Không chỉ sửa đổi mà chuyển mạnh sang mở đường, kiến tạo
Cơ quan lập pháp đã có những bước chuyển rất quan trọng trong tư duy, hoàn thiện thể chế, không chỉ có sửa đổi các quy định hiện hành, mà đang chuyển đổi mạnh mẽ sang mở đường, kiến tạo phát triển. Đó là nhận xét của đại biểu Nguyễn Công Long, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ngay sau Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất của Quốc hội.
Theo đại biểu Nguyễn Công Long, trước yêu cầu tăng trưởng 2 con số, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cần tạo dựng các mô hình phát triển mới, tạo động lực phát triển mới, tạo ra cực tăng trưởng mới.
Khó có thể thống kê hết những nội dung mới trong 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật được Quốc hội bấm nút ở Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.
Đơn cử, Luật Phát triển đô thị cho phép TP.HCM và thành phố khác là đô thị đặc biệt được thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định, như mô hình mới về tổ chức bộ máy các cấp chính quyền của thành phố, mô hình quản trị, kiến tạo tiên tiến, hiện đại; chế độ công vụ, công chức…
Luật Phát triển đô thị quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển. Việc sớm ban hành cơ chế, chính sách cho khu đô thị lấn biển, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, có ý nghĩa quan trọng, tạo khung khổ pháp lý ổn định để hình thành các cực tăng trưởng mới gắn với biển, khơi thông hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước, bảo đảm quản lý chặt chẽ tài nguyên ven biển, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh.
Đề cập Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư được Quốc hội thông qua trong phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội nhấn mạnh, đây là một trong những chính sách có tác động diện rộng, trực tiếp tới người dân và doanh nghiệp, với việc cắt giảm, hợp nhất và thu hẹp phạm vi ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ 198 ngành nghề xuống chỉ còn 137 ngành nghề.
“Ở đây không chỉ là việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, mà quan trọng hơn là hoàn thiện phương thức quản trị hiện đại theo hướng Nhà nước sẽ tập trung vào kiểm soát các rủi ro thực sự cần thiết, đồng thời tạo những dư địa thuận lợi cho hoạt động đầu tư và kinh doanh”, bà Yến nhấn mạnh.
Vẫn theo đại biểu Yến, điểm nghẽn mà chính sách của luật này đã tháo gỡ là hỗ trợ cho các hoạt động trước kia cần phải đáp ứng rất nhiều điều kiện để gia nhập thị trường, trong khi các rủi ro gắn với việc tham gia hoạt động này có thể được kiểm soát bằng công cụ quản lý chuyên ngành.
Do vậy, tinh thần khi sửa đổi luật là tiến hành kiểm soát rủi ro bằng các điều kiện gia nhập thị trường. Xác định rõ những rủi ro đó thì mới cần các điều kiện kinh doanh thực hiện tiền kiểm. Còn những rủi ro nào có thể kiểm soát hiệu quả bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc hay hậu kiểm, thì sẽ chuyển sang hình thức khác.
“Quyết sách trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tham gia vào môi trường đầu tư kinh doanh, nhưng cũng sẽ không buông lỏng quản lý, nhất là đối với những lĩnh vực liên quan trực tiếp tới sức khỏe cộng đồng, môi trường, an toàn xã hội, lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh quốc gia, đạo đức xã hội”, bà Yến nhìn nhận.
Tạo “điểm tựa” vững chắc hơn cho doanh nghiệp
Khơi thông nguồn lực, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp luôn là tinh thần xuyên suốt của các chính sách mới.
Theo đánh giá của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước ngày càng đầy đủ, đồng bộ, kiến tạo không gian phát triển mới cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Người đứng đầu Chính phủ cũng cho biết, Chính phủ sẽ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa để hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp vào tháng 10 năm nay. Trong đó, tập trung tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên tinh thần thúc đẩy phát triển doanh nghiệp với các cơ chế, chính sách đột phá, phù hợp cơ chế thị trường và thông lệ quốc tế.
Dự án luật này, cuối tuần qua, đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Phiên họp thứ 5. Trong nhiều nội dung được sửa đổi, có quy định về hỗ trợ tiếp cận tín dụng - vấn đề được nhiều doanh nghiệp phản ánh là khó khăn nhất hiện nay. Dự thảo mở rộng phương thức tiếp cận tín dụng phù hợp với yêu cầu cần khơi thông nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân, ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo tinh thần tại Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Dự thảo luật quy định, Chính phủ có chính sách để các tổ chức tín dụng tăng dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích tổ chức tín dụng cho vay không cần tài sản bảo đảm và phát triển các sản phẩm tín dụng trên cơ sở đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay, bao gồm bảo đảm bằng bất động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản vô hình; cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền, xếp hạng tín nhiệm, phương án sản xuất - kinh doanh, chuỗi giá trị và tài sản hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
Đồng thời, Dự thảo luật cũng bổ sung quy định: Nhà nước khuyến khích các tổ chức tài chính, tín dụng phát triển sản phẩm, công cụ tài chính sáng tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, mở rộng danh mục tài sản cho thuê tài chính và thúc đẩy phát triển các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi, đẩy mạnh các nền tảng fintech và phát triển thị trường vốn nhằm đa dạng hóa nguồn cung tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Lần sửa đổi này còn bổ sung quy định hỗ trợ công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, mở rộng thị trường, pháp lý, thông tin, phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa… “Đặc biệt, Dự thảo luật bổ sung quy định mới về “doanh nghiệp một người” như một hình thức khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp”, tờ trình của Chính phủ nêu rõ.
Gỡ điểm nghẽn về tài chính đất đai
- Đại biểu Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội
Tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội đã cho ý kiến định hướng sửa đổi các luật Đất đai, Kinh doanh bất động sản. Một trong những định hướng lớn là gỡ điểm nghẽn về tài chính đất đai. Theo đó, sẽ thực hiện đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất.
Nhà nước sẽ quyết định giá đất dựa trên dữ liệu, phương pháp khoa học và thực hiện kết nối liên thông dữ liệu, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, các sản phẩm bất động sản. Nhà nước cũng sẽ tiến hành ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế và theo từng loại đất, đảm bảo được sự công bằng, công khai, minh bạch, hài hòa được lợi ích của Nhà nước, của người sử dụng đất và nhà đầu tư.