Nhờ chi phí rẻ hơn, các mô hình ngôn ngữ lớn của Trung Quốc từ các công ty như Alibaba, Moonshot và MiniMax hiện đang thống trị bảng xếp hạng sử dụng toàn cầu trên các nền tảng như HuggingFace và OpenRouter.
Báo cáo cho biết, nỗ lực của Trung Quốc trong việc triển khai AI trên nhiều lĩnh vực để nâng cấp cơ sở sản xuất, nhà máy, mạng lưới hậu cần và robot đang tạo ra dữ liệu thực tế được sử dụng để cải thiện mô hình.
"Hệ sinh thái mở này cho phép Trung Quốc đổi mới gần với ranh giới công nghệ bất chấp những hạn chế đáng kể về khả năng tính toán… Các phòng thí nghiệm của Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách hiệu suất với các mô hình ngôn ngữ lớn hàng đầu của phương Tây”, báo cáo của Ủy ban Đánh giá An ninh và Kinh tế Mỹ–Trung (USCC) cho biết.
Các nhà lập pháp Mỹ đã liên tiếp đặt ra các hạn chế xuất khẩu đối với Trung Quốc kể từ năm 2022, cấm xuất khẩu sang nước này các chip AI tiên tiến nhất, mặc dù đã phê duyệt xuất khẩu chip tiên tiến thứ hai của Nvidia vào tháng 12.
Trong khi đó, các công ty Mỹ bao gồm OpenAI (nhà phát triển ChatGPT) và Anthropic (nhà sáng tạo Claude), cũng như các tập đoàn công nghệ truyền thống đã đầu tư hàng tỷ đô la để duy trì vị trí dẫn đầu trong công nghệ mới này.
Nhưng vị thế dẫn đầu của họ có thể đang bị lung lay.
"Sự phổ biến của các mô hình mã nguồn mở tạo ra những con đường thay thế để dẫn đầu trong lĩnh vực AI", báo cáo cho biết.
Một số ước tính cho thấy khoảng 80% các công ty khởi nghiệp AI của Mỹ hiện đang sử dụng các mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc.
Mô hình R1 đột phá của DeepSeek ra mắt năm ngoái đã nhanh chóng vượt qua ChatGPT để trở thành mô hình được tải xuống nhiều nhất trên App Store của Mỹ. Theo HuggingFace, dòng sản phẩm Qwen của Alibaba đã vượt qua Llama của Meta về tổng số lượt tải xuống trên toàn cầu.
Theo báo cáo, khi các ranh giới của AI chuyển từ mô hình ngôn ngữ lớn sang AI chủ động (agentic AI) và AI vật lý, hay còn gọi là AI hiện thân (embodied AI), Trung Quốc có thể được lợi thế hơn nhờ các nỗ lực thu thập dữ liệu quy mô lớn, giúp thúc đẩy phát triển robot hình người, phần mềm lái tự động, hoặc thậm chí các công nghệ phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự.
"Có một khoảng cách nhất định trong việc triển khai AI hiện thân giữa Mỹ và Trung Quốc. Đó là điều mà theo thời gian sẽ ngày càng trầm trọng hơn... Chúng ta đang bắt đầu thấy điều đó xảy ra hiện nay," Michael Kuiken, phó chủ tịch USCC cho biết.
Ngoài ra, USCC cũng đang theo dõi cách Trung Quốc sử dụng AI trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, điện toán lượng tử và vật liệu tiên tiến.
Trung Quốc đã chỉ định AI hiện thân là một ngành công nghiệp chiến lược cốt lõi trong tương lai, và nhiều công ty robot hình người hàng đầu của Trung Quốc có kế hoạch niêm yết trong năm nay.
Mặc dù một số tổ chức nghiên cứu phương Tây cảnh báo về rủi ro an ninh tiềm ẩn khi phụ thuộc quá nhiều vào các mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc, cũng như thiên hướng chính trị ủng hộ quan điểm của chính phủ Trung Quốc, nhiều công ty vẫn tiếp tục áp dụng chúng.
Giám đốc điều hành của Siemens, Roland Busch cho biết, việc sử dụng AI mã nguồn mở của Trung Quốc để huấn luyện các mô hình AI chuyên về tự động hóa công nghiệp của công ty Đức "không có nhược điểm" với lợi thế về chi phí và sự dễ dàng tùy chỉnh các tham số.