Tăng trưởng hai con số và áp lực huy động vốn

(ĐTCK)  Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027 đặt ra yêu cầu kép đối với nền kinh tế: vừa mở rộng quy mô đầu tư, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, vừa giữ vững ổn định vĩ mô trong bối cảnh áp lực lạm phát, tỷ giá và chi phí vốn vẫn hiện hữu.

Thách thức tăng trưởng

Năm 2027 được xác định là năm bản lề trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030. Nếu năm 2026 là bước khởi động cho một chu kỳ tăng trưởng mới, thì năm 2027 sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng chuyển hóa quyết tâm chính sách thành năng lực sản xuất, kinh doanh và hiệu quả đầu tư thực chất.

Theo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027 được Quốc hội thông qua ngày 7/11/2026, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 từ 10% trở lên không chỉ dựa vào việc duy trì các động lực truyền thống, mà còn đòi hỏi những đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng suất lao động. Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, phát huy vai trò của kinh tế tư nhân và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Đây là mục tiêu đầy tham vọng khi kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến số. Giá năng lượng, nguyên vật liệu và vận tải có thể duy trì ở mức cao; chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn khó dự báo; trong khi thương mại và dòng vốn đầu tư quốc tế tiếp tục chịu tác động từ những điều chỉnh địa chính trị và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Dù vậy, một số tổ chức quốc tế vẫn đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng của Việt Nam. Không chỉ xuất khẩu và FDI, sức cầu trong nước, đầu tư và định hướng chính sách cũng được xem là những yếu tố hỗ trợ quan trọng cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Dự báo tăng trưởng phân hóa

Nền kinh tế không chỉ cần thêm vốn mà còn phải bảo đảm dòng vốn được đưa vào đúng dự án, đúng thời điểm và tạo ra năng lực sản xuất thực chất.

Dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2027 có sự phân hóa khá lớn giữa các tổ chức nghiên cứu. Trong khi Chính phủ đặt mục tiêu từ 10% trở lên, các tổ chức quốc tế và định chế tài chính đưa ra những kịch bản khác nhau, phản ánh mức độ thận trọng về khả năng hấp thụ vốn, sức cầu và rủi ro từ bên ngoài.

Ở nhóm tổ chức quốc tế, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong báo cáo triển vọng kinh tế thế giới tháng 10/2026 dự báo GDP Việt Nam tăng 7,5% năm 2027. Trong khi đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nâng dự báo tăng trưởng lên 7,6%, từ mức 7% trước đó. ADB cho rằng triển vọng tăng trưởng được hỗ trợ bởi sức cầu nội địa cải thiện, đầu tư tăng tốc và hoạt động sản xuất chế biến, chế tạo duy trì tích cực. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo rủi ro từ nhu cầu thế giới suy yếu, giá năng lượng và chi phí nhập khẩu tăng, cùng áp lực lên tỷ giá và lạm phát.

Nhóm định chế tài chính có góc nhìn lạc quan hơn. Standard Chartered dự báo GDP Việt Nam tăng 11% trong năm 2027, sau mức 9,5% dự kiến cho năm 2026. Ngân hàng này cho rằng, chính sách tài khóa và tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng, dòng vốn FDI mạnh mẽ và nhu cầu nội địa gia tăng sẽ là những trụ cột quan trọng. Standard Chartered dự báo GDP quý IV/2026 tăng 10,6% so với cùng kỳ và tăng trưởng hai chữ số có thể tiếp tục trong những tháng đầu năm 2027, qua đó hỗ trợ thu nhập hộ gia đình và triển vọng ngành tiêu dùng.

Theo phân tích của Standard Chartered, bên cạnh mở rộng đầu tư, triển vọng tăng trưởng còn gắn với khả năng cải thiện thanh khoản trong nước. Việc củng cố dự trữ ngoại hối, hiện khoảng 83 tỷ USD, được kỳ vọng tăng cường vị thế đối ngoại, hỗ trợ ổn định tỷ giá và thanh khoản ngoại tệ.

Ở góc nhìn trong nước, SSI Research trong báo cáo triển vọng thị trường Việt Nam năm 2027 dự báo GDP tăng 9-9,5%. SSI đánh giá nền kinh tế vẫn có nền tảng tăng trưởng tốt nhờ đầu tư bước vào giai đoạn thực hiện, sản xuất công nghiệp duy trì sức bật và dịch vụ đóng góp ngày càng lớn. Tuy nhiên, tổ chức này nhấn mạnh một vấn đề đáng suy ngẫm: nút thắt tăng trưởng đang dần chuyển từ nhu cầu sang khả năng huy động và phân bổ nguồn vốn. Nói cách khác, nền kinh tế không chỉ cần thêm vốn mà còn phải bảo đảm dòng vốn được đưa vào đúng dự án, đúng thời điểm và tạo ra năng lực sản xuất thực chất.

Các tổ chức quốc tế có xu hướng đặt trọng số lớn hơn vào rủi ro bên ngoài, áp lực ổn định vĩ mô và những giới hạn về năng suất. Trong khi đó, các tổ chức có đánh giá tích cực hơn đặt kỳ vọng vào quyết tâm chính sách, tiến độ giải ngân đầu tư, khả năng huy động nguồn lực và sức bật của khu vực tư nhân.

