 - 86%), kết quả đến năm 2025 đạt trên 86% tổng thu ngân sách nhà nước, bình quân 5 năm khoảng 85% (tính cả số miễn, giảm thuế, phí và một số khoản thu để hỗ trợ nền kinh tế do chịu ảnh hưởng yếu tố khách quan như dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, căng thẳng thương mại...), đạt mục tiêu theo Chiến lược tài chính đến năm 2030 và Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội (85 - 86%) và cao hơn các giai đoạn trước đó.
Ngoài ra, công tác quản lý chi ngân sách nhà nước hiệu quả; tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách nhà nước theo hướng bền vững; ưu tiên chi đầu tư phát triển và đảm bảo nguồn lực cho chi trả nợ, tăng cường nguồn lực ngân sách nhà nước cho dự trữ quốc gia, tăng chi đầu tư phát triển con người và bảo đảm an sinh xã hội.
Tỷ trọng bố trí dự toán chi đầu tư phát triển đã tăng từ mức 28,3% năm 2021 lên mức 31% năm 2025. Trong điều hành, nhờ được bổ sung từ nguồn dự phòng và tăng thu ngân sách nhà nước hàng năm, nên tỷ trọng bố trí cho chi đầu tư phát triển thực hiện đạt khoảng 33% tổng chi ngân sách nhà nước, vượt mục tiêu đặt ra.
Tỷ trọng dự toán chi thường xuyên hàng năm đã giảm dần, từ mức khoảng 62% năm 2021 xuống 58,5% bình quân cả giai đoạn 2021-2025; đảm bảo các nhiệm vụ chính trị quan trọng của đất nước, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới; bố trí đủ kinh phí để thực hiện các chế độ, chính sách an sinh xã hội, ưu tiên kinh phí các lĩnh vực giáo dục - đào tạo và dạy nghề, y tế, dân số, kế hoạch hóa gia đình; bố trí vốn thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia.
Một kết quả đáng lưu ý trong giai đoạn qua của Bộ Tài chính đó là đã điều hành thành công chính sách tài khóa, giảm dần bội chi ngân sách nhà nước; quản lý nợ công chặt chẽ, đảm bảo an toàn nợ công và an ninh tài chính quốc gia.
Bình quân giai đoạn 2021-2025, bội chi ngân sách nhà nước là 3,1% GDP, giảm so với giai đoạn 2016-2020 (3,45%) và đạt mục tiêu (không quá 3,7% GDP).
Đến cuối năm 2025, các chỉ tiêu an toàn nợ công nằm trong trần, ngưỡng được Quốc hội phê duyệt, tỷ trọng nợ công/GDP ước thực hiện 33,8%, nợ Chính phủ/GDP ước thực hiện 32,0%, nợ nước ngoài của quốc gia/GDP ước thực hiện 26,5%.
