Các ngân hàng ngày càng chủ động công bố thông tin và tăng cường đối thoại với nhà đầu tư nhằm nâng cao tính minh bạch và củng cố niềm tin thị trường
Trong một thời gian dài, nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam thường phải tự ghép các mảnh thông tin rời rạc để hiểu hoạt động của một ngân hàng. Báo cáo tài chính có thể cho biết lợi nhuận, tăng trưởng tín dụng, biên lãi thuần, nợ xấu hay chi phí dự phòng, nhưng không phải lúc nào cũng giải thích được vì sao các chỉ tiêu đó thay đổi. Cùng một mức tăng lợi nhuận, nhà đầu tư có thể đánh giá rất khác nếu biết động lực đến từ tăng trưởng khách hàng, thu nhập dịch vụ, hoàn nhập dự phòng hay yếu tố bất thường. Vì vậy, khoảng cách giữa việc có thông tin và hiểu đúng thông tin vẫn là một vấn đề lớn của thị trường. Đây cũng là lý do hoạt động quan hệ nhà đầu tư ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với các ngân hàng niêm yết.
 |
Ông Lê Hoài Ân, CFA |
Sự thay đổi trong vài năm gần đây nằm ở chỗ các ngân hàng bắt đầu chủ động tổ chức các buổi gặp gỡ để giải thích nhiều hơn về kết quả kinh doanh và định hướng chiến lược. Tại các cuộc gặp này, ban điều hành chia sẻ kết quả kinh doanh từng quý và trực tiếp trả lời các câu hỏi liên quan đến tăng trưởng tín dụng, chiến lược kinh doanh, tiền gửi không kỳ hạn (CASA), biên lãi thuần, lợi nhuận và dự phòng. Những hoạt động này cho thấy, việc công bố thông tin không còn chỉ dừng lại ở nghĩa vụ pháp lý tối thiểu của một doanh nghiệp niêm yết, mà đang trở thành một cách để doanh nghiệp giúp thị trường hiểu đúng hơn về mô hình kinh doanh và triển vọng dài hạn.
Quan hệ nhà đầu tư chuyển từ công bố sang đối thoại
Sự cải thiện của hoạt động quan hệ nhà đầu tư trong ngành ngân hàng có thể được nhìn qua ba tầng thay đổi. Thứ nhất, các ngân hàng bắt đầu trình bày kết quả kinh doanh một cách hệ thống hơn, thay vì chỉ công bố báo cáo tài chính. Thứ hai là phạm vi tham gia mở rộng từ nhóm ngân hàng tư nhân năng động sang cả các ngân hàng quốc doanh lớn. Thứ ba là thị trường bắt đầu xem quan hệ nhà đầu tư như một phần của năng lực quản trị, chứ không còn là hoạt động truyền thông phụ trợ.
Các ngân hàng tư nhân là nhóm đi trước trong việc biến hoạt động gặp gỡ nhà đầu tư thành một kênh đối thoại định kỳ. Điều này giúp nhà đầu tư không chỉ biết ngân hàng đạt bao nhiêu lợi nhuận, mà còn hiểu được chất lượng tăng trưởng đến từ đâu.
Techcombank có thể xem là một trong những ngân hàng đi đầu trong việc chuẩn hóa hoạt động công bố thông tin và đối thoại với nhà đầu tư từ khá sớm. Không chỉ dừng ở các báo cáo tài chính định kỳ, ngân hàng còn xây dựng chuyên mục quan hệ nhà đầu tư với đầy đủ tài liệu công bố kết quả kinh doanh theo quý, các chỉ số tài chính, báo cáo thường niên và tài liệu dành cho nhà đầu tư. Đáng chú ý, Techcombank duy trì dữ liệu công bố kết quả kinh doanh theo nhiều năm, trong đó các tài liệu theo quý được hệ thống hóa từ giai đoạn 2020. HDBank và MB cũng sớm tăng cường tương tác với nhà đầu tư khi các chương trình IR được đẩy mạnh trong giai đoạn 2022-2024. Trong thời gian gần đây, ACB bắt đầu tham gia vào việc tổ chức các buổi trình bày thông tin trực tuyến.
Nếu trước đây thị trường thường phải suy đoán về tăng trưởng tín dụng, nợ xấu, thu nhập dịch vụ hay chiến lược bán lẻ, thì các buổi trao đổi với nhà đầu tư giúp giảm bớt khoảng trống thông tin. Khi doanh nghiệp giải thích đều đặn, nhà đầu tư có cơ sở đánh giá triển vọng tốt hơn và cổ phiếu cũng có cơ hội được định giá sát hơn với giá trị thực.
Điểm đáng chú ý hơn là các ngân hàng quốc doanh cũng thể hiện rõ hơn vai trò của hoạt động quan hệ nhà đầu tư. Từ quý IV/2025, Vietcombank và VietinBank bắt đầu tổ chức các cuộc họp trực tuyến dành cho nhà đầu tư, mở ra giai đoạn cởi mở hơn của nhóm ngân hàng quốc doanh thường ưu tiên sự thận trọng. Đây là thay đổi quan trọng vì các ngân hàng quốc doanh vốn thường kín tiếng hơn trong truyền thông và có vai trò rất lớn trong hệ thống tài chính. Khi nhóm này cởi mở hơn với nhà đầu tư, chuẩn mực minh bạch của toàn ngành ngân hàng cũng được nâng lên.
