Ông Ngô Đức Đoàn, Chủ tịch Hội đồng thành viên AASC thường xuyên đọc Báo Đầu tư Chứng khoán
Câu chuyện phía sau các con số
Tháng 5/2026, AASC kỷ niệm 35 năm thành lập. Trước thềm lễ kỷ niệm, trợ lý anh Ngô Đức Đoàn (Chủ tịch Hội đồng thành viên) gọi điện cho tôi, đề nghị sắp xếp một buổi gặp gỡ, trò chuyện. Doanh nghiệp không đưa ra yêu cầu viết bài, cũng không định hướng bất kỳ nội dung nào cho cuộc gặp ấy.
Đã khá lâu rồi, có lẽ hơn một năm, giữa bộn bề công việc, tôi không có dịp gặp và trò chuyện với anh Đoàn. Tôi cũng chưa bao giờ đề xuất doanh nghiệp hỗ trợ điều gì. Ngược lại, anh luôn là người dành thời gian để chia sẻ những câu chuyện phía sau các con số. Đó không phải là cuộc gặp để quảng bá hình ảnh hay tô vẽ thành tích. Tôi hiểu rằng, điều doanh nghiệp mong muốn là có một người thực sự thấu hiểu ngành nghề để truyền tải thông tin một cách chân thực nhất.
Chất liệu từ cuộc trò chuyện với anh Đoàn đã mở ra cho tôi thêm nhiều cuộc trao đổi với các đối tác và những bên liên quan của AASC. Từ đó, tôi thực hiện bài viết về hành trình 35 năm phát triển của doanh nghiệp.
Sau khi bài báo được đăng tải, điều khiến người viết xúc động không phải là số lượng người đọc hay lượt chia sẻ, mà là những cuộc điện thoại cảm ơn từ lãnh đạo doanh nghiệp. Chủ tịch công ty trân trọng chia sẻ rằng, bài viết đã nói được điều mà họ muốn lưu giữ suốt nhiều năm: câu chuyện về một tổ chức Việt Nam kiên trì giữ “màu cờ sắc áo” của ngành kiểm toán trong quá trình hội nhập quốc tế. Các thành viên ban lãnh đạo cũng gọi điện bày tỏ sự cảm kích khi những giá trị nghề nghiệp, văn hóa doanh nghiệp và tinh thần của nhiều thế hệ nhân sự được phản ánh một cách chân thực.
Với họ, đó không đơn thuần là một bài báo. Đó là một mảnh ghép trong hành trình phát triển của doanh nghiệp.
Tôi ít khi viết về AASC, thường phải một vài năm mới có một bài viết chuyên sâu như vậy. Nhưng nếu nhìn lại suốt hơn một thập kỷ, những bài viết được thực hiện qua các giai đoạn khác nhau đã góp phần vẽ nên một bức tranh liên tục về sự trưởng thành của doanh nghiệp. Từ những năm tháng khó khăn khi chuyển đổi mô hình hoạt động, giai đoạn phải giữ chân nhân sự, củng cố niềm tin của khách hàng cho đến khi trở thành một trong những hãng kiểm toán lớn nhất Việt Nam, mỗi bài viết đều giống như một dấu mốc lưu giữ ký ức của tổ chức.
Có không ít doanh nghiệp như vậy, những đơn vị đã trở thành chất liệu cho các bài viết của tôi trong suốt hành trình làm nghề. Trong góc nhìn của họ, báo chí sở hữu một giá trị rất đặc biệt mà công nghệ khó có thể thay thế.
Khoảng cách giữa dữ liệu và sự thấu hiểu
Trong báo chí, máy móc có thể tạo ra nội dung, nhưng niềm tin vẫn được tạo dựng bởi con người.
Lãnh đạo một doanh nghiệp từng chia sẻ, AI có thể đọc hàng nghìn trang tài liệu. AI có thể tổng hợp dữ liệu nhanh hơn con người. AI có thể viết những đoạn văn mạch lạc dựa trên các nguồn thông tin sẵn có.
Nhưng AI không thể ngồi hàng giờ trò chuyện với một vị chủ tịch doanh nghiệp để cảm nhận ánh mắt đầy trăn trở khi nhắc lại giai đoạn công ty đứng trước nguy cơ tan rã. AI không thể cảm nhận được niềm tự hào của một người lãnh đạo khi kể về những thế hệ nhân viên đã gắn bó hàng chục năm với nghề.
AI cũng không thể tự mình đặt thêm một câu hỏi phản biện, đào sâu một chi tiết hay nhận ra những khoảng lặng mang nhiều ý nghĩa trong câu chuyện của nhân vật. Đó là phần việc thuộc về con người.
Bản chất của báo chí chưa bao giờ chỉ là thu thập dữ liệu. Bản chất của báo chí là khám phá sự thật, xác thực thông tin và kể lại những câu chuyện có giá trị cho xã hội.