Những đánh giá này cho thấy mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên không thể đạt được chỉ bằng cách mở rộng tín dụng hay tăng chi đầu tư. Điều quan trọng là phải cải thiện đồng thời chất lượng nguồn vốn, hiệu quả đầu tư, năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Bài toán huy động vốn

Nếu tăng trưởng hai chữ số là đích đến, huy động vốn sẽ là một trong những điều kiện tiên quyết.

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI chiều 12/11/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động trong năm 2027 dự kiến tương đương 36-38% GDP, khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng. Quy mô nguồn lực này đặt ra yêu cầu mở rộng đồng thời các kênh dẫn vốn, thay vì tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.

Định hướng của Chính phủ là phát triển thị trường vốn trung và dài hạn, khuyến khích phát hành trái phiếu doanh nghiệp, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài có tính chất dài hạn, ổn định.

Trong nhiều năm, ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ lực cho doanh nghiệp, kể cả những dự án có thời gian thu hồi vốn dài trong các lĩnh vực bất động sản, hạ tầng, năng lượng và công nghiệp. Sự phụ thuộc này khiến thanh khoản, chênh lệch kỳ hạn vốn và chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng trở thành những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến triển vọng đầu tư.

Trong khi đó, thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư và những mô hình huy động vốn thông qua hợp tác công tư (PPP) vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Nếu được khơi thông đúng hướng, các kênh này không chỉ bổ sung nguồn vốn mà còn góp phần phân bổ rủi ro, đưa nguồn vốn dài hạn đến những lĩnh vực có nhu cầu đầu tư lớn.

Tuy nhiên, huy động được vốn mới chỉ là điều kiện cần. Quan trọng hơn là năng lực hấp thụ vốn của nền kinh tế. Nếu dòng vốn lớn được đưa vào các dự án hiệu quả thấp, chậm triển khai hoặc thiếu khả năng tạo dòng tiền, mức tăng trưởng mang lại sẽ không tương xứng, thậm chí còn làm gia tăng rủi ro nợ và áp lực lạm phát.

Vì vậy, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đặc biệt là vốn đầu tư công, cần được đặt ngang hàng với mục tiêu mở rộng quy mô đầu tư. Việc tháo gỡ vướng mắc pháp lý, giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược và nâng cao trách nhiệm thực thi của từng cấp, từng ngành sẽ quyết định khả năng lan tỏa của dòng vốn vào nền kinh tế.

Theo dự báo mới nhất, Standard Chartered nâng dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam năm 2026 lên 4,7%, từ mức 4,4%; đồng thời điều chỉnh dự báo năm 2027 lên 3,9%, từ mức 3,3%. Ngân hàng này dự báo lạm phát có thể ở mức 5,2% trong quý IV/2026 và 4,6% trong quý I/2027, trước khi giảm về 3,3% trong quý II/2027.

Dự báo này cho thấy áp lực giá cả vẫn là yếu tố cần theo dõi, nhất là khi chi phí năng lượng, nguyên vật liệu, vận tải và các đầu vào nhập khẩu còn nhiều biến động. Nếu giá hàng hóa thế giới duy trì ở mức cao, áp lực chi phí sẽ lan tỏa sang hoạt động sản xuất, tiêu dùng và mặt bằng giá trong nước.

Standard Chartered dự báo lãi suất tái cấp vốn có thể tăng 25 điểm cơ bản lên 4,75% vào quý IV/2027 và tiếp tục tăng lên 5% vào quý IV/2028. Dự báo này hàm ý chính sách tiền tệ có thể tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng trong phần lớn năm 2027, trước khi từng bước bình thường hóa, với trọng tâm ngày càng lớn hơn dành cho ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, định hướng điều hành của Chính phủ là phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa và tiền tệ; điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến thị trường; kiểm soát tăng trưởng tín dụng ở mức hợp lý, hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng, đồng thời giám sát chặt những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Những doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao, phụ thuộc vào vốn vay ngắn hạn để tài trợ dự án dài hạn hoặc có dòng tiền thiếu ổn định cần tính toán kỹ khả năng trả nợ. Chi phí vốn có thể chưa tăng mạnh ngay lập tức, nhưng rủi ro biến động lãi suất, tỷ giá và điều kiện tín dụng vẫn hiện hữu.

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tỷ giá và chi phí nguyên liệu nhập khẩu tiếp tục là những biến số quan trọng. Sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đa dạng hóa nguồn cung, tối ưu hàng tồn kho và cơ cấu lại điều khoản thanh toán với đối tác sẽ ngày càng cần thiết.

Nhìn tổng thể, mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong năm 2027 không chỉ là bài toán về quy mô vốn mà còn là phép thử đối với chất lượng điều hành và khả năng phân bổ nguồn lực của nền kinh tế. Tăng trưởng cao và bền vững chỉ có thể song hành khi nguồn vốn được huy động từ nhiều kênh, phân bổ hiệu quả, đi cùng năng suất được cải thiện và các cân đối vĩ mô được giữ vững.

Phương Anh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục