Giá nhiên liệu máy bay – chi phí lớn nhất đối với các hãng hàng không – đã tăng vọt kể từ khi xung đột leo thang vào cuối tháng 2, và hiện đang buộc các hãng hàng không trên toàn cầu phải tăng giá vé, cắt giảm chuyến bay và kích hoạt các biện pháp kiểm soát chi phí khẩn cấp.
Trong đó, khu vực châu Á đang chứng kiến áp lực cao nhất do phụ thuộc rất nhiều vào thị trường năng lượng Tây Á.
Tại Hàn Quốc, Korean Air đã chuyển sang “chế độ quản lý khẩn cấp” khi chi phí nhiên liệu đe dọa các mục tiêu kinh doanh. Hãng hàng không dự kiến giá nhiên liệu sẽ tăng hơn gấp đôi so với mức dự kiến, trong khi phụ phí trên các tuyến quốc tế chính đã tăng hơn 200%. Các hãng hàng không khác trong nước khác bao gồm Asiana Airlines và T’way Air cũng đã thực hiện các bước tương tự, cho thấy đây là áp lực trên toàn hệ thống chứ không phải vấn đề riêng của từng hãng hàng không.
Giá nhiên liệu máy bay tăng vọt kể từ khi xung đột Trung Đông leo thang
Vị trí địa lý của cuộc xung đột Mỹ-Israel-Iran nằm ở trung tâm của dòng chảy năng lượng và hàng không toàn cầu. Chỉ riêng eo biển Hormuz đã xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, và sự gián đoạn ở đó đã làm giảm nguồn cung nhiên liệu trên toàn thế giới.
Giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi trong những tuần gần đây, với các mức giá chuẩn toàn cầu dao động quanh 195 USD/thùng. Trước khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran, mức giá này chỉ khoảng 85–90 USD/thùng.
Chỉ số Argus US Jet Fuel Index ghi nhận giá vượt 4,6 USD/gallon vào đầu tuần này, gần gấp đôi so với khoảng 2,5 USD trước khi xung đột nổ ra.
Đồng thời, việc đóng cửa không phận ở một số khu vực Tây Á đã buộc các hãng hàng không phải chuyển hướng các chuyến bay giữa châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Những tuyến đường dài hơn này dẫn đến việc các hãng hàng không tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn, làm tăng thêm áp lực chi phí. Kết quả là một cú sốc kép đối với ngành hàng không: giá nhiên liệu tăng cao và mức tiêu thụ nhiên liệu trên mỗi chuyến bay cũng tăng cao.
Các hãng bay đang ứng phó theo những cách quen thuộc như tăng giá vé, thu phụ phí nhiên liệu và giảm số chuyến, nhưng mức độ áp dụng lại không đồng đều giữa các hãng.
Hãng hàng không Cathay Pacific của Hồng Kông (Trung Quốc) đã tăng phụ phí nhiên liệu lên 34%, báo hiệu mức độ leo thang chi phí mà các hãng hàng không đường dài đang phải đối mặt.
Trong khi đó, Air New Zealand và Qantas đã tăng giá vé trên diện rộng và báo hiệu sẽ tăng giá hơn nữa nếu chi phí nhiên liệu máy bay vẫn ở mức cao. Thai Airways đã thông báo tăng giá vé lên đến khoảng 15% trên nhiều tuyến đường vào tháng 3.
AirAsia đã thông báo sẽ tạm thời tăng giá vé và phụ phí nhiên liệu, đồng thời cam kết sẽ điều chỉnh giá vé khi điều kiện thị trường thay đổi.
Theo một báo cáo của Euronews, ước tính của ngành cho thấy nhiên liệu hiện chiếm 25-35% chi phí hoạt động của các hãng hàng không, làm tăng thêm sự nhạy cảm của giá vé đối với sự biến động giá dầu.
Trong khi cú sốc nguồn cung trước mắt tập trung ở châu Á, thì tác động lan tỏa cũng đang dần hiện rõ ở châu Âu.
Các chuyên gia trong ngành đã cảnh báo về khả năng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu máy bay vào Anh khi nhu cầu du lịch mùa hè tăng cao, phản ánh sự thắt chặt chuỗi cung ứng toàn cầu. Air France đã thông báo rằng giá nhiên liệu tăng cao do tình hình ở Tây Á sẽ dẫn đến giá vé cao hơn trên các chuyến bay đường dài.
Và nếu tình trạng gián đoạn dòng chảy dầu mỏ và không phận tiếp diễn, các hãng hàng không có thể sẽ tiếp tục tăng giá vé và cắt giảm công suất.
Hãng tàu du lịch áp dụng phụ phí cho hành khách
Không chỉ các hãng hàng không phải đối mặt với chi phí dầu và nhiên liệu tăng cao do xung đột ở Trung Đông, các hãng tàu du lịch cũng bị ảnh hưởng.
Hãng StarDream Cruises đã đưa ra tuyên bố cho biết hành khách sẽ phải trả phụ phí 15 USD/người/đêm đối với các đặt chỗ được thực hiện vào hoặc sau ngày 20/3.
“Do những diễn biến địa chính trị gần đây ở Trung Đông, giá dầu đã tăng đáng kể, dẫn đến chi phí nhiên liệu và các chi phí liên quan khác tăng cao đối với tàu Star Voyager. Do đó, phụ phí nhiên liệu sẽ được áp dụng cho các đặt chỗ mới được thực hiện vào hoặc sau ngày 20/3/2026…Phụ phí này sẽ được xem xét lại theo biến động giá nhiên liệu và có thể được điều chỉnh giảm nếu giá giảm hoặc được xem xét lại đối với các đặt chỗ mới nếu giá tiếp tục tăng”, tuyên bố cho biết.