Nhiều chỉ tiêu kinh tế đã đạt và vượt trong 10 tháng của năm 2026, trong đó xuất nhập khẩu hàng hóa lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD. Ảnh: Lê Toàn
Đà tăng trưởng được củng cố
Xu hướng tích cực của nền kinh tế một lần nữa được khẳng định qua hàng loạt chỉ số kinh tế vĩ mô tháng 10 và 10 tháng của năm 2026 vừa được công bố. Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10/2026 tổ chức ngày 4/11, các thành viên Chính phủ đã nhấn mạnh điều này.
“Nền kinh tế tiếp tục xu hướng tích cực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nói và nhắc đến việc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) trong báo cáo được công bố vào giữa tháng 10/2026 đã nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2026 lên 8,4%, còn Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) lần đầu tiên đưa Việt Nam vào nhóm xếp hạng đầu tư.
Nhiều chỉ số kinh tế vĩ mô có thể khẳng định điều này. Chẳng hạn, Chỉ số Sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10 ước tăng 15% so với cùng kỳ; 10 tháng tăng 12,4%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 13%...
“Tới 33/34 địa phương có IIP tăng, trong đó 11/34 địa phương tăng từ 15% trở lên”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết.
Không chỉ sản xuất tăng trưởng tích cực, tiêu dùng cũng ghi nhận kết quả khả quan, với mức tăng 14,7% trong tháng 10 so với cùng kỳ và 13,5% trong 10 tháng, nằm trong phạm vi cận dưới mục tiêu cả năm (13-15%); khách quốc tế đến Việt Nam đạt 19,5 triệu lượt, tăng 13,8%.
Cùng với đó, thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng, với vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Xuất nhập khẩu hàng hóa cũng ghi nhận kết quả ấn tượng khi lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt trên 1.010 tỷ USD, tăng 32,3%; trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%, vượt mục tiêu cả năm (15-16%). Hơn thế, xuất siêu đã quay trở lại, với con số trong tháng 10/2026 lên tới 7,31 tỷ USD, góp phần giúp nhập siêu “hạ nhiệt”, còn 12,07 tỷ USD (9 tháng là 19,42 tỷ USD - PV).
Một con số đáng chú ý khác là trong 10 tháng có 243.600 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, cao hơn 33,9% so với số doanh nghiệp rút lui (gần 182.000 doanh nghiệp); vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp thành lập mới đạt 13,2 tỷ đồng, cao hơn 34,8% so với cùng kỳ…
Thu ngân sách nhà nước cũng tích cực, đạt 2,44 triệu tỷ đồng sau 10 tháng, bằng 96,4% dự toán, tăng 11% so với cùng kỳ; đồng thời vẫn miễn, giảm, gia hạn khoảng 366.600 tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Giải ngân vốn đầu tư công cũng đang tăng tốc, đạt 798.570 tỷ đồng, bằng 74,1% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ 217.500 tỷ đồng về số tuyệt đối và cao hơn 19,7 điểm phần trăm về tỷ lệ…
Có thể thấy, hầu hết các chỉ số kinh tế vĩ mô quan trọng này đều ghi nhận mức tăng hai con số so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh ấy, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) do S&P Global vừa công bố cũng cho thấy sức khỏe ngành sản xuất của Việt Nam tiếp tục cải thiện vào đầu quý IV/2026, đồng thời nối dài chuỗi cải thiện điều kiện kinh doanh lên 16 tháng liên tiếp. Tháng 10/2026, PMI ngành sản xuất của Việt Nam đã tăng lên 52,3 điểm, cao hơn so với mức 51,9 điểm của tháng 9.
“Sức khỏe” của nền kinh tế Việt Nam rõ ràng vẫn đang tiếp tục tốt lên. Khởi đầu quý IV/2026 như vậy là tích cực, góp phần củng cố đà tăng trưởng đang được duy trì mạnh mẽ trong thời gian qua.
Mục tiêu hai con số và phép thử cuối năm
Nhiều dự báo cho thấy tình hình kinh tế khá tích cực, với dự kiến 14/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đạt mục tiêu đề ra. Song, thách thức phía trước vẫn còn rất lớn, chẳng hạn sản xuất - kinh doanh chưa tạo được đột phá theo yêu cầu tăng trưởng.
