Một thành phố, hai điểm đến
Công tác lập Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Tính đến giữa tuần trước, Bộ Xây dựng đã nhận đầy đủ ý kiến góp ý của các bộ, ngành và địa phương liên quan đối với hồ sơ do Cục Hàng không Việt Nam chủ trì tổ chức lập.
Ngoài các đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, những cơ quan đã gửi ý kiến góp ý gồm Bộ Tài chính, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Quảng Ngãi và UBND TP. Đà Nẵng.
Việc lập lại quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai xuất phát từ những bất cập của các quy hoạch trước đây, đặc biệt là sự chênh lệch lớn giữa dự báo và sản lượng khai thác thực tế.
Theo quy hoạch điều chỉnh năm 2019, Chu Lai được định hướng đạt công suất 5 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm vào năm 2030. Tuy nhiên, năm 2024, sân bay mới phục vụ 743.429 lượt hành khách và 265 tấn hàng hóa, đặt ra yêu cầu cập nhật dự báo, xác định lại quy mô công trình và phân kỳ đầu tư phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đặc biệt, sau khi tỉnh Quảng Nam và TP. Đà Nẵng hợp nhất thành TP. Đà Nẵng mới từ ngày 1/7/2025, việc lập lại quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai càng trở nên cần thiết nhằm xác định rõ vai trò, chức năng và định hướng phát triển của hai sân bay trên cùng địa bàn, bảo đảm khai thác hiệu quả lợi thế của từng cảng hàng không.
Trong khi Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng có công suất tới hạn 20 triệu lượt hành khách/năm, khó mở rộng do hạn chế về quỹ đất và tĩnh không, Chu Lai có lợi thế về diện tích đất và dư địa phát triển dài hạn, tạo điều kiện bố trí các công trình hàng không quy mô lớn.
Theo Liên danh Công ty CPG Consultants Pte Ltd (Singapore) và Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không (ADCC) - đơn vị tư vấn lập quy hoạch, định hướng phát triển Cảng hàng không quốc tế Chu Lai không chỉ nhằm chia sẻ áp lực khai thác hành khách với sân bay Đà Nẵng, mà còn hướng tới hình thành một trung tâm trung chuyển hành khách, hàng hóa quốc tế, logistics và công nghiệp hàng không của khu vực miền Trung.
Theo đó, bên cạnh chức năng dự bị hạ cánh cho Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, Chu Lai được định hướng trở thành sân bay bổ trợ, chia sẻ lưu lượng hành khách, đồng thời phát triển những lĩnh vực có nhu cầu sử dụng quỹ đất lớn như vận tải hàng hóa, bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay, đào tạo, huấn luyện bay và các dịch vụ công nghiệp hàng không.
Việc xác định lại vai trò của Cảng hàng không quốc tế Chu Lai trong mối tương quan với sân bay Đà Nẵng cũng là cơ sở quan trọng để đơn vị tư vấn nghiên cứu phương án tổ chức không gian, bố trí các khu chức năng và phát triển hệ thống giao thông kết nối, qua đó hình thành một đầu mối hàng không có khả năng phục vụ cả khu vực phía Nam TP. Đà Nẵng và Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.
Liên quan đến định hướng phát triển hai cảng hàng không quốc tế trên cùng địa bàn, Bộ Tài chính lưu ý rằng, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã được quy hoạch với công suất tới hạn 20 triệu lượt hành khách/năm; sau đó, nhu cầu vận tải sẽ được san sẻ với Cảng hàng không quốc tế Chu Lai. Trong khi đó, theo hồ sơ quy hoạch, năm 2025, sân bay Đà Nẵng đã phục vụ 15,188 triệu lượt hành khách, được Bộ Tài chính đánh giá là gần đạt công suất tới hạn.
Từ thực tế này, Bộ Tài chính đề nghị Cục Hàng không Việt Nam tính toán, dự báo chính xác nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa qua Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, qua đó xác định đầy đủ vai trò, vị trí và mối quan hệ giữa hai sân bay trong công tác quản lý, vận hành, khai thác.
