Giữa bối cảnh thuế quan và bất ổn địa chính trị
Trong nhận định mới nhất về triển vọng kinh tế toàn cầu và Việt Nam, các chuyên gia từ UOB cho rằng, năm 2026 dự kiến tiếp tục là một năm nhiều biến động khi kinh tế thế giới phải đối mặt với những bất định kéo dài.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore nhận định, các yếu tố như chính sách kinh tế khó dự đoán của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, cùng với căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, đang tạo thêm áp lực lên thị trường hàng hóa và triển vọng tăng trưởng toàn cầu.
Quý I/2026 mở ra một giai đoạn bất ổn gia tăng, khi các chính sách thương mại cứng rắn của Mỹ diễn ra song song với một cuộc xung đột quân sự toàn diện với Iran. Chế độ thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, dù vừa bị Tòa án Tối cao hạn chế vẫn tiếp tục tồn tại thông qua các biện pháp pháp lý khác, tiếp tục định hình lại dòng chảy thương mại toàn cầu.
Cùng lúc đó, cuộc chiến Mỹ-Iran leo thang thành một cuộc xung đột rộng hơn trên toàn Trung Đông; Iran trực tiếp tấn công các cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh, khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ, đẩy giá năng lượng tăng vọt và đe dọa tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
Những động lực đan xen giữa việc thay đổi thuế quan Mỹ, cuộc chiến Mỹ-Iran và tác động dây chuyền lên giá dầu cùng các hàng hóa chủ chốt sẽ tạo áp lực lên sự ổn định kinh tế và triển vọng tăng trưởng của châu Á trong phần còn lại của năm.
Xung đột lan rộng ở Trung Đông và rủi ro đối với eo biển Hormuz đang trở thành mối đe dọa kinh tế vĩ mô chủ chốt đối với châu Á, chủ yếu thông qua giá dầu cao hơn, áp lực lạm phát, đồng nội tệ yếu đi và tâm lý thị trường suy giảm.
Tác động kinh tế lên châu Á phụ thuộc vào thời gian kéo dài và mức độ gián đoạn chuỗi cung ứng, Tuy nhiên, thời gian và mức độ của cuộc xung đột quân sự Mỹ - Iran vẫn rất khó xác định vào thời điểm này, khiến diễn biến giá dầu trở nên không chắc chắn và khó dự đoán.
Hiện tại, UOB vẫn giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP (có rủi ro giảm) và lạm phát (có rủi ro tăng) cho hầu hết các nền kinh tế châu Á, trong khi tiếp tục theo dõi để có thêm thông tin trong bối cảnh diễn biến còn nhiều thay đổi.
| |
Ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam |
Chia sẻ tại chuỗi sự kiện đặc quyền “UOB Privilege Conversation” dành riêng cho khách hàng ưu tiên của UOB Việt Nam, được tổ chức tối ngày 12/3, ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, UOB Việt Nam cũng nhận định, năm 2026 tiếp tục ghi nhận những bất ổn về địa chính trị và những thay đổi khó lường từ chính sách của chính quyền Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, với những nền tảng tích cực đạt được trong năm 2025 và giai đoạn đầu 2026, cùng những quyết sách và chiến lược hiệu quả của Chính phủ, các chuyên gia UOB vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng kinh tế Việt Nam. Dù vậy, theo ông Kim, rủi ro từ các thị trường quốc tế và các nền kinh tế lớn cần được theo dõi sát sao để nhà đầu tư có kế hoạch ứng phó kịp thời.
“Trong giai đoạn nhiều biến động, việc cập nhật thông tin thị trường và nhận được tư vấn từ các chuyên gia tài chính giàu kinh nghiệm sẽ giúp khách hàng đưa ra các chiến lược quản lý tài sản phù hợp và hiệu quả”, ông Paul Kim nói thêm.
Kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn triển vọng
Nhận định của ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore, khép lại năm 2025 với kết quả tích cực và khởi đầu vững chắc cho năm 2026
Tăng trưởng GDP thực của Việt Nam tăng mạnh 8,46% so với cùng kỳ trong quý IV/2025, cao hơn mức 8,25% của quý III/2025, nhờ vào hoạt động xuất khẩu và sản xuất duy trì vững vàng bất chấp tác động từ thuế quan của Mỹ.
Kết quả này vượt dự báo 7,7% của Bloomberg và 7,2% của UOB, đồng thời ghi nhận mức tăng trưởng theo quý cao nhất kể từ năm 2009 (không tính biến động do Covid 19). Trong cả năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng 8,02%, cao hơn mức dự báo 7,7% của UOB nhưng thấp hơn nhẹ so với mục tiêu 8,3-8,5% của Chính phủ, vốn đòi hỏi tăng trưởng 9,7-10,5% trong quý IV/2025.
Sản xuất chế biến chế tạo tăng trên diện rộng, tăng 11,3% so với cùng kỳ trong quý 4/2025, cao hơn mức 10% của cùng kỳ 2024. Trong năm 2025, sản lượng ngành này tăng 10,5%, tiếp nối mức tăng 9,5% của năm 2024 và đạt mức tăng trưởng hằng năm mạnh nhất kể từ 2018.
Các dữ liệu đầu năm 2026 tiếp tục cho tín hiệu tích cực. Chỉ số PMI ngành sản xuất tăng lên 54,3 điểm trong tháng 2, từ 52,5 điểm trong tháng 1, đạt mức cao nhất trong bốn tháng. Xuất khẩu tháng 1/2026 tăng 29,7% so với cùng kỳ, đạt 43,2 tỷ USD, vượt mức kỳ vọng 25,5%. Nhập khẩu tăng 49,2%, đạt 45 tỷ USD, vượt xa dự báo 35,5%.
Cán cân thương mại tháng 1/2026 chuyển sang thâm hụt 1,78 tỷ USD, trong khi thặng dư thương mại với Mỹ tăng 29% lên 12 tỷ USD. Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm 32% tổng kim ngạch trong tháng 1/2026.
Trước đó vào tháng 10/2025, Mỹ và Việt Nam đã đàm phán khuôn khổ thuế quan 20%, theo đó Việt Nam mở rộng tiếp cận thị trường cho hầu hết hàng hóa công nghiệp và nông nghiệp của Mỹ, còn Mỹ dành mức thuế 0% cho một số mặt hàng nhất định.
Quyết định mới đây của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan dựa trên IEEPA cho thấy, mức thuế thấp hơn, khoảng 10%, nhiều khả năng sẽ được áp dụng, đây là một diễn biến tích cực cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam, ít nhất trong 150 ngày tới.
“Tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 phản ánh nền tảng kinh tế vững chắc của Việt Nam khi bước vào năm 2026. Chúng tôi duy trì dự báo tăng trưởng 7,5% cho năm 2026 (dự báo quý I/2026: 7%), đồng thời theo dõi rủi ro từ mức nền năm trước cao, diễn biến chưa rõ ràng của chính sách thuế Mỹ bao gồm đề xuất thuế toàn cầu 10%, cũng như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có thể tác động đến giá dầu và hoạt động logistics”, ông Suan Teck Kin nói thêm.
Cũng theo nhận định của ông Suan Teck Kin, nền kinh tế trong năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, được hỗ trợ bởi các cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, cùng với động lực từ xuất khẩu và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Tuy nhiên, trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế còn nhiều biến động và thị trường trong nước đang xuất hiện những chuyển động mới, các doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư cá nhân được khuyến nghị chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường và tham vấn ý kiến từ các chuyên gia nhằm xây dựng kế hoạch ứng phó và quản trị rủi ro phù hợp.