Cơ hội hút dòng vốn chủ động và thụ động
Ngày 21/8, FTSE Russell công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 đối với FTSE Global Equity Index Series (GEIS). Việt Nam có 27 cổ phiếu được bổ sung vào FTSE All-Cap, gồm VCB, VIC, VHM ở nhóm vốn hóa lớn; BID, HPG, VPB ở nhóm vốn hóa vừa và 21 cổ phiếu vốn hóa nhỏ, gồm FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, SHB, STB, SSB, SSI, TCX, VNM, VCI, VJC, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VCK.
Đáng chú ý, VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB đồng thời được đưa vào rổ FTSE All-World. Nếu tính cả nhóm Micro Cap, tổng cộng 117 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Total-Cap.
Các thay đổi trên được thực hiện sau khi thị trường đóng cửa ngày 18/9 và có hiệu lực từ phiên 21/9/2026, thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) của FTSE Russell.
Danh sách công bố ngày 21/8 vẫn mang tính sơ bộ và có thể được điều chỉnh đến ngày 4/9, trước khi chính thức chốt từ ngày 7/9. Sau khi danh mục chính thức được xác nhận, các quỹ chủ động và nhà đầu tư giao dịch theo sự kiện có thể điều chỉnh vị thế sớm, trong khi các quỹ thụ động sẽ tái cơ cấu theo lịch của bộ chỉ số. Một số quỹ có thể tập trung giao dịch quanh phiên ATC ngày 18/9 nhằm hạn chế sai lệch so với chỉ số, trong khi những quỹ khác có thể phân bổ lệnh qua nhiều phiên, tùy theo thanh khoản và yêu cầu quản trị danh mục.
SSI Research ước tính, tổng quy mô dòng vốn có thể phân bổ vào 27 cổ phiếu Việt Nam trong toàn bộ quá trình chuyển đổi ước khoảng 1,45 tỷ USD. Dòng vốn sẽ không được giải ngân cùng lúc mà chia thành 4 giai đoạn, bắt đầu từ tháng 9/2026.
Theo kịch bản cơ sở của SSI Research, tỷ trọng thị trường Việt Nam duy trì quanh mức 0,49% trong rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE, tương ứng khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy qua 4 giai đoạn. Trong kịch bản tích cực, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam có thể tăng lên khoảng 0,95% vào tháng 9/2027, tương ứng khoảng 4,28 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy.
Như vậy, dòng vốn từ các quỹ mô phỏng chỉ số của FTSE có thể trở thành câu chuyện kéo dài sang năm 2027, thay vì chỉ tập trung trong một kỳ cơ cấu tháng 9.
Theo SSI Research, VIC có thể nhận khoảng 475 triệu USD trong toàn bộ lộ trình, tiếp đến là VHM gần 169 triệu USD, HPG hơn 92 triệu USD và VPB gần 62 triệu USD. FPT, MSN, VCB, SSI, STB và VNM cũng nằm trong nhóm được dự báo nhận lượng vốn đáng kể.
Trao đổi với Đầu tư Chứng khoán, ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng, nâng hạng đang mở ra cơ hội mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt trong việc thu hút dòng vốn ngoại. Dù tỷ trọng mua vào của các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số của FTSE Russell với cổ phiếu Việt Nam trong giai đoạn đầu chưa quá lớn, dòng vốn thực tế được kỳ vọng có thể lên tới vài trăm triệu USD, qua đó, bổ sung đáng kể nguồn lực cho thị trường.
Đáng chú ý, danh mục 27 cổ phiếu được FTSE Russell công bố phần lớn là những doanh nghiệp vốn hóa lớn, quen thuộc với nhà đầu tư trong nước. Điều này được đánh giá sẽ giúp nhà đầu tư Việt Nam dễ dàng nắm bắt cơ hội hơn, thay vì tâm lý e ngại khi dòng tiền tập trung vào những cổ phiếu ít được biết đến.
“Đây cũng là cơ hội để nhà đầu tư trong nước hòa nhịp với xu hướng đầu tư của dòng vốn ngoại”, ông Phương nhận định.
Chờ đợi những phiên giao dịch bứt phá
Nhận định được MBS đưa ra, sau thông tin tái cơ cấu danh mục của FTSE Russell, dòng tiền trên thị trường có xu hướng tập trung ở nhóm chứng khoán và ngân hàng, tiếp theo là bất động sản dân cư, nhóm Vingroup và dầu khí. Về mặt kỹ thuật, VN-Index đã lấy lại đường MA20, củng cố vùng đáy sau cao hơn đáy trước so với đáy tháng 7.
MBS khuyến nghị triển vọng cổ phiếu Việt Nam trong kỳ rà soát tháng 9 cần được nhìn nhận theo hướng có chọn lọc. Không phải cổ phiếu được FTSE bổ sung đều sẽ có mức tăng giá tương ứng với dòng vốn dự kiến. Một phần kỳ vọng có thể được phản ánh vào giá trước ngày hiệu lực, trong khi thanh khoản và tỷ trọng thực tế sẽ quyết định mức độ tác động của dòng tiền.
