Dù một thỏa thuận chấm dứt xung đột có thể ngay lập tức giúp hạ nhiệt áp lực trên thị trường và giảm chi phí vay nợ của chính phủ trên toàn cầu, diễn biến trong tháng 5 cho thấy giới đầu tư vẫn đặc biệt nhạy cảm với rủi ro lạm phát và gánh nặng nợ công ngày càng gia tăng.
Lo ngại các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ đã đẩy giá dầu vượt 110 USD/thùng, cùng với áp lực lạm phát dai dẳng tại Mỹ đã kích hoạt làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng vọt lên khoảng 5,2% vào ngày 20/5, mức cao nhất kể từ năm 2007, khi cuộc xung đột làm chao đảo thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ.
Lợi suất trái phiếu Anh leo lên mức cao nhất nhiều thập kỷ, một số lợi suất trái phiếu Nhật Bản chạm đỉnh lịch sử, còn lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011.
 |
Lợi suất trái phiếu chính phủ một số quốc gia. |
"Thị trường lo ngại rằng lạm phát có thể kéo dài hơn dự kiến", David Zahn, Trưởng bộ phận trái phiếu châu Âu của Franklin Templeton cho biết.
Sau đó, lợi suất có phần hạ nhiệt cùng với giá dầu khi Mỹ và Iran ghi nhận tiến triển trong các cuộc đàm phán, và dữ liệu kinh tế suy yếu (đặc biệt là ở châu Âu) đã làm giảm bớt lo ngại về khả năng tăng mạnh lãi suất.
Hoạt động kinh tế khu vực đồng euro đã thu hẹp với tốc độ mạnh nhất trong hơn hai năm vào tháng 5 khi khối này phải chật vật với chi phí năng lượng tăng cao.
"Với mức lợi suất này, nó đang trở nên hấp dẫn đối với nhà đầu tư… Chúng ta đang chứng kiến sự suy giảm của nền kinh tế và điều đó hỗ trợ cho thị trường trái phiếu”, Nicolas Forest, Giám đốc đầu tư tại Candriam cho biết.
Trong khi các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như khu vực đồng euro, Anh và Nhật Bản trước đó đã gánh chịu phần lớn tác động của đợt bán tháo trái phiếu, thì Mỹ lại là quốc gia có hiệu suất kém hơn đáng kể trong tháng 5.
Lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ tăng 6 điểm cơ bản từ ngày 30/4 đến ngày 29/5, trong khi lợi suất trái phiếu Đức giảm 6 điểm cơ bản.
Trong khi dữ liệu của châu Âu làm giảm bớt kỳ vọng về việc tăng lãi suất, nền kinh tế Mỹ vẫn mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi sự bùng nổ chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI).
Các nhà giao dịch đã hoàn toàn loại bỏ các dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất trong năm nay và đã nhanh chóng dự báo mức tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 12.
Đợt bán tháo giữa tháng 5 tập trung chủ yếu vào các trái phiếu kỳ hạn dài – loại tài sản chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ triển vọng tăng trưởng và tình hình tài khóa của chính phủ. Cùng lúc đó, lợi suất thực tại Mỹ và châu Âu cũng đi lên, cho thấy nhà đầu tư không chỉ lo ngại về lạm phát mà còn quan tâm tới những rủi ro kinh tế và tài khóa rộng lớn hơn.
Các nhà phân tích của Bank of America cho rằng động lực chính của đợt bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ là “tình hình tài khoá ngày càng xấu đi”.
Bên cạnh các yếu tố kinh tế vĩ mô, một số nhà đầu tư còn bày tỏ quan ngại về mức độ độc lập của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Theo họ, nếu Fed nới lỏng chính sách tiền tệ trong khi lạm phát vẫn cao, niềm tin của thị trường đối với trái phiếu chính phủ Mỹ có thể bị ảnh hưởng.
“Nếu Fed hạ lãi suất dù áp lực lạm phát chưa được kiểm soát, đó sẽ là yếu tố bất lợi cho thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ”, ông Forest nhận định.
