Malaysia dẫn đầu cuộc đua IPO Đông Nam Á, nhưng thách thức nằm ở hiệu quả hậu niêm yết

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Bất chấp đà suy giảm chung trong khu vực, Malaysia đã nổi lên như động lực chính của thị trường phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Đông Nam Á trong năm 2026.
Malaysia dẫn đầu cuộc đua IPO Đông Nam Á, nhưng thách thức nằm ở hiệu quả hậu niêm yết

Theo công ty kiểm toán và tư vấn toàn cầu Ernst & Young (EY), Bursa Malaysia – đơn vị vận hành sàn giao dịch chứng khoán của Malaysia – đã chiếm hơn 2/3 tổng số thương vụ niêm yết trong khu vực trong 9 tháng đầu năm, với 38 trong tổng số 56 thương vụ.

Tổng số tiền huy động được từ các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Malaysia tăng 63%, lên 1,62 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm, so với mức 992 triệu USD cùng kỳ năm ngoái.

EY cho biết, các cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông cùng những bất ổn về triển vọng trong tương lai gần đã khiến các doanh nghiệp dự định IPO trong khu vực trở nên thận trọng hơn với kế hoạch niêm yết của mình; tuy nhiên, Malaysia lại đi ngược lại xu hướng đó.

Mặc dù xét về số lượng thương vụ niêm yết và tổng giá trị vốn huy động, Malaysia đang dẫn trước đáng kể so với các thị trường khác trong khu vực, giới phân tích cảnh báo rằng số lượng niêm yết đơn thuần không đảm bảo lợi nhuận cho nhà đầu tư hay khả năng cạnh tranh dài hạn của thị trường.

Loui Low, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Công ty môi giới chứng khoán M+Global nhận định rằng, dù đà tăng trưởng IPO tại Malaysia rất đáng khích lệ, nhưng sự thành công nên được đo lường bằng hiệu quả hoạt động sau khi niêm yết thay vì chỉ nhìn vào số lượng thương vụ.

“Chú trọng vào chất lượng thay vì số lượng sẽ là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin của nhà đầu tư và thu hút nguồn vốn dài hạn”, ông cho biết.

Lý do Malaysia bứt phá

Nghia Trung Nguyen, chuyên gia từ bộ phận thị trường vốn của EY cho biết, Malaysia duy trì nguồn cung doanh nghiệp chờ niêm yết dồi dào, đặc biệt trên sàn ACE Market, nhờ được hỗ trợ bởi thanh khoản nội địa sâu rộng, với lượng vốn sẵn có trong nước từ các nhà đầu tư lớn và tổ chức tài chính để rót vào thị trường tài chính.

Main Market là sàn dành cho các tập đoàn lớn, đã hoạt động ổn định, trong khi ACE Market đóng vai trò là bệ phóng để các doanh nghiệp nhỏ và vừa từng bước tiếp cận thị trường chứng khoán. Trong tổng số 38 thương vụ niêm yết từ đầu năm, có 6 thương vụ diễn ra trên thị trường chính và 32 thương vụ trên thị trường ACE.

“Đà tăng trưởng này cũng phản ánh vai trò của thị trường vốn trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện giai đoạn phát triển tiếp theo; thị trường không chỉ cung cấp khả năng tiếp cận nguồn vốn mà còn giúp mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị trường”, ông Nghia cho biết.

Chuyên gia kinh tế Sedek Jantan của tập đoàn hoạch định tài chính IPP tại Malaysia cho rằng kết quả này đến từ ba yếu tố chính: nguồn thanh khoản dồi dào từ các tổ chức trong nước, cấu trúc thị trường hấp dẫn cho việc huy động vốn, và điều kiện thị trường chứng khoán thuận lợi đã thúc đẩy các doanh nghiệp đẩy nhanh kế hoạch niêm yết.

Ông cho biết các tổ chức trong nước như Quỹ Tiết kiệm Hưu trí của Malaysia (EPF) và Permodalan Nasional Berhad (PNB) - quỹ đầu tư thuộc sở hữu nhà nước lớn nhất Malaysia - cung cấp nguồn vốn tiết kiệm nội địa dồi dào, có thể được phân bổ vào thị trường vốn.