Việc dự báo phải đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không của TP. Đà Nẵng và các tỉnh lân cận, đồng thời bảo đảm hiệu quả đầu tư các dự án. Bộ Tài chính cũng yêu cầu Cục Hàng không Việt Nam chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả dự báo.
| |
Trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế
Để có cơ sở xác định chính xác vai trò, chức năng của Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, Bộ Tài chính đề nghị cập nhật dữ liệu về dân số, tăng trưởng du lịch, quy mô kinh tế (GRDP) của TP. Đà Nẵng sau sáp nhập, cũng như nhu cầu đi lại dự kiến của hành khách trong nước và quốc tế.
Các kịch bản tăng trưởng hành khách và hàng hóa cũng cần được luận chứng trên cơ sở các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, TP. Đà Nẵng, các địa phương lân cận và chiến lược phát triển ngành hàng không, qua đó làm rõ chức năng của Cảng hàng không quốc tế Chu Lai trong từng giai đoạn.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề nghị đánh giá đầy đủ hiện trạng các công trình hạ tầng thiết yếu của Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, gồm đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, nhà ga hành khách và nhà ga hàng hóa. Trong đó, cần làm rõ quy mô, năng lực khai thác, chất lượng, tuổi thọ công trình và mức độ đáp ứng nhu cầu vận tải thực tế; xác định những hạng mục đã quá tải hoặc còn dư thừa công suất để làm cơ sở đề xuất phương án quy hoạch phù hợp.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính còn đề nghị rà soát năng lực khai thác các đường bay nội địa đến Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, phân loại đường bay ngắn và đường bay dài để đánh giá khả năng biến động sản lượng hành khách khi tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được đưa vào khai thác.
Cùng quan điểm về việc xác định rõ vai trò của hai sân bay, Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng thống nhất định hướng phát triển hai cảng hàng không quốc tế trên địa bàn thành phố theo hướng bổ trợ lẫn nhau, gắn với đặc thù và lợi thế phát triển của từng khu vực.
Theo đó, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng là cửa ngõ hàng không chính ở phía Bắc, phục vụ cụm động lực đô thị, dịch vụ, du lịch và tài chính; trong khi Cảng hàng không quốc tế Chu Lai là cửa ngõ hàng không quan trọng ở phía Nam, phục vụ Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm động lực Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành, gắn với phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics và khoa học, công nghệ, đồng thời chia sẻ nhu cầu vận tải hàng không với sân bay Đà Nẵng.
“Đơn vị tư vấn tiếp tục làm rõ vai trò và mối liên kết giữa hai cảng hàng không trong hồ sơ quy hoạch, làm cơ sở phát triển đồng bộ mạng lưới giao thông và hạ tầng logistics trên địa bàn thành phố”, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, kiến nghị.
Theo hồ sơ Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Liên danh tư vấn CPG - ADCC đề xuất phát triển Chu Lai thành cảng hàng không cấp 4F, hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, logistics và công nghiệp hàng không của miền Trung. Tổng diện tích đất quy hoạch khoảng 2.096,95 ha, bao gồm đất hàng không dân dụng, đất quân sự và đất dùng chung.
Đến năm 2030, Chu Lai được định hướng đạt công suất 5 triệu lượt hành khách và 3.000 tấn hàng hóa/năm; đến năm 2050, quy mô tăng lên 30 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm, trong đó hàng hóa quốc tế chiếm 1,2 triệu tấn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, đơn vị tư vấn đề xuất bố trí khu hàng hóa, logistics ở phía Nam sân bay, thuận lợi cho việc kết nối với Khu kinh tế Dung Quất.
Về hạ tầng khu bay, đơn vị tư vấn đề xuất xây dựng đường cất hạ cánh dài 4.000 m đến năm 2030 và bổ sung đường cất hạ cánh dài 3.800 m đến năm 2050, hình thành hai đường cất hạ cánh độc lập. Nhà ga hành khách T2 được bố trí ở phía Bắc, có khả năng mở rộng để đạt công suất 30 triệu lượt hành khách/năm. Chu Lai còn được định hướng hình thành trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay với 6 hangar cấp E vào năm 2050.
“Do nhu cầu vốn đầu tư rất lớn nên việc phát triển Cảng hàng không quốc tế Chu Lai đòi hỏi phải tính toán kỹ nhu cầu vận tải, phân kỳ đầu tư và khả năng huy động nguồn lực, nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả đầu tư trong từng giai đoạn”, đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh.