Các kế hoạch này đã được thảo luận tại “Hội nghị Bộ trưởng về Khoáng sản Chiến lược” diễn ra ở Washington trong tuần này, với sự tham dự của đại diện từ 54 quốc gia, Liên minh châu Âu và các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Sau sự kiện này, Mỹ thông báo đã ký kết các thỏa thuận song phương về khoáng sản quan trọng với 11 quốc gia, tiếp nối 10 hiệp định tương tự đã được ký kết trong 5 tháng qua. Các cuộc đàm phán cũng đã hoàn tất với thêm 17 quốc gia khác.
Mục tiêu của các thỏa thuận này là giải quyết các thách thức về giá cả, thúc đẩy phát triển, tạo ra thị trường công bằng hơn và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài chính trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng.
Ngoại trưởng Marco Rubio cũng đã công bố thành lập “Diễn đàn về Hợp tác Địa chiến lược Tài nguyên (FORGE)”, quan hệ đối tác nhằm phối hợp chính sách và các dự án về khoáng sản quan trọng.
“Chúng tôi có một số quốc gia đã ký kết thỏa thuận đó, và chúng tôi hy vọng sẽ có thêm nhiều quốc gia khác nữa tham gia… mục đích của FORGE là thúc đẩy sự hợp tác và xây dựng mạng lưới đối tác trên toàn thế giới”, ông cho biết.
FORGE sẽ bổ sung cho nỗ lực trước đó giữa Mỹ và chín đối tác, được gọi là “Pax Silica”. Trong khi Pax Silica tập trung vào việc bảo vệ chuỗi cung ứng liên quan đến AI, FORGE được thiết kế như một nền tảng rộng hơn để phối hợp chính sách về khoáng sản chiến lược, định giá và phát triển dự án.
Ngoài ra, Ngoại trưởng Rubio đã cảnh báo về những rủi ro liên quan đến sự tập trung khoáng sản quan trọng ở một quốc gia, bao gồm đòn bẩy địa chính trị và những gián đoạn tiềm tàng từ đại dịch hoặc bất ổn.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã sử dụng ưu thế trong hoạt động khai thác và tinh chế hầu hết các khoáng sản quan trọng như một công cụ địa chính trị, hạn chế xuất khẩu một cách có chọn lọc.
Trong một phát biểu riêng, Phó tổng thống JD Vance cho biết, Mỹ đặt mục tiêu “xóa bỏ vấn đề những người tràn vào thị trường của chúng ta với các loại khoáng sản chiến lược giá rẻ nhằm đánh bại các nhà sản xuất trong nước”.
“Chúng tôi sẽ thiết lập mức giá tham chiếu cho khoáng sản chiến lược ở từng giai đoạn sản xuất. Đối với các thành viên trong khu vực ưu đãi, những mức giá tham chiếu này sẽ hoạt động như một mức sàn, được duy trì thông qua các loại thuế điều chỉnh để bảo đảm tính toàn vẹn của giá cả”, ông cho biết.
Những diễn biến này diễn ra trong bối cảnh những nỗ lực rộng lớn hơn của chính quyền Tổng thống Trump nhằm xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng mạnh mẽ hơn.
Đầu tuần này, Tổng thống Trump đã tuyên bố thành lập một kho dự trữ khoáng sản chiến lược với quy mô gần 12 tỷ USD. Dự án ban đầu sẽ được tài trợ bằng khoản vay 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ cùng gần 1,67 tỷ USD vốn tư nhân. Lượng khoáng sản được lưu trữ trong kho dự trữ này sẽ giúp bảo vệ các nhà sản xuất ô tô, thiết bị điện tử và nhiều loại hàng hóa khác trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.