Quan hệ nhà đầu tư tốt không chỉ giúp truyền tải thông tin, mà còn thể hiện mức độ chuyên nghiệp trong quản trị doanh nghiệp. Trên phạm vi toàn thị trường, dữ liệu từ chương trình IR Awards 2025 cho thấy 460 trong 691 doanh nghiệp niêm yết, tương đương 67%, đáp ứng chuẩn công bố thông tin, tăng từ mức 60% của năm 2024 và là mức cao nhất trong 15 năm của chương trình. Con số này phản ánh sự chuyển biến đáng kể trong nhận thức của các doanh nghiệp niêm yết. Khi ngân hàng, nhóm doanh nghiệp có quy mô lớn và ảnh hưởng mạnh đến chỉ số, cải thiện quan hệ nhà đầu tư, các ngành khác cũng sẽ chịu áp lực phải nâng chuẩn minh bạch.
Minh bạch thông tin là điều kiện để đón dòng vốn mới
Niềm tin phải được xây dựng bằng sự nhất quán trong công bố thông tin, sự rõ ràng trong chiến lược và khả năng đối thoại với cổ đông qua nhiều chu kỳ kinh doanh.
Hoạt động quan hệ nhà đầu tư của các ngân hàng không chỉ có ý nghĩa ở cấp độ từng doanh nghiệp. Nó còn gắn với một bước chuyển lớn hơn của thị trường chứng khoán Việt Nam, đó là quá trình tiến gần hơn đến chuẩn thị trường mới nổi. Khi dòng vốn nước ngoài gia tăng hiện diện, yêu cầu của nhà đầu tư cũng thay đổi. Họ không chỉ cần báo cáo đúng hạn, mà còn cần khả năng hiểu rõ chiến lược, rủi ro, năng lực vốn và chất lượng tài sản của từng ngân hàng.
Bối cảnh nâng hạng thị trường khiến yêu cầu minh bạch trở nên cấp thiết hơn. FTSE Russell đã xác nhận việc phân loại lại Việt Nam từ thị trường cận biên lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Quyết định này không chỉ phản ánh sự cải thiện về cơ chế giao dịch hay khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng công bố thông tin của các doanh nghiệp niêm yết. Một thị trường mới nổi không thể chỉ dựa vào thanh khoản cao hay tốc độ tăng giá của chỉ số. Thị trường đó cần những doanh nghiệp biết giải thích chiến lược, trình bày rủi ro và duy trì đối thoại thường xuyên với cổ đông. Với ngành ngân hàng, yêu cầu này càng quan trọng vì đây là nhóm cổ phiếu có ảnh hưởng lớn đến chỉ số, dòng vốn và kỳ vọng vĩ mô.
Đối với cổ phiếu ngân hàng, minh bạch thông tin có thể làm giảm mức chiết khấu trong định giá. Ngân hàng là lĩnh vực đặc thù khi lợi nhuận ngắn hạn chưa chắc phản ánh đầy đủ chất lượng bảng cân đối kế toán. Một ngân hàng có thể tăng trưởng tín dụng mạnh nhưng lại đi kèm rủi ro nợ xấu cao hơn, trong khi một ngân hàng tăng dự phòng mạnh có thể bị nhìn nhận tiêu cực trong ngắn hạn nhưng lại tạo nền tảng an toàn hơn cho giai đoạn sau. Nếu ban lãnh đạo không giải thích rõ, thị trường thường chọn cách định giá thận trọng. Ngược lại, khi ngân hàng trình bày rõ về chất lượng tài sản, khẩu vị rủi ro, biên lãi thuần, CASA, kế hoạch vốn và chiến lược khách hàng, nhà đầu tư có thể phân biệt tốt hơn giữa tăng trưởng bền vững và tăng trưởng mang tính chu kỳ. Vì vậy, quan hệ nhà đầu tư tốt không chỉ làm đẹp hình ảnh doanh nghiệp, mà còn tác động trực tiếp đến cách thị trường định giá cổ phiếu.
Tác động dài hạn của hoạt động quan hệ nhà đầu tư nằm ở việc hình thành văn hóa minh bạch cho toàn thị trường. Khi các ngân hàng lớn chủ động tổ chức gặp gỡ nhà đầu tư, công bố tài liệu trình bày và giải thích định hướng kinh doanh, nhà đầu tư sẽ dần xem đây là chuẩn mực tối thiểu thay vì một điểm cộng thêm. Điều đó tạo ra áp lực tích cực lên các doanh nghiệp niêm yết khác, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn hoặc thường xuyên huy động vốn từ thị trường.
Trong một thị trường đang hướng đến chuẩn mới nổi, niềm tin không thể chỉ xây dựng bằng kết quả lợi nhuận một vài quý. Niềm tin phải được xây dựng bằng sự nhất quán trong công bố thông tin, sự rõ ràng trong chiến lược và khả năng đối thoại với cổ đông qua nhiều chu kỳ kinh doanh. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển bền vững hơn sau khi được nâng hạng.
Sự cải thiện trong hoạt động quan hệ nhà đầu tư của các ngân hàng thương mại là tín hiệu tích cực cho thị trường vốn Việt Nam. Sự chuyển dịch của hoạt động IR từ nhóm ngân hàng tư nhân năng động sang các ông lớn quốc doanh là minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này. Khi thông tin được giải thích rõ hơn, nhà đầu tư sẽ hiểu đúng hơn về chất lượng lợi nhuận, rủi ro và chiến lược dài hạn. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường tiến tới một giai đoạn phát triển minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
