Siết chặt kiểm soát đối với các ví tự lưu ký
SEC mới đây đã công bố các quy định chính thức về Quy tắc Du lịch (Travel Rule) áp dụng cho lĩnh vực tài sản mã hóa. Quy định này yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Thái Lan phải thu thập đầy đủ thông tin về các bên tham gia giao dịch và sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 27/2/2027.
Travel Rule là chuẩn mực quản lý tài chính quốc tế do Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính về chống rửa tiền (FATF) khởi xướng, buộc các định chế tài chính và đơn vị giao dịch phải chia sẻ thông tin định danh của người gửi và người nhận khi thực hiện các lệnh chuyển tiền. Thống kê của FATF cho thấy tính đến năm 2026, đã có khoảng 83% quốc gia và vùng lãnh thổ được khảo sát thông qua luật liên quan đến quy tắc này.
Điểm trọng tâm trong quy định mới của Thái Lan là việc mở rộng kiểm soát sang cả các ví tự lưu ký (self-custodial wallet). Khác với tài khoản trên các sàn giao dịch tập trung do bên thứ ba quản lý, ví tự lưu ký là dạng ví cho phép người dùng tự nắm giữ khóa riêng tư (private key) và có toàn quyền kiểm soát tuyệt đối đối với tài sản của mình mà không cần thông qua bất kỳ trung gian nào.
Theo khung pháp lý mới, khi người dùng thực hiện nộp hoặc rút tài sản mã hóa giữa sàn giao dịch và ví tự lưu ký, doanh nghiệp dịch vụ bắt buộc phải tiến hành xác minh quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát thực tế của khách hàng đối với địa chỉ ví đó. Đồng thời, các đơn vị vận hành phải lưu trữ toàn bộ dữ liệu đi kèm giao dịch trong thời gian tối thiểu 5 năm để phục vụ công tác thanh tra, giám sát từ cơ quan quản lý.
Bà Pornanong Budsaratragoon, Tổng thư ký SEC Thái Lan, cho biết các quy định này được ban hành nhằm giảm thiểu rủi ro các đơn vị kinh doanh tài sản số bị lợi dụng cho mục đích rửa tiền và tài trợ khủng bố. Cơ quan quản lý sẽ để khoảng thời gian gần 6 tháng cho các doanh nghiệp có thể nâng cấp hạ tầng công nghệ nhằm đáp ứng đầy đủ quy trình truyền tải, tiếp nhận và giám sát dữ liệu giao dịch trước thời điểm luật có hiệu lực.
Đề xuất mở cửa sản phẩm phái sinh quốc tế cho nhà đầu tư cá nhân
Bên cạnh các biện pháp siết chặt an toàn hệ thống, SEC Thái Lan đang xem xét tạo điều kiện cho nhà đầu tư tiếp cận các sản phẩm đầu tư phái sinh ở nước ngoài. Cơ quan quản lý vừa công bố dự thảo đề xuất cho phép các tổ chức trung gian tài chính trong nước hỗ trợ nhà đầu tư cá nhân tham gia giao dịch một số sản phẩm phái sinh tài sản số niêm yết trên các sàn giao dịch quốc tế.
Theo đề xuất, các hợp đồng phái sinh nước ngoài đủ điều kiện cung cấp cho nhà đầu tư cá nhân phải có cấu trúc tương đồng với các sản phẩm giao dịch trong nước về tài sản cơ sở, thời gian đáo hạn, tỷ lệ đòn bẩy và phương thức thanh toán.
Ngoài ra, sàn giao dịch nước ngoài niêm yết sản phẩm đó bắt buộc phải sử dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và chịu sự giám sát của một cơ quan quản lý thuộc các tổ chức quản lý hoặc liên đoàn sàn giao dịch quốc tế được chỉ định. Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm là một định chế tài chính đứng giữa người mua và người bán để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán của các bên, từ đó loại bỏ rủi ro một bên không hoàn thành hợp đồng.
Đối với những sản phẩm phái sinh tiền mã hóa không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn an toàn trên, SEC Thái Lan chủ trương chỉ cho phép các nhà đầu tư tổ chức tham gia. Cơ quan quản lý giải thích rằng các định chế tài chính chuyên nghiệp có đủ năng lực tài chính và công cụ chuyên môn để đánh giá cũng như quản trị rủi ro đối với các sản phẩm phức tạp này.
Động thái này nối tiếp việc SEC Thái Lan chính thức đưa tiền mã hóa và token kỹ thuật số vào danh mục tài sản cơ sở được phép phát hành phái sinh từ ngày 5/3 và đang làm việc với Sàn Giao dịch Hợp đồng Tương lai Thái Lan (TFEX) để xây dựng chi tiết kỹ thuật cho các hợp đồng. Quá trình lấy ý kiến công chúng đối với dự thảo phái sinh quốc tế sẽ kéo dài đến hết ngày 30/9.
Hoàn thiện dự thảo cho các quỹ ETF Bitcoin và Ethereum giao ngay
Song song với thị trường phái sinh, Thái Lan đang tiến gần hơn tới việc ra mắt các quỹ ETF tài sản mã hóa nội địa đầu tiên. SEC Thái Lan đã nâng cấp khung pháp lý cho các quỹ ETF Bitcoin và Ether giao ngay từ bộ nguyên tắc định hướng sang dự thảo quy định cụ thể, đồng thời lấy ý kiến về tiêu chuẩn của các đơn vị lưu ký tài sản số nước ngoài.
Trong giai đoạn triển khai ban đầu, các công ty quản lý quỹ chỉ được phép thành lập các quỹ ETF thụ động theo dõi duy nhất hai tài sản cơ sở là Bitcoin hoặc Ether. Các chứng chỉ quỹ ETF này sẽ được niêm yết và giao dịch độc quyền trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET), đồng thời mỗi quỹ phải duy trì tỷ trọng nắm giữ thực tế đạt tối thiểu 80% giá trị tài sản ròng đối với đồng tiền mã hóa mà quỹ theo dõi trong suốt năm tài chính.
Dự thảo quy định cũng cho phép các quỹ đầu tư tương hỗ và quỹ đầu tư tư nhân trong nước được phân bổ vốn vào các chứng chỉ quỹ ETF crypto niêm yết tại Thái Lan, bên cạnh các quỹ ETF quốc tế đã được cấp phép đầu tư trước đó. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, nhà quản lý sẽ tạm thời chưa cho phép triển khai các sản phẩm thay thế gián tiếp như chứng chỉ lưu ký (DR) theo dõi các quỹ ETF crypto nước ngoài.
Về vấn đề bảo quản tài sản, SEC Thái Lan đã điều chỉnh phương án theo hướng ưu tiên sử dụng các tổ chức lưu ký tài sản số nội địa làm đơn vị lưu ký chính cho các quỹ ETF trong nước. Việc sử dụng các đơn vị lưu ký quốc tế chỉ được xem xét cho phép trong những trường hợp thực sự cần thiết và phù hợp với hoàn cảnh thị trường.
Đối với các đơn vị lưu ký nước ngoài phục vụ cho các quỹ đầu tư tài sản số, cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức này phải chịu sự giám sát của các cơ quan quản lý có thẩm quyền pháp lý đầy đủ và đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ tài sản nhà đầu tư tương đương quy định của Thái Lan. Thời hạn tiếp nhận ý kiến đóng góp cho dự thảo khung pháp lý quỹ ETF kéo dài đến ngày 20/9.
