Vĩ mô tích cực
Trong báo cáo vĩ mô mang tên "Bính Ngọ phi mã Việt Nam bứt phá" mới công bố, Công ty Chứng khoán MB (MBS) nhận định, hoạt động sản xuất đang sôi động trong những tháng đầu năm.
Kim ngạch xuất khẩu tháng 1/2026 tăng 29,7% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh 49,2%. Hoạt động sản xuất công nghiệp tăng trưởng tích cực với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 1 tăng 21,5% (một phần do số ngày làm việc trong tháng 1/2026 nhiều hơn so với cùng kỳ do Tết Nguyên Đán năm ngoái rơi vào tháng 1/2025).
Cùng với đó, chỉ số nhà sản xuất (PMI) tiếp tục duy trì trên ngưỡng 50 điểm tháng thứ bảy liên tiếp khi đạt 52,5 điểm trong tháng 1 nhờ số lượng đơn hàng mới được cải thiện.
Nhờ đà giảm mạnh của đồng USD, tỷ giá USD/VND trong nước cũng đồng loạt giảm ở cả thị trường chính thức và thị trường tự do. Cụ thể, tỷ giá liên ngân hàng đến cuối tháng 1 giảm 0,9% so với đầu tháng, về mức 26.025 VND/USD – mức thấp nhất kể từ giữa tháng 6/2025. Tỷ giá trung tâm cũng giảm 0,2% so với đầu năm về mức 25.074 VND/USD; trong khi tỷ giá tự do giảm mạnh 2,6% so với đầu năm về mức 26.225 VND/USD.
Năm 2025, Việt Nam đã thành công thực hiện cuộc cách mạng về tinh chỉnh bộ máy hành chính các cấp, đồng thời giữ được tăng trưởng GDP duy trì xu hướng quý sau cao hơn quý trước.
Trong đó, các động lực chủ chốt ghi nhận nhiều kết quả ấn tượng như: xuất khẩu tăng vượt kỳ vọng (tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái), dòng vốn FDI giải ngân tích cực (tăng 9%), tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công (tăng 38%), lượng khách du lịch phục hồi (tăng 20,4%).
Trong khi đó, lạm phát vẫn được kiểm soát tốt ở mức 3,3% dù tăng trưởng tín dụng bật tăng mạnh 19% so với cuối năm 2024.
Dựa trên nền tảng này, MBS dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 ở mức 8,5% - 8,7%, được thúc đẩy bởi tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công và sản xuất phục hồi.
Mức dự báo này có phần cẩn trọng hơn so với mức mục tiêu 10% của Chính phủ, do các nhà phân tích của MBS lo ngại về rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh các chính sách thuế quan chưa rõ ràng và hiệu ứng front-loading (chiến lược đẩy nhanh các hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu, hoặc đầu tư lên sớm hơn dự kiến để tránh rủi ro) mờ đi.
Ngoài ra, lạm phát và lãi suất tăng cũng là các rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế khi sẽ tác động tiêu cực đối với tiêu dùng nội địa.
| |
MBS dự báo GDP năm 2026 tăng 8,5 - 8,7%, thấp hơn mục tiêu trên 10% của Chính phủ |
Kỳ vọng xuất khẩu khởi sắc
Theo số liệu MBS cung cấp, kim ngạch xuất khẩu tháng 1/2026 giảm nhẹ 2% so với tháng trước, đạt gần 43.2 tỷ USD. Song so với cùng kỳ năm ngoái, kim ngạch xuất khẩu tháng 1 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi tăng tới gần 30%, chủ yếu do số ngày làm việc trong T1/26 nhiều hơn so với cùng kỳ (do Tết nguyên đán năm ngoái rơi vào tháng 1/2025).
Mức tăng này được thúc đẩy bởi một số mặt hàng có mức tăng trưởng cao như: Xơ và sợi dệt (tăng 116%); đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận (tăng 79,4%); điện tử, máy tính và linh kiện (tăng 57,6%).
Trong đó, giá trị xuất khẩu từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt gần 33,7 tỷ USD (tăng 42,2%), chiếm 78% tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng.
Khu vực kinh tế trong nước duy trì mức tăng trưởng âm tháng thứ chín liên tiếp, tuy nhiên mức giảm đã cải thiện đáng kể so với các tháng trước khi giảm 1,3% trong tháng 1, với giá trị xuất khẩu đạt hơn 9,5 tỷ USD, chiếm 22% tổng kim ngạch
Về thị trường xuất khẩu, Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 13,9 tỷ USD (tăng 32,5%). Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 70,8%, đạt 6,3 tỷ USD, cao hơn nhiều so với mức tăng 25,2% của cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, xuất khẩu sang EU tăng 15,4%, đạt 5,5 tỷ USD.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu tháng 1 ước đạt gần 45 tỷ USD (tăng 0,6% so với tháng trước, tăng 49,2% so với cùng kỳ năm ngoái).
Trong đó, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của nước ta (chiếm 41% tổng kim ngạch nhập khẩu) với kim ngạch ước đạt 19 tỷ USD (tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái).
Ngoài ra, kim ngạch nhập khẩu từ Mỹ cũng tăng trưởng mạnh ở mức 63,6%, đạt 1,9 tỷ USD.
Cán cân thương mại hàng hóa thâm hụt tháng thứ hai liên tiếp, trị giá 1,78 tỷ USD trong tháng 1. Tuy nhiên, nhóm hàng tư liệu sản xuất có trị giá đạt 42,3 tỷ USD, chiếm 94% tổng kim ngạch nhập khẩu trong kỳ, và tăng 50% so với tháng 1/2025.
"Qua đó, cho thấy xu hướng đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc để phục vụ cho việc mở rộng hoạt động sản xuất trong thời gian tới trong bối cảnh nhu cầu khách hàng tích cực trở lại", báo cáo nêu.
| |
Đa số chỉ tiêu xuất khẩu tháng 1/2026 có sự tăng trưởng |
Từ đó, MBS dự báo xuất khẩu sẽ duy trì đà tăng 15% - 16% trong năm 2026 nhờ các động lực sau:
Theo UNCTAD, thương mại hàng hóa toàn cầu về ngành điện tử, mảng lợi thế của Việt Nam - sẽ tăng mạnh 14% so với 2025 nhờ nhu cầu đầu tư AI gia tăng.
Ngoài ra, Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu cao hơn nhưng giá trị gia tăng tốt hơn như: EU, Hàn Quốc.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang nỗ lực thúc đẩy hoàn tất tiến trình và đàm phán hàng loạt các FTAs với các thị trường mới như: các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (CEPA), Israel, Qatar.
Từ đó, MBS cho rằng nhập khẩu sẽ tăng trưởng tương đương xuất khẩu ở mức 15 - 16% trong năm 2026, trong bối cảnh: Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục xu hướng tăng nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ để thu hẹp mức thặng dư thương mại với nước này. Hiện tại, thặng dư thương mại giữa Mỹ - Việt Nam tiếp tục tăng lên mức gần 134 tỷ USD bất chấp các thách thức từ chính sách thuế quan mới.
Nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh nhằm phục vụ cho việc mở rộng sản xuất, đầu tư hạ tầng.
"Theo đó, thặng dư thương mại năm 2026 ước khoảng xấp xỉ 23 tỷ USD", MBS dự báo.