Tạo lực thúc tăng trưởng kinh tế chặng cuối năm

Đà tăng trưởng được củng cố

Xu hướng tích cực của nền kinh tế đã một lần nữa được khẳng định qua hàng loạt chỉ số kinh tế vĩ mô của tháng 8 và 8 tháng năm 2026. Theo đó, 8 tháng, thu ngân sách nhà nước ước đạt 2,03 triệu tỷ đồng, đạt 80,2% dự toán và tăng 16,2%; giải ngân vốn đầu tư công đạt 509.600 tỷ đồng, bằng 49,8% kế hoạch, cao hơn 100.400 tỷ đồng về số tuyệt đối và 3,5% về tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước.

Một con số đáng chú ý khác, đó là vốn đầu tư nước ngoài đăng ký 8 tháng ước đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4%; vốn giải ngân ước đạt 17,25 tỷ USD, cao nhất của 8 tháng trong vòng 5 năm qua, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, xuất nhập khẩu 8 tháng đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ; trong đó xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%, nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3%... Cả thu hút đầu tư nước ngoài và xuất nhập khẩu đều đạt mức kỷ lục.

Sản xuất công nghiệp tiếp tục là một trong những động lực quan trọng để nền kinh tế tăng tốc trong những tháng cuối năm. Ảnh: Đức Thanh

Những con số trên đã được Bộ Tài chính báo cáo tại Phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8/2026 mới đây và đều được các thành viên Chính phủ đánh giá cao. “Tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục tích cực. Các tổ chức quốc tế tiếp tục có đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng của Việt Nam”, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, sản xuất nông, lâm, thủy sản cơ bản ổn định; Chỉ số Sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 8 tăng 14,4%, 8 tháng tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đạt mức tăng cao, tháng 8/2026 tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 8 tháng tăng 12,5% (cùng kỳ năm 2025 tăng 10%). Sản xuất công nghiệp tăng ở cả 34 địa phương, trong đó nhiều địa phương có mức tăng IIP rất cao, như Hà Tĩnh tăng 38,9%; Ninh Bình tăng 25,7%; Thái Nguyên tăng 22,2%…

Mức tăng cao của sản xuất công nghiệp sẽ hỗ trợ lớn cho tăng trưởng trong quý III và cả quý cuối năm. Điều này có lẽ tương đồng với nhận định của S&P Global về ngành sản xuất Việt Nam. Tổ chức này khi công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 8/2026 của Việt Nam, với 53,3 điểm, tăng so với mức 52,9 điểm của tháng 7 và nằm trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ 14 liên tiếp, đã đánh giá cao việc cả sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới đều tăng mạnh nhờ quá trình phát triển sản phẩm mới và sự cải thiện của nhu cầu khách hàng.

Cùng với sản xuất công nghiệp, các ngành kinh tế khác cũng đạt kết quả tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8 tăng 14,9%, tính chung 8 tháng tăng 13,3%, tương đương mục tiêu cả năm (13-15%). Thu hút khách quốc tế tháng 8 đạt 1,99 triệu lượt khách, tăng 18,4% so với cùng kỳ, tính chung 8 tháng đạt 15,9 triệu lượt khách, tăng 14,4%.

Một con số quan trọng khác, cho thấy xu thế tiếp tục tích cực của nền kinh tế, là số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường 8 tháng đạt 206.400 doanh nghiệp, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (157.400 doanh nghiệp), đưa số doanh nghiệp đang hoạt động đến hết tháng 8/2026 lên khoảng 1,08 triệu doanh nghiệp, tăng 5,63% so với cuối năm 2025.

Nỗ lực thúc đẩy tiêu dùng nội địa, đồng thời theo dõi sát biến động giá cả sẽ góp phần tạo đà để nền kinh tế tăng trưởng ổn định trong những tháng cuối năm 2026. Ảnh: Lê Toàn. Đồ họa: Đan Nguyễn

Cần thêm lực cho chặng đua nước rút

Những chỉ số trên cho thấy đà tăng trưởng tiếp tục được củng cố, song 4 tháng cuối năm vẫn là chặng nước rút nhiều thách thức. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ những dự báo ban đầu về khả năng hoàn thành mục tiêu cả năm.