Trong một thế giới ngập tràn dữ liệu, điều khan hiếm nhất không phải là thông tin mà là sự thấu hiểu. Và sự thấu hiểu chỉ có thể đến từ những cuộc gặp gỡ trực tiếp.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp hiện nay vẫn dành sự trân trọng đặc biệt cho những cây bút có khả năng đi sâu vào ngành nghề của họ. Không phải vì những bài viết ấy mang tính quảng bá, mà bởi người viết thực sự hiểu được những khó khăn, những nỗ lực và cả những giá trị mà doanh nghiệp đang theo đuổi.
Có những ngành nghề vốn rất khô khan trong mắt công chúng. Kiểm toán là một ví dụ. Nhắc đến kiểm toán, nhiều người chỉ nghĩ tới báo cáo tài chính, những con số và các quy trình kiểm tra phức tạp. Nhưng phía sau đó là câu chuyện về niềm tin, là trách nhiệm bảo vệ tính minh bạch của thị trường, là hàng nghìn kiểm toán viên âm thầm làm việc để bảo đảm chất lượng thông tin tài chính.
Nếu không có những người làm báo đủ kiên nhẫn để tìm hiểu và kể lại những câu chuyện ấy, rất khó để công chúng nhìn thấy giá trị thực sự của nghề nghiệp này.
Không chỉ với kiểm toán, điều đó còn đúng với rất nhiều lĩnh vực khác. Một nhà máy sản xuất không chỉ là những dây chuyền. Một ngân hàng không chỉ là những dòng vốn và khoản tín dụng. Một doanh nghiệp công nghệ không chỉ là những phần mềm.
Đằng sau mỗi tổ chức đều là những con người, những quyết định, những thất bại và những bài học phát triển. Báo chí có vai trò đưa những câu chuyện ấy đến với xã hội.
Thông tin chất lượng - hạ tầng mềm của nền kinh tế
Người ta thường nói đến hạ tầng giao thông, hạ tầng năng lượng hay hạ tầng số. Ở một góc độ nào đó, thông tin chất lượng đang trở thành một dạng hạ tầng mềm của nền kinh tế. Niềm tin của nhà đầu tư, khách hàng, đối tác hay người lao động đều được xây dựng trên nền tảng thông tin. Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải xây dựng được niềm tin với các bên liên quan. Và thông tin chính là cây cầu kết nối những mối quan hệ đó.
Khi một bài viết chân thực được xuất bản, nhà đầu tư hiểu rõ hơn về doanh nghiệp. Khách hàng hiểu rõ hơn về sản phẩm và dịch vụ. Nhân viên cảm thấy tự hào hơn về nơi mình đang làm việc. Đối tác có thêm cơ sở để hợp tác lâu dài. Cộng đồng có thêm góc nhìn tích cực về những giá trị mà doanh nghiệp đang tạo ra. Đó chính là sức mạnh của truyền thông có trách nhiệm. Trong thời đại AI, giá trị ấy không hề suy giảm mà còn trở nên quan trọng hơn.
Bởi khi lượng nội dung được tạo ra ngày càng nhiều, xã hội sẽ càng cần những người có khả năng kiểm chứng, phản biện và xác thực thông tin. AI có thể trở thành trợ lý đắc lực cho nhà báo. Công nghệ này giúp tìm kiếm dữ liệu nhanh hơn, tổng hợp tài liệu hiệu quả hơn và xử lý khối lượng thông tin khổng lồ mà trước đây con người phải mất nhiều ngày mới hoàn thành. Nhưng AI không thể thay thế vai trò của người trực tiếp gặp gỡ nhân vật, không thể thay thế sự nhạy cảm nghề nghiệp, không thể thay thế trách nhiệm xã hội của người cầm bút.
Cũng giống như trong ngành kiểm toán, công nghệ có thể hỗ trợ kiểm tra dữ liệu, nhưng cuối cùng chữ ký trên báo cáo kiểm toán vẫn là trách nhiệm của con người.
Trong báo chí cũng vậy, máy móc có thể tạo ra nội dung, nhưng niềm tin vẫn được tạo dựng bởi con người.
Có lẽ vì thế mà dù công nghệ thay đổi từng ngày, những lãnh đạo doanh nghiệp tâm huyết vẫn luôn trân trọng những cây bút hiểu ngành, hiểu nghề và hiểu doanh nghiệp.
Họ không tìm kiếm những bài viết hào nhoáng. Điều họ mong muốn là những người kể chuyện trung thực. Bởi một bài viết được thực hiện bằng sự quan sát, đối thoại, phản biện và xác thực không chỉ là một sản phẩm truyền thông. Nó còn là một phần ký ức của doanh nghiệp. Là tài sản vô hình được tích lũy theo thời gian. Là cầu nối giữa doanh nghiệp với cộng đồng.
Đó cũng là một cách để gìn giữ những giá trị thật trong một thế giới ngày càng nhiều dữ liệu nhưng cũng ngày càng khan hiếm sự thấu hiểu.
