Rủi ro dư cung trong trung hạn của ngành thép đang xuất hiện

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Việc dự án thép của Vinmetal và dự án thép xanh của Xuân Thiện Group đã được chấp thuận chủ trương đầu tư trong tháng 4/2026, khiến rủi ro dư cung của ngành thép Việt Nam trong trung hạn đang xuất hiện.
Tổng cầu thép cuộn nóng (HRC) năm 2025 giảm 6,3%. Tổng cầu thép cuộn nóng (HRC) năm 2025 giảm 6,3%.

Tổng nhu cầu thép cuộn nóng (HRC) giảm

Theo báo cáo mới nhất của Công ty Chứng khoán Mirae Asset, tổng nhu cầu thép cuộn nóng (HRC), bao gồm tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, giảm 6,3% so với cùng kỳ xuống còn 15 triệu tấn trong năm 2025. Phần suy giảm chủ yếu đến từ giảm sản lượng xuất khẩu, trong đó sản lượng xuất khẩu HRC giảm 75% so với cùng kỳ xuống còn 0,9 triệu tấn, còn tôn mạ giảm khoảng 50% so với cùng kỳ xuống 1,5 triệu tấn.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu nội địa giữ tốt hơn nhờ hoạt động xây dựng và sản xuất vẫn ổn định. Trong bối cảnh đó, việc giảm sản lượng nhập khẩu, đặc biệt từ trung quốc, giảm mạnh đã tạo thêm dư địa cho các doanh nghiệp trong nước tăng sản lượng và mở rộng thị phần.

Dù vậy, trạng thái cân bằng hiện tại phần lớn đến từ việc nhập khẩu giảm hơn là tăng trưởng phục hồi. Quy mô thị trường nội địa trong các năm gần đây tăng lên khoảng 15- 16 triệu tấn, cao hơn mức bình quân 13 triệu tấn giai đoạn trước 2024, nhưng không quá chênh lệch so với tổng công suất nội địa khoảng 13,6 triệu tấn/năm (được bổ sung 5,6 triệu tấn từ Dung Quất 2 trong 2025).

Dự báo cán cân cung cầu HRC Việt Nam giai đoạn 2026-2028.

Dự báo cán cân cung cầu HRC Việt Nam giai đoạn 2026-2028.

Xuất hiện dự án thép lớn từ Vingroup, Xuân Thiện

“Với việc dự án thép của Vinmetal HRC đã khởi công đầu năm 2026, cùng với dự án thép xanh của Xuân Thiện Group (vốn đầu tư 100 nghìn tỷ, 7,5 triệu tấn/năm) đã được chấp thuận chủ trương đầu tư trong 4/2026, rủi ro dư cung của ngành thép Việt Nam trong trung hạn đang xuất hiện”, Mirae Asset Research nhận định.

Về dự án Vinmetal, ngày 27/2/2026, tỉnh Hà Tĩnh đã chính thức cấp giấy chứng nhận đầu tư cho Nhà máy thép Vinmetal với quy mô gần 80.000 tỷ đồng. Dự án Nhà máy thép Vinmetal thuộc Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh Vinmetal được triển khai trên quỹ đất hơn 460 ha tại Khu công nghiệp Vinhomes Vũng Áng. Nhà máy có công suất thiết kế 5 triệu tấn mỗi năm trong giai đoạn đầu, tập trung sản xuất thép tấm cán nóng (HRC), thép cường độ cao và thép hợp kim đặc chủng. Đầu ra sản phẩm phục vụ trực tiếp cho quá trình sản xuất xe điện, hạ tầng giao thông tốc độ cao và nhu cầu xây dựng dân dụng.

Vinmetal được Tập đoàn Vingroup thành lập với vốn điều lệ hiện đạt 15.000 tỷ đồng, do ông Phạm Nhật Quân Anh đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc.

Tổ hợp thép xanh Xuân Thiện tại Nam Định (Ninh Bình) có quy mô hơn 425 ha, được phát triển theo mô hình tích hợp với 3 dự án thành phần, tổng vốn đầu tư vượt 100.000 tỷ đồng. Hạt nhân của tổ hợp là Nhà máy Thép xanh số 1, công suất thiết kế 7,5 triệu tấn mỗi năm, đóng vai trò cung ứng các sản phẩm chủ lực như thép cuộn cán nóng (HRC) và thép tấm. Các dòng sản phẩm này phục vụ trực tiếp cho những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng lớn như cơ khí chế tạo, sản xuất ô tô và hệ thống logistics...

Với sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn, rủi ro dư cung là vấn đề được quan tâm. Khả năng hấp thụ thêm sản lượng sẽ phụ thuộc nhiều vào việc giá HRC toàn cầu có tăng đủ mạnh để vượt quá mức chấp nhận của người tiêu dùng tại Mỹ và EU hay không. Khi đó, áp lực từ giá cao có thể buộc các nhà hoạch định chính sách phải nới lỏng các rào cản thương mại, qua đó giúp thép Việt Nam quay trở lại các kênh xuất khẩu.

"Rủi ro dư cung trong dài hạn là điều cần theo dõi, đặc biệt khi nhiều dự án thép mới đang được triển khai trong nước trong khi triển vọng xuất khẩu vẫn còn kém tích cực", Mirae Asset Research khuyến nghị.

Đối với nhóm tôn mạ, Mirae Asset Research giữ quan điểm thận trọng hơn khi cạnh tranh trong nước đang gia tăng, trong khi các doanh nghiệp phải đánh đổi giữa sản lượng, giá bán và biên lợi nhuận trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng trở lại.

Về giá bán, giá HRC, thép xây dựng và tôn mạ đã bắt đầu phục hồi rõ hơn từ cuối năm 2025. Ở giai đoạn hiện tại, yếu tố chi phí đầu vào đang đóng vai trò quan trọng hơn nhu cầu trong việc định hình mặt bằng giá ngắn hạn. Giá nguyên liệu tăng, cùng với việc giá bán đã điều chỉnh mạnh trong tháng 4, cho thấy giá thép nhiều khả năng sẽ giữ được mức hiện tại trong ngắn hạn, trong khi thị trường chờ thêm tín hiệu từ sản lượng tiêu thụ để xác nhận xu hướng.

Phần lớn dự báo vẫn cho rằng giá HRC sẽ giảm dần về trung hạn, khi đợt tăng giá HRC hiện đang đến từ chi phí đầu vào và khó duy trì lâu dài nếu không đi cùng với tăng trưởng nhu cầu. Việc giá HRC tiếp tục tăng sẽ thu hút thêm nhập khẩu, qua đó giúp tái cân bằng cung cầu và đưa giá thép giảm về trung hạn.

Kế hoạch kinh doanh năm 2026 của các doanh nghiệp ngành thép đang niêm yết trên thị trường gồm Hoà Phát (HPG), Thép Nam Kim (NKG), Tôn Hoa Sen (HSG).

Kế hoạch kinh doanh năm 2026 của các doanh nghiệp ngành thép đang niêm yết trên thị trường gồm Hoà Phát (HPG), Thép Nam Kim (NKG), Tôn Hoa Sen (HSG).

Hải Minh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục