Sản xuất và FDI tiếp tục giữ nhịp tăng trưởng
Theo Báo cáo cập nhật vĩ mô tháng 7/2026 của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), khu vực sản xuất đang là một trong những điểm sáng rõ nét của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 7 tăng 1,2% so với tháng trước và tăng 14,5% so với cùng kỳ. Tính chung 7 tháng, IIP tăng 11,4%, mức tăng cao nhất của cùng kỳ trong nhiều năm qua.
 |
Một số chỉ tiêu kinh tế qua 7 tháng |
Đáng chú ý, chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 7 đạt 52,9 điểm, tăng đáng kể so với 51,8 điểm của tháng 6. Đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng mạnh nhất kể từ tháng 7/2024, góp phần thúc đẩy tổng lượng đơn hàng mới và cho thấy nhu cầu từ thị trường quốc tế đang cải thiện.
Đà tăng của sản xuất cũng diễn ra trong bối cảnh áp lực chi phí có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo VDSC, dù chi phí nhiên liệu và dầu vẫn ở mức cao, xu hướng giảm của giá dầu gần đây đã giúp doanh nghiệp tiết giảm một phần chi phí. Tốc độ tăng của cả chi phí đầu vào và giá bán đầu ra đã chậm lại, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025. Tuy vậy, tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn tiếp tục gây áp lực lên hoạt động sản xuất.
 |
Cùng với đà tăng đơn hàng, các nhà sản xuất cũng đẩy mạnh mua nguyên vật liệu trong tháng 7, với tốc độ tăng mạnh nhất trong gần 4 năm rưỡi. Việc gia tăng mua hàng vừa nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất hiện tại, vừa phản ánh xu hướng chủ động tích trữ nguyên liệu cho các đơn hàng trong tương lai.
Một điểm sáng khác là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tính đến ngày 31/7, tổng vốn FDI đăng ký, gồm cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, đạt 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ. Riêng vốn đăng ký cấp mới đạt 21,05 tỷ USD từ 2.429 dự án, tăng 7,8% về số dự án nhưng quy mô vốn cao gấp 2,1 lần cùng kỳ.
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực thu hút vốn ngoại lớn nhất với 11,58 tỷ USD, chiếm 55% tổng vốn đăng ký cấp mới. Singapore dẫn đầu về vốn đăng ký mới với 7,5 tỷ USD, tiếp đến là Hàn Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc) và Trung Quốc.
Đặc biệt, vốn FDI thực hiện trong 7 tháng đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8% và là mức cao nhất của cùng kỳ trong 5 năm trở lại đây. VDSC đánh giá FDI tiếp tục là một trụ cột hỗ trợ tăng trưởng trong nửa cuối năm, nhất là trong bối cảnh rủi ro địa chính trị còn hiện hữu và Việt Nam vẫn có lợi thế từ chiến lược “Trung Quốc +1”.
Lạm phát hạ nhiệt, nhưng sức cầu chưa thực sự khỏe
Nếu sản xuất và FDI đang tạo nền cho tăng trưởng, thì diễn biến lạm phát lại cho thấy một bức tranh có phần thuận lợi hơn về mặt chi phí. CPI tháng 7/2026 giảm 0,12% so với tháng trước, chủ yếu nhờ nhóm giao thông giảm 2,02% khi giá xăng trong nước giảm 4,35% và dầu diesel giảm 9,18%. Tính chung 7 tháng, CPI bình quân tăng 4,39% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,19%.
Mức tăng 4,39% vẫn nằm dưới mục tiêu điều hành 5%, nhưng áp lực lạm phát chưa thể xem là đã được loại bỏ. Theo VDSC, ba nhóm chính đẩy CPI 7 tháng lên cao là nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; hàng ăn và dịch vụ ăn uống; cùng nhóm giao thông. Trong đó, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,72%, còn nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%.
Áp lực này có thể tiếp tục hiện hữu trong những tháng cuối năm khi Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công, mở rộng tín dụng, đồng thời thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ giá một số dịch vụ công và điều chỉnh tiền lương cơ sở từ ngày 1/7. Vì vậy, theo VDSC, điều hành bình ổn giá trong những tháng cuối năm cần linh hoạt, có trọng tâm và hài hòa với chính sách tiền tệ.
 |
Ở phía cầu, tín hiệu cải thiện đã xuất hiện nhưng chưa đủ mạnh. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 7 đạt 669,1 nghìn tỷ đồng, tăng 14,5% so với cùng kỳ và tăng 0,9% so với tháng trước. Tuy nhiên, tính chung 7 tháng, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ theo giá hiện hành tăng 13,1%, trong khi nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng chỉ còn 7,5%.