Theo đó, trong 15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, có 9 chỉ tiêu dự báo đạt và vượt, 1 chỉ tiêu chưa đạt là tỷ lệ giảm hộ nghèo theo chuẩn đa chiều và 5 chỉ tiêu phấn đấu đạt. Cả 5 chỉ tiêu phấn đấu đạt đều là các chỉ tiêu kinh tế quan trọng, bao gồm tăng trưởng GDP; GDP bình quân đầu người; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP; tốc độ tăng Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI); và tốc độ tăng năng suất lao động.

Năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phấn đấu đạt mức tăng trưởng 10% trở lên, đồng thời kiểm soát tốc độ tăng CPI ở mức 4,5%. Tuy vậy, với tăng trưởng GDP 6 tháng ở mức 8,18%, trong khi CPI bình quân sau 8 tháng ở mức 4,45% - đã tiến sát ngưỡng 4,5%, Việt Nam sẽ phải rất nỗ lực trong những tháng cuối năm để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Để thúc đẩy tăng trưởng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thường xuyên rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, từng quý; chủ động nhận diện những điểm nghẽn ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng để tập trung tháo gỡ, nhất là đối với các ngành, các địa phương đóng vai trò động lực và còn dư địa tăng trưởng lớn.

Phát biểu tại Phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8/2026, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho rằng, dư địa điều hành kinh tế vĩ mô, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng chịu rất nhiều áp lực. “Dư địa điều hành lạm phát còn rất ít, trong khi sức ép lạm phát trong những tháng cuối năm là rất lớn. Trong 4 tháng cuối năm, cần kiểm soát chặt chẽ giá cả các mặt hàng, nhất là giá nhiên liệu (giá nhiên liệu hiện đã tăng ở mức 14,98% so với cùng kỳ)”, Thứ trưởng nói.

Trong khi đó, để tăng trưởng GDP cả năm đạt 10%, Bộ Tài chính tính toán rằng, tăng trưởng GDP 6 tháng cuối năm phải đạt mức 11,7%. Tuy vậy, bối cảnh thế giới và trong nước hiện nay cho thấy, khó khăn còn không nhỏ. Đơn cử, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 7,6%, tương đương năm trước. Điều này cho thấy, tăng trưởng sức mua thực tế không cao.

Xuất nhập khẩu tuy vẫn đang tăng cao, nhưng nhập siêu còn lớn (8 tháng, nhập siêu 20,46 tỷ USD). Hơn nữa, xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực như dệt may, da giày, đồ gỗ, đồ chơi... và một số nhóm hàng nông sản như hạt điều, cà phê... đã có xu hướng giảm hoặc tăng thấp. Chưa kể, giải ngân vốn đầu tư công cũng chưa đạt kỳ vọng. Hiện vẫn còn 6 bộ, ngành giải ngân dưới 10% và chưa giải ngân; còn 14 dự án giao thông trọng điểm giải ngân dưới 5%.

Những động lực tăng trưởng truyền thống đang gặp khó và điều đó có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng của cả nền kinh tế, trong bối cảnh các động lực tăng trưởng mới chưa phát huy hết hiệu quả.

Tuy vậy, dù cho rằng, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số đang chịu nhiều áp lực, Bộ Tài chính tiếp tục đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; kiên định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng năm 2026 đạt 2 con số, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, khi phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8/2026, cũng nhấn mạnh, đây chính là thời điểm để “tăng tốc, bứt phá”, quyết tâm cao nhất để đạt mục tiêu đề ra.

Để “tăng lực” cho chặng đua cuối năm, một trong những giải pháp hàng đầu là tập trung giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch và không để dồn vào các tháng cuối năm. Cùng với đó, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hướng tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu, các lĩnh vực, dự án ưu tiên, động lực tăng trưởng; tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, cho các dự án tồn đọng kéo dài, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thể chế, chính sách…

Hà Nguyễn
baodautu.vn