Ba động lực giúp kinh tế bứt tốc
Theo Báo cáo triển vọng vĩ mô tháng 7/2026 của MBS Research, GDP quý II tăng 8,39% so với cùng kỳ - mức cao nhất của quý II kể từ năm 2011. Lũy kế 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%, cao hơn mức 7,63% cùng kỳ năm trước.
Động lực chính tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp và xây dựng với mức tăng 10,51%, đóng góp hơn một nửa mức tăng GDP. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,6%, sản xuất và phân phối điện tăng 12,2%. Khu vực dịch vụ tăng 7,87%, trong khi nông nghiệp tiếp tục đóng vai trò bệ đỡ với mức tăng trên 4%.
 |
Đà phục hồi lan tỏa trên nhiều lĩnh vực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 6 tháng tăng 10,8% - cao nhất kể từ năm 2019; PMI tháng 6 đạt 51,8 điểm, đánh dấu 12 tháng liên tiếp duy trì trên ngưỡng 50 điểm, cho thấy khu vực sản xuất tiếp tục mở rộng nhờ đơn hàng mới cải thiện.
Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng khi đạt 266,5 tỷ USD trong 6 tháng, tăng 21% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước đã quay lại tăng trưởng dương từ tháng 5, phản ánh sự phục hồi không còn phụ thuộc hoàn toàn vào khu vực FDI. Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch khoảng 86,5 tỷ USD, tăng 22%; xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 30,2% và EU tăng 16,3%.
Tiêu dùng trong nước cũng cải thiện tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 6 tăng 14,8%, mức cao nhất kể từ cuối năm 2022; lũy kế 6 tháng tăng 12,9%. Lượng khách quốc tế đạt 12,3 triệu lượt, hoàn thành gần một nửa mục tiêu cả năm của ngành du lịch.
 |
Ở phía đầu tư, FDI tiếp tục duy trì xu hướng tích cực với vốn giải ngân hơn 13 tỷ USD, tăng 11,2%; vốn đăng ký mới đạt trên 17,3 tỷ USD, tăng 87,2%. Tính cả vốn đăng ký điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, tổng vốn FDI đạt gần 34,7 tỷ USD, tăng 61%, trong đó lĩnh vực chế biến, chế tạo chiếm hơn 82% vốn giải ngân.
Tuy nhiên, MBS lưu ý dù đạt mức tăng trưởng cao nhất nhiều năm, GDP 6 tháng vẫn thấp hơn đáng kể so với kịch bản để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10% của cả năm. Theo tính toán của tổ chức này, GDP quý III và quý IV lần lượt phải tăng 11,16% và 12,09%, đồng nghĩa nửa cuối năm sẽ là giai đoạn quyết định trong bối cảnh các yếu tố bất lợi từ bên ngoài ngày càng rõ nét.
Đường về đích còn nhiều “gió ngược”
Theo MBS, rào cản lớn nhất đến từ thương mại quốc tế. Trong khi xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh, nhập khẩu tăng nhanh hơn, chủ yếu ở nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và năng lượng phục vụ sản xuất. Lũy kế 6 tháng, nhập khẩu tăng 33,4%, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 16,65 tỷ USD, trái ngược mức xuất siêu gần 8 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Dù vẫn duy trì triển vọng tích cực đối với xuất khẩu nhờ nhu cầu đầu tư AI toàn cầu, mức thuế bình quân đối với hàng hóa Việt Nam vào Mỹ giảm xuống khoảng 16% và xu hướng đa dạng hóa thị trường, MBS cho rằng rủi ro vẫn hiện hữu từ lạm phát toàn cầu, giá năng lượng neo cao và khả năng Mỹ mở rộng điều tra thuế. Theo dự báo, xuất khẩu cả năm tăng 17,5-19,8%, trong khi nhập khẩu tăng 24-26,6%, khiến cán cân thương mại có thể thâm hụt 5-7 tỷ USD.
Một động lực quan trọng khác là đầu tư công vẫn chưa đạt kỳ vọng. Theo Bộ Tài chính, đến hết 6 tháng đầu năm, vốn đầu tư công giải ngân đạt gần 357.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 35% kế hoạch năm. Tiến độ giải ngân chưa bứt phá do nhiều dự án còn vướng thiếu vật liệu, chi phí đầu vào tăng và phải điều chỉnh tổng mức đầu tư. MBS cho rằng đẩy nhanh giải ngân đầu tư công sẽ là yếu tố then chốt để thúc đẩy tăng trưởng nửa cuối năm.
 |
Về lạm phát, CPI tháng 6 hạ nhiệt xuống 4,69% nhờ giá dầu thế giới giảm, song MBS cho rằng áp lực vẫn còn khi giá năng lượng, vật liệu xây dựng, điện, thực phẩm và tỷ giá có thể tiếp tục tác động đến mặt bằng giá. CPI bình quân năm 2026 được dự báo dao động 4-4,5%.
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động đã có dấu hiệu ổn định hơn, dù vẫn ở mức cao do tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn.
Theo MBS, sau hai tháng liên tiếp bơm ròng, Ngân hàng Nhà nước đã quay trở lại hút ròng trên thị trường mở trong tháng 6. Dù vậy, lãi suất liên ngân hàng nhìn chung vẫn duy trì xu hướng giảm trước khi tăng trở lại vào cuối tháng do yếu tố mùa vụ. Đáng chú ý, đà tăng của lãi suất huy động đã có dấu hiệu chững lại khi chỉ còn diễn ra ở một số ngân hàng quy mô vừa, thay vì lan rộng trên toàn hệ thống như trong quý I. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao bởi tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ huy động vốn.
Nhìn chung, MBS đánh giá nền kinh tế vẫn có nhiều nền tảng tích cực nhờ FDI tiếp tục mở rộng, tiêu dùng phục hồi, sản xuất duy trì tăng trưởng và dư địa chính sách tài khóa còn khá lớn.
Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực lạm phát, biến động thương mại toàn cầu và mục tiêu tăng trưởng rất cao, MBS dự báo GDP năm 2026 đạt khoảng 8-8,5%, thấp hơn mục tiêu 10% nhưng vẫn thuộc nhóm cao nhất khu vực. Theo tổ chức này, đây là kịch bản cân bằng giữa yêu cầu duy trì tăng trưởng và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