Chỉ còn 2 tháng nữa để hoàn thành kế hoạch năm 2026. Nhiều dự báo cho thấy tình hình khá tích cực. Báo cáo trước Quốc hội mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh những kết quả quan trọng, khá toàn diện của nền kinh tế, với dự kiến 14/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đạt mục tiêu đề ra. Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10/2026, người đứng đầu Chính phủ tiếp tục đánh giá cao xu hướng tích cực của nền kinh tế, khi sản xuất công nghiệp tăng trưởng cao, xuất nhập khẩu đạt kỷ lục mới, thu hút đầu tư nước ngoài cao nhất trong nhiều năm trở lại đây…
Tuy vậy, thách thức phía trước vẫn còn rất lớn. Báo cáo Chính phủ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã chỉ ra hàng loạt khó khăn mà nền kinh tế đang phải đối mặt. Chẳng hạn, sản xuất - kinh doanh còn nhiều khó khăn, chưa tạo được đột phá theo yêu cầu tăng trưởng của quý IV (12,5%).
Thực tế, theo khảo sát PMI, sản lượng và đơn hàng mới tăng chậm nhất trong 6 tháng qua, đơn hàng xuất khẩu mới tiếp tục giảm, việc làm cũng giảm nhẹ tháng thứ 3 liên tiếp. Khi đánh giá về tình hình hiện tại của nền kinh tế Việt Nam, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cũng nhấn mạnh các yếu tố bất lợi đang khiến hoạt động sản xuất khó khăn hơn, trong đó có việc tốc độ tăng các đơn hàng chậm lại, trong khi chi phí nhiên liệu và vận tải tăng, khiến doanh nghiệp gặp khó cả trong khâu nhập khẩu và xuất khẩu…
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng nhắc đến một số dấu hiệu đáng chú ý khác: tiêu dùng 10 tháng sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ tăng khoảng 7,7%; khách quốc tế mới đạt hơn 78% mục tiêu cả năm (25 triệu lượt khách); nhập siêu vẫn ở mức cao và có khả năng quay trở lại trong 2 tháng cuối năm; vẫn còn hơn 1.200 dự án tồn đọng chưa hoàn thành việc tháo gỡ; giải ngân các dự án trọng điểm chưa được như kỳ vọng…
Đặc biệt, Bộ trưởng khẳng định: “Dư địa điều hành kinh tế vĩ mô thu hẹp”. Đây là một thực tế, bởi bình quân 10 tháng, lạm phát đã ở mức 4,57%, cao nhất cùng kỳ giai đoạn 2021-2026, trong khi mục tiêu cả năm chỉ là 4,5%...
“Có 13/34 địa phương có lạm phát 10 tháng từ 4,6% trở lên”, Bộ trưởng cho biết.
Lạm phát là vấn đề nhận được rất nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội khi thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội. Câu chuyện không chỉ là liệu lạm phát có vượt ngưỡng mục tiêu đề ra hay không, mà còn là túi tiền của người dân bị ảnh hưởng ra sao.
Liên quan đến vấn đề này, khi giải trình, làm rõ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã nhấn mạnh, lãnh đạo Đảng, Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt để năm 2026 giữ được mặt bằng giá xung quanh mức 4,5%.
“Thủ tướng Chính phủ và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt xác định rất rõ: Tăng trưởng nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả, cụ thể ở đây là kiểm soát lạm phát xung quanh mức 4,5% và tăng trưởng đạt trên 10%”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.
Như vậy, 2 tháng cuối năm chính là “phép thử” đối với công tác điều hành của Chính phủ, làm sao đạt được mục tiêu kép, vừa tăng trưởng hai con số, vừa kiểm soát tốt lạm phát quanh ngưỡng 4,5%.
Hóa giải thách thức, giải bài toán kép
Bài toán kép đã được đặt ra. Lời giải chính là phải hóa giải thách thức và nỗ lực đạt mức cao nhất các mục tiêu đề ra.
Để kiểm soát lạm phát, Chính phủ đã có động thái rất quyết liệt khi ngay đầu tháng 11/2026 quyết định giảm giá điện 2%, đồng thời giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%.
Theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, các giải pháp này có thể tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra. Bên cạnh đó, để kiểm soát lạm phát, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá, đồng thời thực hiện hiệu quả những chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
Trong khi đó, để thúc đẩy tăng trưởng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo tiếp tục nâng cao giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đạt 100% kế hoạch; thúc đẩy đầu tư tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài, tháo gỡ các dự án tồn đọng… “Các địa phương phải phấn đấu quyết liệt đạt mức tăng trưởng cao nhất, đặc biệt là các cực tăng trưởng lớn”, Thủ tướng chỉ đạo.
Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn một lần nữa nhấn mạnh việc kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%.
“Các địa phương chưa đạt kịch bản phải quyết liệt hơn. Các cực tăng trưởng lớn như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh… phải đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.
Nhiều giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát đã được Bộ Tài chính đề xuất, bao gồm việc tập trung giải ngân vốn đầu tư công, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh, tiêu dùng, xuất nhập khẩu; thúc đẩy đầu tư, xây dựng; thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa; cập nhật kịch bản lạm phát để điều hành kịp thời, hiệu quả.
