Định giá P/E dự phóng năm 2026 chỉ hơn 10 lần
Theo báo cáo của Deloitte, Đông Nam Á ghi nhận 47 thương vụ IPO trong nửa đầu năm 2026, huy động hơn 3,07 tỷ USD, tăng 117,7% so với mức 1,41 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Trong đó, Việt Nam đóng góp 4 thương vụ IPO đáng chú ý gồm CTCP Hạ tầng GELEX (mã GEL) huy động 2.882 tỷ đồng (khoảng 111 triệu USD), CTCP Chứng khoán LPBank huy động 4.256 tỷ đồng (khoảng 162 triệu USD), CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh huy động 13.315 tỷ đồng (khoảng 530 triệu USD) và CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (mã HPA) huy động 1.257 tỷ đồng (khoảng 49 triệu USD).
Hoạt động IPO tiếp tục sôi động khi CTCP Đầu tư F88 dự kiến chào bán hơn 22 triệu cổ phiếu với giá 71.000 đồng/cổ phiếu, huy động 1.563,8 tỷ đồng; CTCP DatViet VAC Group Holdings chào bán 11,15 triệu cổ phiếu với giá 54.800 đồng/cổ phiếu, huy động 611 tỷ đồng; và Công ty cổ phần Công nghệ Á Mỹ (Amy Grupo) chào bán 16,1 triệu cổ phiếu với giá 48.900 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về 787,29 tỷ đồng.
Dù quy mô huy động vốn của các thương vụ sắp tới nhỏ hơn so với nửa đầu năm 2026, điểm đáng chú ý là sự mở rộng về lĩnh vực hoạt động. Nếu nửa cuối năm 2025, thị trường IPO chủ yếu thuộc nhóm công ty chứng khoán thì sang nửa đầu năm 2026 là các doanh nghiệp thuộc những tập đoàn lớn. Đến nay, danh sách này tiếp tục được mở rộng sang các lĩnh vực tài chính tiêu dùng, giải trí và sản xuất vật liệu xây dựng.
Theo kế hoạch trong nửa cuối năm, bên cạnh những thương vụ đang triển khai, thị trường còn có một số cái tên tiềm năng như CTCP Chứng khoán Kafi dự kiến IPO 125 triệu cổ phiếu, CTCP Chứng khoán HD dự kiến IPO hơn 164,4 triệu cổ phiếu, CTCP Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải dự kiến thực hiện IPO vào quý IV/2026 …
| |
P/E thị trường về vùng thấp nếu loại trừ nhóm Vingroup. Nguồn: Chứng khoán SSI |
Trái ngược với sự sôi động của hoạt động IPO, thị trường chứng khoán đang có dấu hiệu hạ nhiệt trên diện rộng. Theo Báo cáo chiến lược tháng 7/2026 của Chứng khoán SSI, thị trường hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng năm 2026 chỉ hơn 10 lần, tiệm cận mức bình quân dài hạn. Đây được đánh giá là vùng định giá hợp lý, tạo dư địa cho việc chọn lọc cơ hội đầu tư trong bối cảnh thị trường đã trải qua những biến động mạnh trước đó.
Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn được xem là chất xúc tác trung hạn đối với chứng khoán Việt Nam. Dòng vốn thụ động liên quan đến FTSE được kỳ vọng sẽ xuất hiện từ quý III/2026, trong khi khả năng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng khiến năm 2027 được xem là cột mốc thực tế hơn.
Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực này chưa đủ để xóa đi tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Trong nửa đầu năm 2026, giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 25,5 nghìn tỷ đồng/phiên, tương đương năm 2025 nhưng có xu hướng giảm trong những tháng gần đây. Đáng chú ý, khối ngoại đã bán ròng tới 80,3 nghìn tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, cho thấy áp lực rút vốn vẫn kéo dài kể từ đầu năm.
Dù vậy, các doanh nghiệp IPO vẫn tỏ ra tự tin với mức định giá cổ phiếu của mình. Theo dự báo của Vietcap, đơn vị tư vấn IPO của F88, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp có thể đạt gần 1.200 tỷ đồng trong năm 2026 và tăng lên gần 1.700 tỷ đồng vào năm 2027. Tương ứng, mức P/E năm 2026 vào khoảng 15 lần và P/E dự phóng năm 2027 chỉ còn khoảng 10 lần trên cơ sở sau phát hành. Đây được xem là mức định giá hấp dẫn dựa trên triển vọng tăng trưởng lợi nhuận cùng chỉ số ROE vượt 30%.
Bên cạnh đó, F88 hiện quản lý dư nợ phải thu từ hoạt động cho vay cầm cố đạt 5.832,4 tỷ đồng, chiếm 80,6% tổng tài sản. Doanh nghiệp còn ghi nhận ngoại bảng các khoản cam kết dư nợ 2.011,97 tỷ đồng tại Ngân hàng CIMB và 52,93 tỷ đồng tại Ngân hàng MB, là những khoản nợ mà F88 cam kết mua lại nếu phát sinh nợ quá hạn theo thỏa thuận hợp tác.
Đối với Amy Grupo, Vietcap dự báo doanh thu của doanh nghiệp sẽ duy trì tốc độ tăng trưởng kép 23%/năm và lợi nhuận sau thuế tăng trưởng 24%/năm trong ba năm tới nhờ chiến lược tập trung vào các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như gạch khổ lớn và sàn Vinyl thế hệ mới. Với mức giá chào bán 48.900 đồng/cổ phiếu, P/E chào bán tương ứng khoảng 9,8 lần, thấp hơn mức P/E hợp lý 11,1 lần mà đơn vị tư vấn đưa ra.
Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh của Amy Grupo cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng với các sản phẩm chủ lực như gạch ceramic, porcelain, sàn Vinyl (SPC, WPC, LVT) cùng nhiều sản phẩm nội thất liên quan. Đây là ngành có tính cạnh tranh cao khi phải đối mặt với nguồn cung gạch Trung Quốc giá rẻ ở phân khúc bình dân, chi phí năng lượng gia tăng làm tăng giá thành sản xuất cũng như sự phát triển của các loại vật liệu thay thế như sàn gỗ và sàn nhựa. Những yếu tố này đang tạo áp lực thu hẹp biên lợi nhuận của toàn ngành.
Có thể thấy, các doanh nghiệp IPO đều xây dựng những câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn cùng mức định giá được cho là hợp lý để thu hút dòng tiền. Tuy nhiên, trong bối cảnh mặt bằng định giá chung của thị trường đã giảm đáng kể, IPO không chỉ cạnh tranh với các thương vụ khác mà còn phải cạnh tranh trực tiếp với hàng nghìn cổ phiếu đang niêm yết trên sàn.
Tâm lý nhà đầu tư thận trọng khi thị trường hạ nhiệt
Việc doanh nghiệp đưa ra những kịch bản tăng trưởng dài hạn cùng các báo cáo định giá hấp dẫn là điều cần thiết trong mỗi thương vụ IPO. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại đang mang đến những bài toán khó hơn cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.
Khi mặt bằng định giá của thị trường trở nên hấp dẫn hơn sau giai đoạn điều chỉnh, nhiều cổ phiếu có lịch sử giao dịch lâu dài, tình hình tài chính lành mạnh và thanh khoản tốt đang được giao dịch ở vùng giá thấp. Điều này khiến nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước khi quyết định tham gia vào một thương vụ IPO, nơi họ chưa có đủ dữ liệu về lịch sử giao dịch của cổ phiếu cũng như cần thêm thời gian để kiểm chứng khả năng hiện thực hóa các kế hoạch kinh doanh mà doanh nghiệp đưa ra.
Trường hợp của Điện Máy Xanh là một ví dụ đáng chú ý. Doanh nghiệp đăng ký IPO 179,5 triệu cổ phiếu nhưng chỉ phân phối thành công khoảng 166 triệu cổ phiếu, tương đương còn lại khoảng 13,5 triệu cổ phiếu chưa được bán hết. Trong đó, khoảng 60 quỹ đầu tư trong và ngoài nước hấp thụ khoảng 90% tổng lượng cổ phiếu được phân phối, trong khi tỷ lệ tham gia của nhà đầu tư cá nhân khá khiêm tốn.
Thực tế, việc thị trường hạ nhiệt đang tác động đáng kể đến sức mua của nhà đầu tư cá nhân. Khi giá cổ phiếu giảm sâu, không ít nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính phải đối mặt với áp lực bổ sung tài sản bảo đảm hoặc bị bán giải chấp nếu tỷ lệ ký quỹ vượt ngưỡng cho phép. Điều này buộc họ phải ưu tiên xử lý danh mục hiện hữu thay vì dành nguồn lực cho những cơ hội đầu tư mới.
Điển hình như tại Tổng công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, mã DIG), trong khoảng thời gian từ ngày 25/5 đến ngày 9/6/2026, gia đình Chủ tịch Nguyễn Hùng Cường đã bị bán giải chấp tổng cộng 9,68 triệu cổ phiếu DIG, tương đương khoảng 1,22% vốn điều lệ, trong bối cảnh cổ phiếu giảm xuống vùng giá thấp nhất trong ba năm trở lại đây.
Và mới đây nhất, CTCP Phú Tài (mã PTB - sàn HOSE) thông qua việc dừng triển khai đợt chào bán hơn 20,08 triệu cổ phiếu với giá 12.000 đồng/cổ phiếu, huy động 240,98 tỷ đồng sau khi cổ phiếu liên tục giảm mạnh.
Công ty cho biết, lý do sau khi được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước chứng nhận đăng ký chào bán, Công ty đã tiếp tục rà soát, đánh giá toàn diện các yếu tố liên quan điều kiện thị trường, môi trường kinh doanh, nhu cầu sử dụng vốn cũng như hiệu quả của phương án huy động vốn tại thời điểm hiện tại.
Trên cơ sở xem xét thận trọng, Phú Tài nhận thấy việc tiếp tục triển khai đợt chào bán trong giai đoạn hiện tại có thể ảnh hưởng đến lợi ích ngắn hạn của công ty và cổ đông, đồng thời chưa thực sự tối ưu về hiệu quả huy động vốn trong bối cảnh thị trường chưa thuận lợi.
Ông Lâm Văn Vân, đại diện Quỹ đầu tư ECI Capital cho biết, khi thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn hạ nhiệt, ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư là bảo toàn vốn và quản trị rủi ro. Bên cạnh áp lực tài chính, tâm lý thận trọng cũng trở nên rõ nét hơn sau những bài học từ các thương vụ IPO chưa đạt kỳ vọng trong thời gian qua.
“Ở góc độ tâm lý, nhà đầu tư trong giai đoạn thị trường hạ nhiệt không hẳn quay lưng với IPO mà đang trở nên chọn lọc hơn bao giờ hết. Họ sẵn sàng xuống tiền nếu doanh nghiệp có mức định giá hợp lý và câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục, nhưng cũng sẽ không ngần ngại đứng ngoài nếu cảm thấy phần thưởng kỳ vọng không tương xứng với những rủi ro phải chấp nhận”, ông Lâm Văn Vân nhận định.
Làn sóng IPO đang mở ra thêm cơ hội cho thị trường, song cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn. Trong một thị trường nhiều lựa chọn, chỉ những doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục mới có thể chinh phục được dòng tiền của nhà đầu tư.