“Điều này tạo nền tảng quan trọng cho nhu cầu đối với các đợt IPO, đặc biệt là đối với những thương vụ quy mô lớn vốn đòi hỏi sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức”, ông nhận định.

Trong khi các quỹ đầu tư tổ chức trong nước giúp duy trì dòng chảy thương vụ tại Malaysia, thì các thị trường khác trong khu vực lại đối mặt với nhiều thách thức hơn.

Ngược lại, thị trường Indonesia ghi nhận sự sụt giảm mạnh, chỉ còn 7 thương vụ niêm yết với tổng giá trị huy động 121,3 triệu USD, so với 23 thương vụ trị giá 919,6 triệu USD cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, số thương vụ niêm yết tại Thái Lan giảm từ 8 xuống còn 3, với giá trị vốn huy động giảm hơn một nửa, từ 57,6 triệu USD xuống 21,3 triệu USD.

Tại Singapore, thị trường ghi nhận 8 thương vụ niêm yết, tăng một thương vụ so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tổng vốn huy động giảm từ 1,54 tỷ USD xuống còn 1,28 tỷ USD.

Tuy nhiên, các nhà quan sát nhấn mạnh rằng dù Malaysia đang thể hiện thế mạnh trong việc tiếp cận thị trường IPO và các hoạt động huy động vốn, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc thị trường vốn có chiều sâu vượt trội, chất lượng các đơn vị phát hành cao hơn hay năng lực cạnh tranh dài hạn tốt hơn. Đồng thời, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này rất khác biệt, với khoảng cách lớn giữa những công ty niêm yết mạnh nhất và yếu nhất.

Ông Loui cho rằng, khi hơn một nửa số cổ phiếu IPO trên Main Market và ACE Market trong năm nay đang giao dịch dưới giá phát hành, nhà đầu tư nên ưu tiên các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp thay vì chạy theo sự hưng phấn trong ngày đầu lên sàn. Tính đến ngày 4/11, chỉ có 46% trong tổng số 46 doanh nghiệp IPO trên hai sàn Main Market và ACE Market có cổ phiếu giao dịch cao hơn giá phát hành, trong khi 54% đang giao dịch dưới mức giá này.

“Luôn tồn tại rủi ro khi các doanh nghiệp vội vã gia nhập thị trường vào thời điểm tâm lý nhà đầu tư đang tích cực. Tuy nhiên, IPO thực chất chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình trở thành một công ty đại chúng. Các doanh nghiệp cần đảm bảo định giá của mình là thực tế; hệ thống quản trị, báo cáo tài chính và các cơ chế kiểm soát phải sẵn sàng; đồng thời câu chuyện tăng trưởng vẫn phải giữ được độ tin cậy sau khi niêm yết”, ông Nghia cho biết.

Đồng quan điểm này, ông Sedek cho biết các doanh nghiệp thường có xu hướng đẩy nhanh quyết định niêm yết trong những giai đoạn thị trường chứng khoán diễn biến khởi sắc, định giá thuận lợi và tâm lý nhà đầu tư đang lạc quan cao độ.

Ông cũng lưu ý rằng không nên xem kết quả IPO mạnh mẽ tại Malaysia là bằng chứng khẳng định thị trường vốn của quốc gia này đã trở nên cạnh tranh hơn về mặt cấu trúc.

Theo ông, các doanh nghiệp không nên vội vàng niêm yết chỉ vì điều kiện thị trường thuận lợi, mà nên thực hiện khi doanh nghiệp đã sẵn sàng chịu trách nhiệm trước công chúng và nguồn vốn huy động được có khả năng tạo ra lợi nhuận đáng kể trong tương lai.

Ông nói thêm rằng Malaysia cần chuyển dịch từ một thị trường IPO chủ yếu dựa vào thanh khoản sang một thị trường vốn có tính cạnh tranh quốc tế và được dẫn dắt bởi các nhà đầu tư. Ông cho biết điều này đồng nghĩa với việc thu hút các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài dựa trên chất lượng của các doanh nghiệp, tăng cường phạm vi nghiên cứu và cải thiện quản trị doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa chủ yếu vào nhu cầu từ các nhà đầu tư tổ chức trong nước.

Duy Bắc
Theo báo chí nước ngoài

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục