Ủy ban Quản lý thương mại quốc tế Nam Phi (ITAC) vừa công bố khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với xi măng portland thuộc phân nhóm thuế quan 2523.29, có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique.
Hồ sơ yêu cầu điều tra được 3 doanh nghiệp Afrimat, InterCement South Africa và Dangote Cement South Africa cùng nộp lên ITAC.
Cuộc điều tra chống bán phá giá đối với xi măng portland từ Việt Nam và Mozambique xem xét chênh lệch giữa giá trị thông thường và giá xuất khẩu, cùng tác động của hàng nhập khẩu đối với ngành sản xuất tại Liên minh thuế quan Nam Phi (SACU).
Đối với Việt Nam, ITAC xác định giá trị thông thường dựa trên dữ liệu giá bán trong nước được công bố tại các bảng giá vật liệu xây dựng chính thức của Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh. Giá xuất khẩu được xác định từ số liệu thống kê nhập khẩu của Cơ quan Thuế Nam Phi (SARS), sau đó điều chỉnh chi phí vận chuyển nội địa để xác định mức giá xuất khẩu tại nhà máy.
Trên cơ sở phương pháp này, ITAC cho biết có bằng chứng sơ bộ về việc xi măng portland từ Việt Nam được bán phá giá tại SACU, với biên độ bán phá giá được xác định ở mức 37,04%.
Đối với Mozambique, giá trị thông thường được xác định dựa trên giá trên hóa đơn của một nhà sản xuất, trong khi giá xuất khẩu sử dụng số liệu thống kê nhập khẩu của SARS và được điều chỉnh chi phí vận chuyển nội địa. Biên độ bán phá giá được ITAC xác định ở mức 90,51%.
ITAC cho rằng hàng nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique đáp ứng các điều kiện để đánh giá cộng gộp trong cuộc điều tra. Các biên độ bán phá giá đều cao hơn mức 2%, khối lượng nhập khẩu không ở mức không đáng kể, đồng thời các sản phẩm nhập khẩu từ hai nguồn này có sự cạnh tranh với nhau và với sản phẩm tương tự được sản xuất tại SACU.
Theo hồ sơ của các doanh nghiệp yêu cầu điều tra, sự gia tăng của xi măng nhập khẩu bị cáo buộc bán phá giá đã gây sức ép lên ngành sản xuất trong nước trong giai đoạn từ ngày 1/1/2023 đến 31/12/2025.
Hồ sơ cho rằng thị phần, khối lượng bán hàng, sản lượng, lợi nhuận, mức sử dụng công suất và việc làm đều suy giảm. Trong khi đó, lượng tồn kho tăng lên, tốc độ tăng trưởng và dòng tiền bị ảnh hưởng tiêu cực. Hàng nhập khẩu cũng bị cáo buộc gây sức ép giảm giá và bán thấp hơn giá của sản phẩm trong nước.
Các bên yêu cầu điều tra đồng thời cho rằng nguy cơ thiệt hại có thể tiếp tục gia tăng do công suất còn dư của các nhà xuất khẩu, sự gia tăng đáng kể của lượng hàng nhập khẩu bị cáo buộc bán phá giá, tình hình kinh tế tại Việt Nam và Mozambique cũng như mức giá nhập khẩu.
Sau khi xem xét hồ sơ, ITAC cho biết đã xác định có cơ sở sơ bộ về bán phá giá, thiệt hại vật chất, nguy cơ thiệt hại và mối quan hệ nhân quả để tiến hành điều tra.
Kết quả điều tra sẽ là cơ sở để cơ quan này xác định liệu hành vi bán phá giá có xảy ra và có gây ra hoặc đe dọa gây thiệt hại vật chất cho ngành sản xuất liên quan tại SACU hay không.
Các bên liên quan có thể gửi ý kiến về vụ việc đến ITAC trước ngày 16/10/2026.