Chủ tịch HĐQT VietinBank Trần Minh Bình phát biểu tại Hội nghị
Trong nhiều năm qua, câu chuyện của ngành ngân hàng chủ yếu xoay quanh bài toán huy động vốn, tăng trưởng tín dụng hay xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, một vấn đề khác đã được các ngân hàng đồng loạt nhắc đến, đó là những bất cập trong xử lý tài sản bảo đảm khi triển khai các dự án có sử dụng đất.
Chủ tịch HĐQT VietinBank Trần Minh Bình cho rằng, hoạt động của ngân hàng trong nửa đầu năm tiếp tục duy trì ổn định. Đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản của VietinBank đạt gần 3 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 7,2% so với cuối năm trước. Tăng trưởng tín dụng được duy trì tích cực, song ngân hàng không đặt mục tiêu mở rộng quy mô bằng mọi giá mà tiếp tục ưu tiên chất lượng tín dụng, hiệu quả sử dụng vốn và chủ động tăng cường trích lập dự phòng để tạo bộ đệm tài chính trước nguy cơ nợ xấu còn tiềm ẩn.
Tuy nhiên, theo ông Bình, một trong những rủi ro đáng lưu ý hiện nay không chỉ đến từ hoạt động kinh doanh của khách hàng mà còn xuất phát từ các vướng mắc pháp lý trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm. Cụ thể, nhiều dự án đang được thế chấp tại ngân hàng nhưng khi triển khai giải phóng mặt bằng hoặc Nhà nước thực hiện thu hồi đất đã phát sinh những vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức tín dụng. Điều này không chỉ làm gia tăng rủi ro đối với các khoản vay mà còn ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ của ngân hàng nếu phát sinh nợ xấu.
Lãnh đạo VietinBank kiến nghị: "Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức tín dụng trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm".
Cùng nhìn nhận vấn đề dưới một góc độ khác, Tổng giám đốc Techcombank Jens Lottner cho biết, mặc dù các chỉ tiêu an toàn của ngân hàng vẫn được duy trì tích cực, với tỷ lệ nợ xấu dưới 1,2% và các tỷ lệ an toàn đều nằm trong giới hạn quy định, nhưng việc huy động nguồn vốn trong nước để tài trợ các dự án hạ tầng và các dự án trọng điểm quốc gia vẫn là một thách thức lớn.
Theo ông Lottner: "Để các tổ chức tín dụng mạnh dạn tham gia cấp vốn cho các dự án quy mô lớn, bên cạnh nguồn lực tài chính, điều quan trọng là cần có khuôn khổ pháp lý rõ ràng và thống nhất".
Đặc biệt, Techcombank kiến nghị sớm có hướng dẫn cụ thể đối với việc xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất trong quá trình giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm quốc gia. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, chủ đầu tư và các tổ chức tín dụng để tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp và ngân hàng.
 |
Tổng giám đốc Techcombank Jens Lottner |
Theo lãnh đạo Techcombank, khi các quy định được hoàn thiện, các ngân hàng sẽ có cơ sở để mạnh dạn mở rộng tín dụng đối với các dự án hạ tầng cũng như những dự án có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực hạ tầng, Techcombank cũng đề xuất cơ quan quản lý sớm ban hành hướng dẫn thống nhất đối với chương trình tín dụng dành cho nhà ở xã hội, đồng thời đẩy mạnh số hóa các nền tảng cung cấp thông tin và quy trình thực hiện để các tổ chức tín dụng có thể tiếp cận chính sách nhanh hơn và triển khai hiệu quả hơn.
Điểm đáng chú ý là dù tiếp cận từ những góc nhìn khác nhau, kiến nghị của VietinBank và Techcombank đều gặp nhau ở một vấn đề cốt lõi: khi tín dụng được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, việc hoàn thiện hành lang pháp lý đối với tài sản bảo đảm và các dự án có sử dụng đất đang trở thành điều kiện cần để dòng vốn có thể được khơi thông an toàn và bền vững.
Nói cách khác, rủi ro mà các ngân hàng quan tâm hiện nay không chỉ là khả năng trả nợ của khách hàng, mà còn là khả năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức tín dụng đối với tài sản bảo đảm khi các dự án bước vào quá trình giải phóng mặt bằng hoặc triển khai theo các quyết định của cơ quan nhà nước. Nếu điểm nghẽn này sớm được tháo gỡ, không chỉ các ngân hàng mà cả doanh nghiệp và những dự án trọng điểm quốc gia cũng sẽ có thêm dư địa tiếp cận nguồn vốn phục vụ tăng trưởng.