Khoảng cách cho thấy yếu tố giá vẫn đóng góp đáng kể vào mức tăng danh nghĩa của tiêu dùng. Hay nói cách khác, sức cầu của nền kinh tế đã cải thiện nhưng chưa phản ánh một sự phục hồi đủ rõ nét. Đây cũng là một trong những điểm cần được theo dõi trong nửa cuối năm, khi các chính sách kích cầu tiêu dùng, miễn giảm thuế và nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh được kỳ vọng hỗ trợ sức mua.
5 tháng cuối năm: Động lực phải tăng tốc
Nhìn tổng thể, nhiều chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đang đi đúng hướng. Theo bảng tổng hợp của VDSC, IIP 7 tháng tăng 11,4%, doanh số bán lẻ và dịch vụ tăng 13,1%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 28,1%, FDI đăng ký đạt 38,06 tỷ USD và lạm phát bình quân ở mức 4,39%. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng đạt 8,38% so với mục tiêu cả năm 15%.
Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nằm ở đầu tư công. Đến hết ngày 31/7, cả nước mới giải ngân 425.312 tỷ đồng, tương đương 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Mức này đã cải thiện so với cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn đồng nghĩa với việc hơn một nửa kế hoạch vốn phải được giải ngân trong 5 tháng còn lại.
Theo VDSC, dư địa tăng tốc vẫn còn nếu các điểm nghẽn về mặt bằng, nguồn vật liệu, thủ tục đầu tư và tổ chức thực hiện được tháo gỡ kịp thời. Việc áp dụng các công cụ như chấm điểm giải ngân và công khai kết quả thực hiện cũng được kỳ vọng nâng hiệu quả giải ngân.
Đầu tư công không chỉ tạo thêm cầu cho nền kinh tế mà còn có tác động đến hệ thống tài chính. Việc giải ngân mạnh có thể hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần hạ nhiệt mặt bằng lãi suất, dù tác động tới tỷ giá và khả năng hấp thụ vốn vẫn cần được xem xét theo nhiều chiều.
Trong khi đó, thương mại đang đứng trước một nghịch lý: tổng kim ngạch tăng mạnh nhưng cán cân lại chuyển sang nhập siêu. 7 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1%; xuất khẩu tăng 21,7% lên 319,53 tỷ USD, nhưng nhập khẩu tăng tới 34,8%, đạt 340,05 tỷ USD, đưa cán cân thương mại nhập siêu 20,52 tỷ USD.
Điều đáng chú ý là nhập khẩu tăng mạnh phần lớn đến từ nhu cầu nguyên liệu, máy móc và hàng hóa phục vụ sản xuất, đầu tư. Nếu loại trừ nhóm điện tử, máy tính và linh kiện, VDSC cho rằng Việt Nam thực tế vẫn xuất siêu hơn 30 tỷ USD trong 7 tháng. Điều này cho thấy một phần nhập siêu hiện nay gắn với hoạt động sản xuất hướng tới thị trường thế giới, thay vì đơn thuần phản ánh sự gia tăng tiêu dùng trong nước.
Dù vậy, một số ngành xuất khẩu truyền thống đang cho thấy dấu hiệu chững lại. Tốc độ tăng xuất khẩu của dệt may và da giày trong 7 tháng chỉ lần lượt 1,1% và 0,7%, thấp hơn đáng kể so với tốc độ nhập khẩu nguyên liệu. VDSC cho rằng việc nâng chất lượng hàng hóa, đa dạng hóa thị trường và tăng cường liên kết, chuyển giao công nghệ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước là những giải pháp căn cơ để cải thiện cán cân thương mại.
 |
Một biến số khác là chính sách thuế quan của Mỹ. Theo báo cáo, mức thuế Section 301 mới có hiệu lực từ ngày 24/7, đưa Việt Nam vào nhóm chịu mức 12,5%. Tuy nhiên, VDSC đánh giá tác động lên kinh tế Việt Nam không lớn trong kịch bản mức thuế được điều chỉnh về 10%, đồng thời lợi thế “Trung Quốc +1” của Việt Nam vẫn được duy trì.
Như vậy, nền kinh tế đã có những điểm tựa tương đối rõ sau 7 tháng: sản xuất tăng mạnh, FDI duy trì sức hút, lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt và thương mại tiếp tục mở rộng. Nhưng để chuyển những tín hiệu này thành một cú bứt tốc đủ lớn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, 5 tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quyết định.
Theo đánh giá của VDSC, các chỉ tiêu kinh tế mà Chính phủ đề ra nhìn chung đang đi đúng hướng và khả năng đạt kế hoạch năm nay khá cao, ngoại trừ đầu tư công vẫn chậm dù tốc độ giải ngân đã cải thiện. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư vẫn cần một sự bứt tốc mạnh hơn, trong khi ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục là nhiệm vụ then chốt.
