Ngân hàng tăng mạnh “bộ đệm” rủi ro

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK)  Ngành ngân hàng đang chứng kiến một xu hướng rõ nét khi không ít nhà băng chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để gia tăng “bộ đệm” dự phòng rủi ro.
Techcombank đưa tỷ lệ LLR lên mức 127,9% vào cuối năm 2025 Techcombank đưa tỷ lệ LLR lên mức 127,9% vào cuối năm 2025

Chấp nhận “mỏng” lợi nhuận

Năm 2025, ngành ngân hàng ghi nhận một số ngân hàng không hoàn thành kế hoạch lợi nhuận do đẩy mạnh trích lập dự phòng. Đây không phải là dấu hiệu của sự suy yếu trong kinh doanh cốt lõi, mà là một bước đi chiến lược nhằm ưu tiên chất lượng tài sản và sự phát triển bền vững trong trung và dài hạn.

Tại Sacombank, lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2025 đạt 7.628 tỷ đồng, chỉ tương đương 52% kế hoạch đề ra. Nguyên nhân chính là do Ngân hàng đã chủ động trích lập dự phòng rủi ro tín dụng hơn 11.300 tỷ đồng. Việc tăng mạnh chi phí này phản ánh quan điểm quản trị thận trọng (nâng cao khả năng phòng thủ và đảm bảo sự chủ động trong việc xử lý các tài sản tồn đọng) trong bối cảnh rủi ro thị trường gia tăng. Dù vậy, hiệu quả kinh doanh lõi của Sacombank vẫn ổn định, với lợi nhuận trước dự phòng đạt gần 19.000 tỷ đồng, tăng 29% so với năm trước.

Tương tự, Eximbank tăng trích lập dự phòng lên 1.526 tỷ đồng, tăng 57,5% so với năm 2024. Quyết định này khiến lợi nhuận trước thuế của nhà băng này chỉ đạt 1.511,7 tỷ đồng, tương đương 29% kế hoạch năm. Ban lãnh đạo Eximbank khẳng định, đây là sự sụt giảm nằm trong tính toán để đổi lấy sự an toàn, minh bạch và tạo dư địa cải thiện chất lượng tài sản cho các giai đoạn tiếp theo.

Dù lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi chi phí dự phòng và đầu tư nhưng các hoạt động kinh doanh cốt lõi của Eximbank vẫn duy trì nhịp độ ổn định. Báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 cho thấy, thu nhập lãi thuần của Ngân hàng tăng 11,4% so với cùng kỳ, lên mức 1.690,8 tỷ đồng. Lũy kế cả năm 2025, thu nhập lãi thuần của Eximbank đạt 5.979,6 tỷ đồng, tăng nhẹ so với năm trước đó.

Tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản Eximbank đạt 273.270 tỷ đồng, tăng 13,97% so với đầu năm. Nguồn vốn huy động đạt 242.669 tỷ đồng, tăng 15,52% so với đầu năm. Dư nợ cấp tín dụng đạt 196.077 tỷ đồng, tăng 16,55% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức dưới 3%. Lãnh đạo Eximbank cho biết, Ngân hàng đang dồn lực cho công cuộc tái cấu trúc, chuyển đổi hệ thống toàn diện.

Tại ACB, ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc cho biết, Ngân hàng trích lập dự phòng khoảng 3.300 tỷ đồng trong năm 2025, cao hơn gấp đôi so với năm 2024. Việc thực hiện trích lập đầy đủ theo các quy định mới (như Nghị định 86), thay vì giãn sang các năm sau cho thấy ACB chủ động nâng chuẩn an toàn thay vì tối ưu lợi nhuận ngắn hạn.

“Gia tăng bộ đệm dự phòng không chỉ là phòng thủ thuần túy, mà còn là cách các ngân hàng tạo dư địa linh hoạt để bứt tốc khi chu kỳ kinh tế thuận lợi hơn”, ông Phát nói.

Nợ xấu được kiểm soát ở mức thấp

Mặc dù chi phí dự phòng tăng cao, tỷ lệ nợ xấu của ACB đã giảm xuống còn 0,97% tại thời điểm cuối năm 2025 - mức thấp nhất kể từ năm 2023. Đồng thời, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của Ngân hàng cũng tăng mạnh từ 78% lên 114%.

Việc nâng LLR lên trên 100% giúp ACB tạo dư địa linh hoạt cho các năm tới, nhất là khi công tác thu hồi nợ được đẩy mạnh. Ban lãnh đạo ACB thừa nhận, việc trích lập dự phòng mạnh tay sẽ tác động ngắn hạn lên ROE nhưng đây là bước đi cần thiết.

“Việc tăng mạnh trích lập trong năm 2025 là bước củng cố bộ đệm rủi ro. Khi bộ đệm đã đủ dày, Ngân hàng sẽ có dư địa hỗ trợ khả năng sinh lời trong năm 2026 nếu công tác thu hồi nợ được triển khai hiệu quả”, CEO ACB khẳng định.

Trong khi đó, Techcombank tiếp tục duy trì tỷ lệ LLR ở mức trên 100% quý thứ 9 liên tiếp, thậm chí bứt phá lên mức 127,9% vào cuối năm 2025, tạo ra “bộ đệm” tài chính vững chắc cho Ngân hàng trước các biến động thị trường. Tỷ lệ nợ xấu của Ngân hàng giảm về mức 1,13% tại thời điểm cuối năm 2025.

ABBank cũng ghi nhận sự cải thiện tích cực về chất lượng tài sản, khi tổng nợ xấu đến cuối năm 2025 giảm đến 73% so với đầu năm qua, đưa tỷ lệ nợ xấu từ 3,74% xuống chỉ còn 0,88% vào cuối năm 2025. Ngân hàng này đã dành hơn 2.000 tỷ đồng để trích lập dự phòng rủi ro trong năm qua, tăng 46% so với năm trước đó.

Bên cạnh việc trích lập, các ngân hàng cũng đẩy mạnh xử lý nợ xấu. VPBank là một ví dụ điển hình khi thu từ nợ đã xử lý rủi ro hợp nhất đạt 5.713 tỷ đồng trong năm 2025, giúp chất lượng tài sản cải thiện rõ nét với tỷ lệ nợ xấu riêng lẻ về khoảng 2%. Sacombank cũng tiếp tục đẩy mạnh thu hồi, xử lý các khoản nợ tồn đọng với quy mô hơn 16.000 tỷ đồng.

Việc các ngân hàng đồng loạt gia cố nội lực trong năm 2025 được giới phân tích đánh giá là một chiến lược phòng thủ chủ động. Khi bộ đệm dự phòng đã đủ dày và bảng cân đối kế toán trở nên sạch hơn, các ngân hàng sẽ có lợi thế rất lớn về chi phí vốn và khả năng sinh lời trong năm 2026 và các năm tiếp theo khi công tác thu hồi nợ được triển khai hiệu quả. Rõ ràng, câu chuyện của ngành ngân hàng trong năm 2025 không chỉ nằm ở những con số lợi nhuận, mà còn là bài học về điều hành thận trọng trong điều kiện bất ổn, chấp nhận ảnh hưởng ngắn hạn, củng cố an toàn tài sản, mở rộng quy mô một cách bền vững.

Kết quả điều tra về xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng quý I/2026 vừa được Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính, Ngân hàng Nhà nước công bố cho thấy, các tổ chức tín dụng kỳ vọng mặt bằng rủi ro của khách hàng tiếp tục giảm và duy trì ổn định trong cả năm 2026.

MB đặt mục tiêu tỷ lệ nợ xấu toàn Tập đoàn được kiểm soát dưới mức 1,5% (trong đó, nợ xấu của ngân hàng mẹ dưới 1%) và tỷ lệ bao phủ nợ xấu duy trì ở mức 100%.

TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM nhận định, chất lượng tài sản là điều không thể không nhắc tới khi tín dụng tăng 20% năm qua, bởi khi tín dụng tăng, nợ xấu nhóm 3 - 5 thường có xu hướng nhích tăng theo. Tuy nhiên, các ngân hàng lớn đang áp dụng quản trị rủi ro rất tốt.

“Trước khi cho vay, họ luôn đặt câu hỏi: “Rủi ro lớn nhất của khách hàng này là gì?”, thay vì chỉ chạy theo doanh số”, TS Linh nói.

Cũng theo ông Linh, nếu ngân hàng làm tốt quy trình thẩm định ngay từ đầu thì việc xử lý hậu quả nợ xấu về sau sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Các ngân hàng nhỏ hơn hiện vẫn loay hoay với bài toán tài sản cũ, nhưng xu hướng chung của hệ thống là chuyển mình sang các chuẩn mực khắt khe hơn như Basel III và Thông tư 14 để tăng bộ đệm vốn...

Chứng khoán Yuanta Việt Nam cũng lưu ý, rủi ro tiềm ẩn khi các ngân hàng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng vào các lĩnh vực có hệ số rủi ro cao như bất động sản và xây dựng để đạt mục tiêu lợi nhuận. Nếu không duy trì tỷ lệ trích lập dự phòng ở mức đủ cao, chất lượng tài sản của hệ thống có thể chịu áp lực sau giai đoạn 2026.

Thùy Vinh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục