Mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn, trong khi các yếu tố vĩ mô như lãi suất, tỷ giá và đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ thị trường. Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trong quý IV có thể chậm lại, đòi hỏi nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu thận trọng thay vì mua đuổi theo các nhịp hồi phục.
Đầu tư công trở thành động lực chính quý IV
Theo báo cáo của SSI Research, đà tăng trưởng kinh tế Việt Nam tiếp tục được duy trì trong quý IV/2026, sau khi GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ, đưa mức tăng trưởng 9 tháng đầu năm lên 9,01%.
Các chỉ báo kinh tế trong tháng 10 tiếp tục cho thấy sức bật của hoạt động sản xuất. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 15% so với cùng kỳ, đưa mức tăng lũy kế 10 tháng lên 12,4% - cao nhất kể từ năm 2019. Cán cân thương mại ghi nhận tháng thứ hai liên tiếp xuất siêu, với giá trị 7,3 tỷ USD.
Đầu tư công sẽ là động lực chính của quý IV. Điểm nghẽn hiện nay nằm ở triển khai thực tế (cát, giải phóng mặt bằng, năng lực nhà thầu), không còn ở nguồn tiền. Vốn đang được giải ngân nhanh hơn, nhưng hiệu quả sử dụng vốn vẫn cần được kiểm chứng.
 |
Giải ngân đầu tư công đạt 74,1% kế hoạch năm. SSI Research ước tính GDP quý IV có thể tăng khoảng 10,5%, đưa tăng trưởng cả năm 2026 lên khoảng 9,4%, thấp hơn mục tiêu 10% của Chính phủ.
Theo đánh giá của SSI Research, đầu tư đang là động lực quan trọng của nền kinh tế. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng tăng 15,1% so với cùng kỳ, trong đó khu vực Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt. Nếu giai đoạn trước chủ yếu ghi nhận dòng vốn được phân bổ, thì hiện nay sản lượng công nghiệp của các ngành vật liệu xây dựng như thép và xi măng đã bắt đầu phản ánh sự chuyển hóa của dòng vốn thành khối lượng thi công thực tế.
Đây là tín hiệu tích cực hơn so với việc chỉ nhìn vào tỷ lệ giải ngân, bởi số liệu giải ngân có thể bao gồm cả các khoản tạm ứng, trong khi sản lượng vật liệu xây dựng phản ánh sát hơn hoạt động thi công trên thực địa.
Hiện vẫn còn khoảng 350.000 tỷ đồng vốn đầu tư công cần được giải ngân. Khối lượng này tương đối lớn nhưng phù hợp với xu hướng giải ngân tập trung vào những tháng cuối năm. Thời hạn giải ngân kéo dài đến cuối tháng 1/2027, do đó một phần tác động tích cực có thể tiếp tục lan sang quý I/2027.
Bên cạnh đầu tư công, tiêu dùng được kỳ vọng cải thiện dần, chủ yếu nhờ lĩnh vực dịch vụ. Lạm phát nhìn chung vẫn trong tầm kiểm soát nhờ dư địa ngân sách và nguồn cung lương thực dồi dào.
Về triển vọng dài hạn, SSI Research lưu ý lợi thế của Việt Nam không chỉ đến từ xu hướng dịch chuyển sản xuất theo chiến lược Trung Quốc+1. Mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp giúp Việt Nam trở thành cầu nối giữa nhiều khối kinh tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đa dạng thị trường từ một cơ sở sản xuất. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ có thể được duy trì bền vững nếu Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất trong nước, gia tăng giá trị nội địa và đáp ứng tốt các quy tắc xuất xứ.
Năm 2027 được dự báo sẽ khó khăn hơn khi tăng trưởng xuất khẩu cần dựa nhiều hơn vào khả năng gia tăng thị phần và giá trị gia tăng, thay vì phụ thuộc vào nhu cầu toàn cầu.
 |
Định giá về vùng hấp dẫn, tháng 11 có thể là thời điểm tích lũy
Dù triển vọng lợi nhuận quý IV có thể chậm lại, SSI Research cho rằng nhịp điều chỉnh vừa qua đã phần nào phản ánh rủi ro này vào mặt bằng giá cổ phiếu.
Hiện VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng năm 2026 khoảng 11,7 lần. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, P/E chỉ còn khoảng 9 lần, tiệm cận vùng định giá thấp từng xuất hiện trong các giai đoạn thị trường chịu tác động từ những sự kiện thiên nga đen trước đây.
Nếu xét theo lợi nhuận dự phóng năm 2027, P/E của thị trường lần lượt ở mức 10,7 lần và 8,1 lần khi loại trừ nhóm Vingroup. Theo SSI Research, mức định giá này cho thấy giá cổ phiếu đã phản ánh một phần kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận chậm lại trong các quý tới.
Về diễn biến thị trường, SSI Research nhận thấy một quy luật đáng chú ý trong 4 năm gần nhất có kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 kéo dài 4 ngày. Theo đó, thị trường thường tăng trong tháng 8, điều chỉnh trong tháng 9 và tháng 10, sau đó hình thành vùng đáy trong tháng 11. Từ vùng đáy này, VN-Index ghi nhận mức tăng bình quân khoảng 19% trước khi đạt đỉnh vào quý I năm sau.
Dù diễn biến trong quá khứ không bảo đảm sẽ lặp lại, SSI Research cho rằng tháng 11/2026 có nhiều khả năng trở thành giai đoạn hình thành đáy ngắn hạn của thị trường.
Một số yếu tố vĩ mô cũng được kỳ vọng hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư trong thời gian tới. Lãi suất huy động đã giảm khoảng 50-70 điểm cơ bản và có thể đã đạt đỉnh trong ngắn hạn. Áp lực lạm phát được kỳ vọng giảm bớt nhờ chính sách miễn thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, giảm 2% giá điện bình quân và giá dầu thế giới giảm hơn 15%.
Bên cạnh đó, VND đã tăng giá hơn 2% so với USD từ đầu năm. Dòng tiền toàn cầu cũng có khả năng luân chuyển khỏi nhóm cổ phiếu AI sau giai đoạn tập trung mạnh vào chủ đề này, qua đó có thể tạo thêm điều kiện hỗ trợ thanh khoản cho các thị trường khác.
Trên cơ sở đó, SSI Research khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên chiến lược tích lũy có chọn lọc trong các nhịp điều chỉnh, thay vì mua đuổi khi thị trường hồi phục.
Các tiêu chí được ưu tiên là doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận vững chắc trong quý IV/2026 và năm 2027, hưởng lợi từ xu hướng đầu tư công và ít phụ thuộc vào môi trường lãi suất thấp.
Danh sách cổ phiếu được SSI Research đề cập gồm VCB, ACB, HPG, MWG, PHR, PLX, VNM, KDH, HDG, VRE và BMP.
Triển vọng thị trường trong những tháng cuối năm không còn đơn thuần phụ thuộc vào câu chuyện tăng trưởng kinh tế, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa tăng trưởng vĩ mô thành kết quả kinh doanh thực chất của từng doanh nghiệp. Trong bối cảnh lợi nhuận phân hóa và dòng tiền chưa thực sự quay trở lại, cơ hội đầu tư sẽ tập trung nhiều hơn vào những doanh nghiệp có khả năng duy trì tăng trưởng, kiểm soát chi phí và hưởng lợi trực tiếp từ các động lực đầu tư của nền kinh tế.
