Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 - Ảnh: Đức Thanh.
Sáng 9/11 với 471/471 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027.
Theo đó, số thu ngân sách nhà nước 3.334.338 tỷ đồng, tổng số chi ngân sách nhà nước là 4.073.935 tỷ đồng. Quốc hội cũng quyết định mức bội chi ngân sách nhà nước là 739.597 tỷ đồng, tổng mức vay của ngân sách nhà nước là 1.279.717 tỷ đồng.
Kinh phí cải cách tiền lương không sử dụng cho mục đích khác
Quốc hội yêu cầu Chính phủ chỉ đạo các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương điều hành ngân sách nhà nước năm 2026 chặt chẽ, chủ động, linh hoạt; phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước; quản lý chi tiết kiệm, hiệu quả; phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công; kiểm soát bội chi, vay và trả nợ trong phạm vi được cấp có thẩm quyền quyết định.
Nghị quyết cũng nêu rõ, Chính phủ bổ sung nguồn cải cách tiền lương của ngân sách trung ương từ số tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2026 của các Bộ, cơ quan trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 135/NQ-CP ngày 22/ 5/2026 của Chính phủ. Đối với số tiết kiệm từ chi thường xuyên của địa phương, cho phép sử dụng để chi các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành năm 2026 (phần kinh phí yêu cầu địa phương đảm bảo), số còn lại dành chi cho các dự án hạ tầng trọng điểm, trường hợp không sử dụng hết trong năm 2026 thì được chuyển nguồn sang năm 2027 để tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ này.
Nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 dành để xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền (bao gồm cả số vốn đã phân bổ nhưng chưa sử dụng hết và số vốn chưa phân bổ) được chuyển sang năm 2027 để tiếp tục thực hiện, theo Nghị quyết.
Về thực hiện chính sách tiền lương, chính sách xã hội, Quốc hội yêu cầu bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ. Chính phủ chỉ đạo sử dụng nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương để đảm bảo thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập, điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế theo quy định.
Nghị quyết nêu rõ, các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Tiếp tục loại trừ một số khoản thu khi tính số tăng thu ngân sách địa phương so với dự toán dành để cải cách tiền lương, bao gồm: thu tiền thuê đất được nhà đầu tư ứng trước để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; thu từ xử lý tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị được cơ quan có thẩm quyền quyết định sử dụng để chi đầu tư theo quy định; thu tiền bảo vệ và phát triển đất trồng lúa; phí tham quan các khu di tích, di sản thế giới; phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; thu từ quỹ đất công ích, thu hoa lợi, công sản tại xã và thu tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu nhà nước.
Mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế; cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.
Kinh phí cải cách tiền lương ngân sách trung ương giao cho các cơ quan, đơn vị hoặc bổ sung cho ngân sách địa phương cuối năm không sử dụng hết (bao gồm cả năm 2026), thực hiện hoàn trả nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương và không sử dụng cho mục đích khác, Quốc hội yêu cầu.
Điều chuyển vốn của các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng thực hiện
Với nghị quyết vừa thông qua, Quốc hội giao Chính phủ điều hành chính sách tài khóa chủ động, phối hợp đồng bộ, linh hoạt với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, bảo đảm nguồn lực thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn, ứng phó kịp thời, hiệu quả với biến động bất thường của chính trị - kinh tế thế giới và trong nước, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, các nhiệm vụ tài chính, ngân sách nhà nước.
Trường hợp kinh tế - xã hội có biến động hoặc ban hành thêm các chính sách tác động tới thu ngân sách nhà nước, việc đánh giá hoàn thành nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước năm 2027 của Trung ương và địa phương theo dự toán điều chỉnh.
Chính phủ cũng được giao tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về thuế, chính sách thu đảm bảo minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026.
Nghị quyết nêu rõ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giao dự toán, quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách nhà nước gắn với trách nhiệm người đứng đầu; điều hành chi ngân sách nhà nước theo dự toán, bảo đảm chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật. Ưu tiên bố trí kinh phí thực hiện các Nghị quyết, Kết luận của Đảng đã ban hành; đảm bảo không trùng lặp, phù hợp năng lực thực hiện, giải ngân và hấp thụ vốn, khả năng cân đối ngân sách nhà nước, đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia. Không ban hành chính sách làm tăng chi ngân sách nhà nước khi chưa có nguồn thực hiện. Thực hiện đánh giá chính sách chi theo tỷ lệ phần trăm (%) đang áp dụng cho một số ngành, lĩnh vực, báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề cần điều chỉnh.
Chính phủ cũng được giao chỉ đạo các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương tập trung tổ chức triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là các dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa, bảo đảm triển khai ngay khi kế hoạch đầu tư công năm 2027 được giao. Bố trí vốn tập trung, ưu tiên bố trí vốn cho các dự án đã và đang triển khai thực hiện để sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng; đối với dự án khởi công mới, rà soát, đánh giá kỹ khả năng cân đổi vốn, nhất là dự án sử dụng nguồn thu tiền sử dụng đất, tránh dàn trải, dở dang;điều chuyển vốn của các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng thực hiện và giải ngân nhưng thiếu vốn. Có giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị, phê duyệt dự án ODA, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể cho từng giai đoạn thực hiện.
Trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, yêu cầu từ Quốc hội là tiết kiệm ngay khi phân bổ ngân sách từ đầu năm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết và 10% chi thường xuyên (ngoài tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiên lương, các khoản chi lương, có tính chất tiền lương và các khoản chi cho con người) để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội. Cho phép các địa phương sử dụng số tiết kiệm 5% chi đầu tư công nguồn ngân sách địa phương để ưu tiên phân bổ cho các dự án trọng điểm, cấp thiết của địa phương và số tiết kiệm 10% chi thường xuyên để tăng nguồn chi các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành (phần kinh phí yêu cầu địa phương đảm bảo).
