Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU cho biết, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố văn bản thực thi quy định về loại chứng từ mà nhà nhập khẩu phải cung cấp để chứng minh quốc gia nơi thép được “melt and pour” – tức nơi thép hoặc sắt thô được nấu chảy lần đầu trong lò và đúc sang trạng thái rắn đầu tiên.
Quy định này nhằm tăng tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc và hạn chế nguy cơ lẩn tránh các biện pháp quản lý thép của EU.
Yêu cầu truy xuất “melt and pour” vẫn áp dụng cả với các nước thuộc Khu vực Kinh tế châu Âu - EEA.
Theo đó, từ ngày 1/10/2026, khi nhập khẩu các sản phẩm thép thuộc phạm vi Quy định thép mới vào EU, nhà nhập khẩu phải khai báo trên tờ khai hải quan quốc gia nơi thép được “melt and pour”. Chứng từ chính là Mill Test Certificate (MTC) - Chứng chỉ kiểm tra nhà máy, trong đó cần có thông tin về quốc gia “nấu chảy và đúc” lần đầu và số mẻ thép.
Từ ngày 1/10/2027, sau giai đoạn chuyển tiếp 1 năm, Chứng chỉ MTC do nhà máy thép cấp sẽ là chứng từ bắt buộc để chứng minh thông tin “nấu chảy và đúc” lần đầu; các chứng từ khác chỉ còn được chấp nhận với vai trò tài liệu bổ trợ (hóa đơn, phiếu giao hàng, chứng chỉ chất lượng, hợp đồng hoặc đơn đặt hàng, khai báo dài hạn của nhà cung cấp, tài liệu sản xuất, chứng từ hải quan của nước xuất khẩu, thư tín thương mại hoặc mô tả quy trình sản xuất).
Đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thép, hoặc xuất khẩu các sản phẩm có sử dụng thép vào EU, đây là điểm cần chuẩn bị sớm.
Doanh nghiệp cần rà soát mã HS/CN của sản phẩm, xác định sản phẩm có thuộc Phụ lục I hay không, đồng thời làm việc với nhà cung cấp nguyên liệu và nhà nhập khẩu EU để chuẩn bị Chứng chỉ MTC, thông tin về số mẻ thép, chứng từ sản xuất, hợp đồng, chứng chỉ chất lượng và dữ liệu truy xuất chuỗi cung ứng.
Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU khuyến nghị, trong bối cảnh EU tăng cường quản lý thép nhập khẩu, năng lực chứng minh xuất xứ nguyên liệu và truy xuất chuỗi cung ứng sẽ ngày càng quan trọng. Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ ngay từ khâu mua nguyên liệu, thay vì chờ đến khi hàng đến cửa khẩu EU mới bổ sung chứng từ.
Các sản phẩm thuộc phạm vi quy định là các nhóm thép gồm nhiều nhóm chính như: thép tấm/cuộn cán nóng, thép cán nguội, thép mạ, thép phủ, thép tấm dày, thép không gỉ, thép thanh, thép hình, thép cốt bê tông, dây thép, vật liệu đường sắt, ống thép, ống thép không hàn và ống thép hàn.
Doanh nghiệp cần đối chiếu mã hàng cụ thể với danh mục CN/TARIC trong Phụ lục I để xác định sản phẩm của mình có thuộc phạm vi điều chỉnh hay không.