Quan trọng hơn, tác động của FTSE có thể lan tỏa rộng hơn 27 cổ phiếu được bổ sung. Khi sự hiện diện của nhà đầu tư nước ngoài tăng lên, thanh khoản được cải thiện và kỳ vọng về dòng vốn quốc tế lớn hơn được củng cố, các cổ phiếu cùng ngành hoặc những doanh nghiệp có quy mô, nền tảng cơ bản và khả năng đáp ứng tiêu chí đầu tư của dòng vốn ngoại cũng có thể được chú ý.
Về dài hạn, điểm đáng quan tâm nhất là khả năng tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam tiếp tục gia tăng trong các bộ chỉ số toàn cầu. Nếu tỷ lệ free-float, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, quy mô vốn hóa có thể đầu tư và các điều kiện thị trường tiếp tục được cải thiện, tỷ trọng của cổ phiếu Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu có thể được nâng lên ở những kỳ rà soát tiếp theo.
Vì vậy, theo MBS, kỳ tái cơ cấu danh mục của FTSE tháng 9/2026 nên được xem là điểm khởi đầu của một chu kỳ dòng vốn mới hơn là điểm kết thúc của câu chuyện nâng hạng. Với nhà đầu tư, thay vì chỉ tìm kiếm những cổ phiếu “được FTSE gọi tên”, trọng tâm đáng chú ý hơn là những doanh nghiệp vừa hưởng lợi từ dòng vốn chỉ số, vừa có thanh khoản, nền tảng kinh doanh và triển vọng tăng trưởng đủ tốt để hấp thụ dòng tiền trong dài hạn.
Cùng với đó, những cảnh báo của MBS về vùng cản ngắn hạn và việc không mua đuổi cho thấy câu chuyện nâng hạng tích cực không đồng nghĩa thị trường sẽ đi lên theo một đường thẳng. Dòng tiền có thể được giải ngân theo nhiều giai đoạn, trong khi giá cổ phiếu vẫn chịu tác động của cung - cầu và kỳ vọng của nhà đầu tư.
Theo ông Trương Hiền Phương, trong bối cảnh xu hướng nâng hạng đang đến gần, dòng vốn ngoại được kỳ vọng trở thành một trong những động lực hỗ trợ thị trường. Khi các yếu tố bất định dần được kiểm soát, thị trường chứng khoán có thể đón thêm những phiên bứt phá trong thời gian tới.
Bên cạnh yếu tố dòng vốn, chuyên gia KIS Việt Nam cho rằng, mặt bằng lãi suất có dấu hiệu hạ nhiệt cũng là điểm tựa cho thị trường chứng khoán trong nước. Lãi suất giảm giúp doanh nghiệp giảm chi phí tài chính, tạo điều kiện đẩy mạnh sản xuất - kinh doanh và cải thiện biên lợi nhuận. Đây cũng là yếu tố góp phần củng cố niềm tin và thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư.
Cũng theo ông Phương, việc giải ngân của các quỹ minh họa chỉ số FTSE không tập trung trong một thời điểm khiến quy mô dòng tiền ban đầu chưa quá lớn, song lại giúp thị trường tránh tình trạng tăng nóng.
Theo kế hoạch, dòng vốn dự kiến được phân bổ thành 4 đợt, trong đó đợt đầu khoảng 10%, tương đương gần 200 triệu USD. Các quỹ cũng có những giới hạn nhất định về lượng cổ phiếu được mua trong một ngày và thường xây dựng chiến lược giải ngân thay vì mua bằng mọi giá.
“Việc mỗi đợt chỉ có vài trăm triệu USD nhưng được giải ngân theo lộ trình sẽ giúp thị trường tăng trưởng dần đều hơn. Cách thức này có thể tạo nền tảng cho một xu hướng tăng ổn định, bền vững và an toàn hơn, thay vì tăng mạnh trong thời gian ngắn rồi mất đà khi dòng vốn kết thúc”, ông Phương đánh giá.
Bên cạnh diễn biến chung tích cực khi chỉ số VN-Index ghi nhận tuần tăng điểm khá tốt cùng thanh khoản cải thiện, nhà đầu tư ngoại là điểm sáng trên thị trường chứng khoán tuần qua bởi trạng thái mua ròng trong các phiên giao dịch. Tổng cộng, khối ngoại đã mua ròng hơn 1.100 tỷ đồng trong cả tuần, trong khi hai tuần trước đó liên tục bán ròng hàng nghìn tỷ đồng.
Trong đó, các cổ phiếu ngân hàng là tâm điểm mua vào của khối này. TCB dẫn đầu khi được mua ròng hơn 21 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị mua ròng đạt gần 720 tỷ đồng; VPB và SHB cũng được khối ngoại mua ròng hơn 10 triệu đơn vị mỗi mã. Ngoài ra, một số mã bluechip như FPT, HPG cũng được khối ngoại rót ròng hàng trăm tỷ đồng.