Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là một trong những dự án đầu tư công “thế hệ mới”, với sự tham gia sâu của các tập đoàn kinh tế tư nhân
Nhiều dư địa mở rộng tài khoá
Năm 2025 vừa khép lại với mức tăng trưởng ấn tượng của nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội: tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ước đạt 8,02%, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới. Bình quân giai đoạn 2021 - 2025, tăng trưởng GDP đạt khoảng 6,3%, cao hơn giai đoạn trước.
Quy mô GDP năm 2025 ước đạt 514 tỷ USD, tăng 5 bậc, vươn lên vị trí thứ 32 trên toàn cầu; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD, gấp 1,4 lần năm 2020, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt trên 930 tỷ USD, gấp 1,7 lần năm 2020; xuất siêu ước đạt trên 20 tỷ USD, duy trì xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp.
Trong khi đó, các cân đối vĩ mô vẫn được đảm bảo. Thu ngân sách nhà nước năm qua đạt 2,65 triệu tỷ đồng, vượt gần 35% so với dự toán năm. Lạm phát năm 2025 vào khoảng 3,3%. Bội chi ngân sách nhà nước ước khoảng 3,6% GDP (thấp hơn so với dự toán là 3,8% GDP); nợ công ước khoảng 35 - 36% GDP, dưới mức trần cho phép là 60%; ước nợ Chính phủ/GDP đạt 33 - 34%, dưới trần 50%, nghĩa vụ trả nợ/thu ngân sách nhà nước đạt 19 - 20%, dưới trần 25%.
Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương diễn ra sáng ngày 8/1, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, thời gian qua, chính sách tài khóa được điều hành mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp hài hòa, hiệu quả với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác đã giúp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và thúc đẩy tăng trưởng.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030, cùng với nhiều giải pháp đồng bộ khác, Chính phủ tiếp tục duy trì thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục cơ cấu lại nguồn thu bảo đảm tính bền vững; đồng thời, thúc đẩy vốn đầu tư toàn xã hội song song với triển khai hiệu quả các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí để tiếp tục hỗ trợ người dân, doanh nghiệp mở rộng sản xuất - kinh doanh.
Theo GS.TS. Hoàng Văn Cường, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, các giới hạn an toàn về nợ công, nợ Chính phủ, bội chi ngân sách của Việt Nam hiện nay cho thấy còn rất nhiều dư địa để mở rộng chính sách tài khoá nhằm tạo đà cho tăng trưởng GDP hai con số.
“Chúng ta còn nhiều dư địa vay nợ, cả vay trong nước thông qua phát hành trái phiếu chính phủ, vay thương mại nước ngoài tập trung cho đầu tư công. Ngân sách nhà nước tăng thu hàng trăm ngàn tỷ đồng mỗi năm cũng tạo thêm nguồn dành cho đầu tư công. Chúng ta cũng còn nhiều dư địa để tăng bội chi ngân sách nhà nước nhằm tận dụng nguồn vốn cho đầu tư. Việc thực hiện sáp nhập các bộ, ngành, địa phương là cơ sở để tinh giản biên chế, vừa có nguồn tăng thu nhập cho khu vực nhà nước, vừa giảm được chi thường xuyên, tăng chi đầu tư phát triển”, ông Cường nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam đánh giá, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn tới, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Việt Nam phải tăng lên khoảng 40% GDP. Năm 2025, con số này ước đạt trên 4,15 triệu tỷ đồng, bằng khoảng 32,3% GDP, cho thấy dư địa mở rộng còn rất lớn.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Xuân An, đại biểu Quốc hội đoàn Đồng Nai cho rằng, Chính phủ cần tiếp tục phối hợp chính sách tài khoá mở rộng và chính sách tiền tệ hợp lý. Trong chính sách tài khoá thì đầu tư công tiếp tục phải là “đầu kéo”, dẫn dắt đầu tư xã hội, nhưng cần được tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả giải ngân thực chất.
Rộng đường cho đầu tư tư nhân
Bộ Tài chính cho biết, năm 2025 đã tiết kiệm triệt để chi hành chính để tăng chi đầu tư, theo đó dành khoảng 1,15 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển, cao nhất từ trước đến nay, chiếm khoảng 32 - 33% tổng chi ngân sách nhà nước. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2025 ước đạt trên 4,15 triệu tỷ đồng, bằng khoảng 32,3% so với GDP (GDP năm 2025 ước đạt 12,8 triệu tỷ đồng).
Dự thảo Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 (do Bộ Tài chính trình Chính phủ) có đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 35% GDP, chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 35,5% tổng chi năm 2026.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung nhận định, để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực này, chính sách tài khóa cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo tăng trưởng dài hạn, điều hành chủ động, bền vững và có trọng tâm, trọng điểm. Đồng thời, phải cơ cấu lại chi ngân sách theo hướng nâng cao tỷ trọng chi đầu tư phát triển, tập trung cho hạ tầng chiến lược, liên vùng, hạ tầng số, năng lượng và chuyển đổi xanh, trong đó có việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, tạo vốn mồi để thu hút các nguồn lực khác. Bên cạnh đó, phải tập trung phát triển thị trường vốn trở thành trụ cột huy động nguồn lực trung và dài hạn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng; phát huy vai trò của khu vực doanh nghiệp trong huy động và sử dụng nguồn lực xã hội.
TS. Nguyễn Xuân Thành cho biết, Việt Nam đang áp dụng mô hình đầu tư công “thế hệ mới”, với sự tham gia ngày càng sâu của khối tư nhân (tư nhân được giao dự án đầu tư công 100%), điều này đã khắc phục “điểm nghẽn” của nhiều dự án hợp tác công - tư (PPP) trước đây do thiếu cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.
Ngày 19/12/2025, trên cả nước đã diễn ra lễ khởi công, khánh thành, thông xe kỹ thuật 234 dự án, với quy mô 3,4 triệu tỷ đồng; trong đó, có 148 dự án khởi công, 86 dự án khánh thành, thông xe kỹ thuật. Đáng lưu ý, trong số này, 96 dự án sử dụng vốn Nhà nước, với hơn 627.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 18% tổng vốn; 138 dự án sử dụng nguồn vốn tư nhân, với hơn 2,79 triệu tỷ đồng, chiếm 82% tổng mức đầu tư.
Sân bay Quốc tế Long Thành là điểm nhấn khi khai trương chuyến bay đầu tiên ngày 19/12/2025. Tiếp đến là Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau (mảnh ghép cuối cùng hoàn thiện dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông) thông xe kỹ thuật, được kỳ vọng sẽ tạo động lực để đồng bằng sông Cửu Long “thay da đổi thịt” khi các tuyến hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ.
Đặc biệt, sáng 19/12/2025, tại tỉnh Đồng Tháp (Tiền Giang cũ) đã diễn ra lễ khởi công dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao). Đây là dự án BOT giao thông có quy mô lớn nhất từ trước tới nay, với tổng mức đầu tư là 36.172 tỷ đồng, do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu liên danh nhà đầu tư. Dự án dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2028.
Bên cạnh đó, hàng loạt “siêu dự án” có sự góp mặt hoặc do doanh nghiệp tư nhân sở hữu được khởi công trong dịp này như Khu đô thị thể thao Olympic (vốn đầu tư 925.000 tỷ đồng); Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng (vốn đầu tư 855.000 tỷ đồng); tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (vốn đầu tư 203.231 tỷ đồng); Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh (287.220 tỷ đồng); tổ hợp dự án tại Hà Tĩnh, gồm Nhà máy Điện gió Kỳ Anh, Khu đô thị mới Kỳ Trinh, Nhà máy sản xuất thép Vinmetal; Khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp tại Khu kinh tế Vân Đồn…
Việc lựa chọn các dự án thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, với số vốn hàng triệu tỷ đồng, diễn ra đồng loạt trên cả nước, với cơ cấu nguồn vốn như trên thể hiện rõ quan điểm Nhà nước tập trung vai trò kiến tạo, dẫn dắt, khu vực tư nhân tham gia ngày càng sâu vào các dự án hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ quy mô lớn, dài hạn.
