Một làn sóng vay nợ 10 tỷ USD trên các thị trường mới nổi trong tháng này đã đưa Ả Rập Xê Út và Qatar trở lại thị trường trái phiếu đô la công khai lần đầu tiên kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu, đồng thời nâng tổng giá trị phát hành nợ chính phủ của các thị trường mới nổi lên khoảng 200 tỷ USD từ đầu năm 2026.
Thổ Nhĩ Kỳ, Kazakhstan và Cộng hòa Dominica dự kiến sẽ phát hành trái phiếu bằng đồng đô la và euro trong tuần này.
Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), các chính phủ đã phát hành lượng trái phiếu kỷ lục trị giá 190 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm nay, vượt xa con số 160 tỷ USD được bán ra trong cùng kỳ năm ngoái.
"Quá trình cải thiện hình ảnh của các thị trường mới nổi trong mắt nhà đầu tư đã diễn ra được một thời gian. Đó không phải là biến động nhất thời của năm 2025… Nhóm tài sản thuộc các thị trường mới nổi đang bắt đầu được nhìn nhận là an toàn hơn nhiều so với trước đây”, Jonathan Fortun, chuyên gia kinh tế cấp cao tại IIF nhận định.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng mạnh trong năm nay lên mức khoảng 5%, đe dọa hút dòng vốn ra khỏi các thị trường nợ có rủi ro cao hơn. Dựa trên dữ liệu từ thị trường phái sinh, các nhà đầu tư đang đặt cược rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất thêm ba lần nữa trước giữa năm tới, tiếp nối đợt tăng 25 điểm cơ bản trong tháng này – đợt tăng lãi suất đầu tiên kể từ năm 2023.
Tuy nhiên, mức chênh lệch lợi suất mà trái phiếu bằng ngoại tệ của các thị trường mới nổi mang lại so với trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn tương đối thấp. Chỉ số tham chiếu của JPMorgan hiện giao dịch với mức chênh lệch khoảng 2,2 điểm phần trăm, giảm từ khoảng 2,6 điểm phần trăm một năm trước.
Các nhà đầu tư cho biết, tăng trưởng kinh tế toàn cầu vẫn duy trì mạnh mẽ bất chấp giá dầu tăng cao do ảnh hưởng của cuộc xung đột Trung Đông, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với trái phiếu từ các quốc gia đang phát triển có liên kết chặt chẽ với thương mại toàn cầu.
"Bức tranh vĩ mô toàn cầu đang thể hiện sức chống chịu cực kỳ tốt, ngay cả đối với những quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp như Ai Cập… Các chủ sở hữu tài sản đã tăng tỷ trọng phân bổ vào thị trường mới nổi, và các nhà quản lý danh mục nợ tại đây vẫn ghi nhận dòng vốn đổ vào ngay cả trong tuần vừa qua”, Yvette Babb, quản lý danh mục đầu tư tại William Blair Investment Management cho biết.
Theo ông Fortun, trong tổng giá trị phát hành trái phiếu năm nay, chỉ khoảng 72 tỷ USD là nguồn vốn mới, tức các quốc gia huy động thêm tiền từ các trái chủ thay vì chỉ phát hành trái phiếu để tái cấp vốn cho các khoản nợ đến hạn. Điều này phản ánh chi phí lãi vay gia tăng trong bối cảnh quy mô nợ ngày càng lớn.
Khoảng 1/3 tổng giá trị phát hành dự kiến bằng euro, tăng từ mức 1/4 vào năm 2024, khi các quốc gia chuyển bớt khỏi đồng đô la để tìm kiếm chi phí vay thấp hơn. Các nước cũng đang tìm cách đa dạng hóa cơ cấu tiền tệ nói chung, qua đó dẫn đến lượng phát hành trái phiếu bằng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc đạt mức kỷ lục trong năm nay.
Tuần này, Qatar đã phát hành 3 tỷ USD trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm với lợi suất từ 5,3% đến 5,5%. Đây là đợt phát hành trái phiếu đầu tiên của nước này kể từ đợt phát hành riêng lẻ vào tháng 4. Động thái này diễn ra sau khi thâm hụt ngân sách của Qatar tăng mạnh do nguồn thu từ khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sụt giảm nghiêm trọng sau khi tuyến đường xuất khẩu huyết mạch qua eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa vì xung đột liên quan đến Iran.
Abdeslam Alaoui, Giám đốc phụ trách thị trường vốn khu vực Đông Âu, Trung Đông và châu Phi tại Deutsche Bank nhận định, đợt phát hành trái phiếu của Qatar đã chứng minh cả độ sâu của thanh khoản dành cho các tổ chức phát hành uy tín lẫn sự sẵn sàng của nhà đầu tư trong việc ủng hộ nguồn cung mới từ khu vực này, bất chấp tình hình địa chính trị.
Một số quốc gia cũng đã phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ để khôi phục các khoản dự trữ ngoại hối bị cạn kiệt do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng vọt trong năm nay; tình trạng này đặc biệt rõ rệt ở châu Á, khu vực phụ thuộc nhiều nhất vào hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Trong tháng này, Pakistan đã phát hành 3 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 5 năm và 10 năm, với lợi suất từ 7% đến 8%, trong thương vụ phát hành trái phiếu bằng đồng đô la lớn nhất từ trước đến nay của nước này. Đợt phát hành diễn ra sau một thương vụ phát hành riêng lẻ hồi tháng 4.
Giới đầu tư nhận định rằng hoạt động phát hành trái phiếu chính phủ tại các thị trường mới nổi hầu như không bị ảnh hưởng bởi tình trạng lấn át nguồn vốn do làn sóng vay nợ phục vụ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ trong năm nay. Xu hướng này diễn ra bất chấp những lo ngại tại các thị trường trái phiếu phát triển về việc các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn (hyperscalers) đang ngày càng cạnh tranh gay gắt để thu hút vốn.
"Mặc dù quy mô vay nợ theo kế hoạch của các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn là chưa từng có tiền lệ..., nhưng các dữ liệu thị trường cho đến nay cho thấy rủi ro đối với các thị trường mới nổi vẫn ở mức hạn chế", các chuyên gia phân tích của Bank of America nhận định.
